Dokument z posiedzenia

 

B8‑0082/2018

5.2.2018

PROJEKT REZOLUCJI

złożony w następstwie oświadczenia wiceprzewodniczącej Komisji / wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa

zgodnie z art. 123 ust. 2 Regulaminu

w sprawie bieżącej sytuacji w zakresie praw człowieka w Turcji

( 2018/2527(RSP) )

Charles Tannock, Branislav Škripek, Arne Gericke, Jana Žitňanská, Ruža Tomašić, Anders Primdahl Vistisen, Monica Macovei, Angel Dzhambazki, Jan Zahradil, Valdemar Tomaševski

w imieniu grupy ECR

 

B8‑0082/2018

Rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie bieżącej sytuacji w zakresie praw człowieka w Turcji

( 2018/2527(RSP) )

Parlament Europejski,

–  uwzględniając swoje wcześniejsze rezolucje w sprawie Turcji, w szczególności rezolucję z dnia 27 października 2016 r. w sprawie sytuacji dziennikarzy w Turcji[1], rezolucję z dnia 24 listopada 2016 r. w sprawie stosunków UE–Turcja[2] oraz rezolucję z dnia 6 lipca 2017 r. w sprawie sprawozdania Komisji za 2016 r. w sprawie Turcji[3],

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji w sprawie Turcji z 2016 r.,

–  uwzględniając oświadczenia delegatury UE w Ankarze z dnia 14 września 2017 r. w sprawie sytuacji w zakresie praw człowieka w Turcji i z dnia 13 listopada 2017 r. w sprawie sytuacji obrońców praw człowieka w Turcji,

–  uwzględniając oświadczenie wydane w następstwie dialogu politycznego na wysokim szczeblu między UE a Turcją w dniu 25 lipca 2017 r.,

–  uwzględniając europejską konwencję praw człowieka, której Turcja jest stroną,

–  uwzględniając wytyczne UE dotyczące propagowania i ochrony wolności religii lub przekonań,

–  uwzględniając Międzynarodowy pakt praw obywatelskich i politycznych (MPPOiP),

–  uwzględniając deklarację ONZ z 1981 r. w sprawie likwidacji wszelkich form nietolerancji i dyskryminacji ze względu na wyznanie lub przekonania,

–  uwzględniając art. 123 Regulaminu,

A.  mając na uwadze, że Turcja jest ważnym partnerem UE; mając na uwadze, że poszanowanie praworządności, w tym podział władzy, demokracja, wolność wypowiedzi i mediów, wolność zrzeszania się, wolność wyznania oraz prawa mniejszości stanowią podstawę prawa międzynarodowego i krajowego;

B.  mając na uwadze, że w dniu 18 stycznia 2018 r. Turcja po raz szósty od nieudanego zamachu stanu w 2016 r. przedłużyła stan wyjątkowy; mając na uwadze, że w tym stanie wyjątkowym rządy prawa w Turcji znajdują się pod ciągłą presją, przy czym prześladowania sądowe, arbitralne zatrzymania, zakazy podróżowania i wiele innych środków represji stosuje się do wszelkich osób podejrzanych o przynależność do ruchu Gülena i do działaczy społeczeństwa obywatelskiego, w tym dziennikarzy, prawników, naukowców, pisarzy i organizacji pozarządowych, mimo braku dowodów na popełnienie przestępstwa lub przekonujących podstaw do aresztowania; mając na uwadze, że na mocy dekretu nadal zwalnia się lub zawiesza urzędników państwowych bez należytego procesu sądowego, przy czym od lipca 2016 r. zwolniono ponad 110 000 urzędników; mając na uwadze, że uwięziono ponad 500 prawników, którzy czekają na rozprawę sądową, a ponad 1000 prawników postawiono zarzuty;

C.  mając na uwadze, że represje objęły także prokurdyjską partię opozycyjną HDP, której współprzewodniczą Selahattin Demirtaş i Figen Yüksekdağ, oraz innych posłów do parlamentu, których zatrzymano i umieszczono w areszcie tymczasowym, gdzie przebywają od listopada 2016 r., podczas gdy wcześniej w 2016 r. 148 posłów z HDP i innych partii opozycyjnych pozbawiono immunitetu parlamentarnego; mając na uwadze, że w dniu 11 stycznia 2018 r. na wątpliwej podstawie pozbawiono mandatu parlamentarnego Leylę Zanę, która w 2005 r. została laureatką Nagrody im. Sacharowa przyznawanej przez Parlament Europejski ; mając na uwadze, że na południowym wschodzie kraju rząd przejął kontrolę w 89 gminach, w których wygrała siostrzana partia HDP w regionie, Demokratyczna Partia Regionów (DBP), i zawiesił demokratycznie wybranych współburmistrzów na podstawie podejrzenia o popełnienie przestępstw terrorystycznych, a co najmniej 70 z nich umieszczono w areszcie tymczasowym w oczekiwaniu na proces, co narusza prawo do politycznego zrzeszania się, do uczestnictwa w życiu politycznym i do swobody wypowiedzi;

D.  mając na uwadze, że nasiliły się ograniczenia wolności wypowiedzi oraz zastraszanie dziennikarzy i mediów w Turcji i poza jej granicami w formie aresztowań, przesłuchań, ścigania, przypadków cenzury i zwolnień z pracy; mając na uwadze, że według doniesień uwięziono ponad 150 dziennikarzy; mając na uwadze, że zatrzymano również dziennikarzy zagranicznych, w szczególności niemiecko-tureckiego dziennikarza Deniza Yücela, który w lutym 2017 r. został zatrzymany pod zarzutem szpiegostwa i nadal przebywa w więzieniu; mając na uwadze, że w 2017 r. wszczęto kilka ważnych, politycznych procesów dziennikarzy mimo braku wiarygodnych dowodów na poparcie postawionych im zarzutów;

E.  mając na uwadze, że obrońcy praw człowieka byli również celem ataków w 2017 r.; mając na uwadze, że w czerwcu 2017 r. zatrzymano prezesa Amnesty International Turcja Tanera Kiliça pod zarzutem powiązań z ruchem Gülena; mając na uwadze, że w dniu 31 stycznia 2018 r. sąd w Stambule zarządził zwolnienie Tanera Kiliça za poręczeniem majątkowym, jednak Taner Kiliç nadal przebywa w areszcie, ponieważ prokurator odwołał się od postanowienia sądu; mając na uwadze, że w lipcu 2017 r. podczas spotkania w Stambule zatrzymano dziesięciu innych obrońców praw człowieka, w tym jednego obywatela Niemiec i jednego obywatela Szwecji, których oskarżono o pomoc nieokreślonym z nazwy organizacjom terrorystycznym i zwolniono za poręczeniem majątkowym w dniu 25 października 2017 r.; mając na uwadze, że w listopadzie 2017 r. bez wyraźnych zarzutów zatrzymano Osmana Kavalę, biznesmena i znanego działacza społeczeństwa obywatelskiego;

F.  mając na uwadze, że w styczniu 2018 r. pod zarzutem „nawoływania do nienawiści, znieważania urzędników państwowych, wspierania terroryzmu i zagrożenia jedności państwa” zatrzymano ponad 300 osób, w tym dziennikarzy, które w mediach społecznościowych krytycznie odniosły się do interwencji wojskowej rządu tureckiego pt. „Operacja Gałązka Oliwna” w enklawie Afrin w północno-zachodniej części Syrii;

G.  mając na uwadze, że choć turecka konstytucja przewiduje wolność przekonań, wyznania i prywatnego upowszechniania idei religijnych oraz zakazuje dyskryminacji ze względów religijnych, mniejszości religijne nadal padają ofiarą przestępstw na tle nienawiści oraz werbalnych i fizycznych ataków, napiętnowania i społecznej presji w szkole, dyskryminacji ze względu na religię wpisaną do dowodu tożsamości oraz borykają się z problemami, chcąc legalnie ustanowić miejsce kultu; mając na uwadze, że społeczeństwo obywatelskie donosiło o bezprecedensowym poziomie prześladowań i represji wobec chrześcijan, gdyż brutalni ekstremiści islamistyczni uciekli z Syrii i Iraku do Turcji, powodując gwałtowny wzrost przemocy i agresji wobec chrześcijan; mając na uwadze, że działający w Turcji od 23 lat chrześcijański pastor Andrew Brunson został zatrzymany w październiku 2016 r. i niesłusznie oskarżony o członkostwo w zbrojnej organizacji terrorystycznej bez podania dowodów oraz że nadal przebywa w więzieniu;

H.  mając na uwadze, że w 2017 r. były szeroko zgłaszane przypadki tortur i złego traktowania w areszcie policyjnym, zwłaszcza przez osoby zatrzymane na mocy ustawy antyterrorystycznej;

I.  mając na uwadze, że w Turcji w dalszym ciągu przebywa największa liczba uchodźców na świecie; mając na uwadze, że nadal utrzymuje się wysoki wskaźnik pracy dzieci oraz duża liczba dzieci będących uchodźcami i osobami ubiegającymi się o azyl, które nie uczęszczają do szkoły; mając na uwadze, że według ostatnich sprawozdań prawie pół miliona dzieci uchodźców syryjskich jest obecnie zapisanych do szkoły, ale co najmniej 380 000 nie chodzi do szkoły;

1.  wyraża głębokie zaniepokojenie niewspółmiernymi środkami podjętymi w stanie wyjątkowym po nieudanym zamachu stanu, których to środków jeszcze nie uchylono, w tym ogromną liczbą aresztowań, zwolnień, konfiskatą mienia oraz nasileniem ataków na wolność mediów, m.in. nieproporcjonalnym zakazem stron medialnych i mediów społecznościowych;

2.  przypomina, że praworządność, wolność słowa, wolność zgromadzeń i zrzeszania się oraz zróżnicowane i niezależne media są zasadniczymi elementami społeczeństwa demokratycznego oraz że silne i niezależne organizacje pozarządowe stanowią główne składniki każdego systemu demokratycznego; podkreśla, że Turcja musi dążyć do jak najwyższych standardów i praktyk demokratycznych zgodnie ze zobowiązaniami w zakresie praw człowieka, które wynikają z międzynarodowych konwencji praw człowieka, których Turcja jest stroną;

3.  stanowczo potępia dokonywane w Turcji, bezpodstawne aresztowania obywateli UE, dziennikarzy, naukowców i obrońców praw człowieka i wzywa do natychmiastowego uwolnienia Deniza Yücela, Tanera Kiliça, Osmana Kavali i wszystkich innych osób na mocy zasady domniemania niewinności i stosowania aresztu tymczasowego zgodnie z europejską konwencją praw człowieka; wzywa rząd turecki, żeby wycofał się z zamknięcia podmiotów medialnych i zagwarantował, że prasa i inne media oraz wszystkie osoby będą mogły zgłaszać uwagi w kwestiach publicznych oraz informować opinię publiczną bez cenzury i ograniczeń;

4.  potępia ciągłe przetrzymywanie w areszcie współprzewodniczących HDP Selahattina Demirtaşa i Figen Yüksekdağ oraz innych posłów do parlamentu należących do opozycji, a także kurdyjskich burmistrzów, oraz wzywa do ich natychmiastowego uwolnienia w oczekiwaniu na rozprawę; potępia niedawną decyzję o pozbawieniu Leyli Zany mandatu posła do parlamentu, jak również wcześniejsze, podobne decyzje w sprawie pięciu posłów do parlamentu, którzy są jej kolegami z szeregów HDP; potwierdza swoją solidarność z legalnie wybranymi parlamentarzystami, wobec których stosuje się zatrzymania i zastraszanie;

5.  wyraża głębokie zaniepokojenie przeprowadzanymi w Turcji aresztowaniami osób krytycznie odnoszących się bieżącej sytuacji podczas niepokojącej interwencji wojskowej „Operacja Gałązka Oliwna” w Afrinie; przypomina, że uciszanie przez Turcję głosów przeciwko interwencji wojskowej stanowi naruszenie jej własnych praw i obowiązków wynikających z międzynarodowego prawa w zakresie praw człowieka;

6.  wzywa rząd turecki, by szanował i wdrażał kompleksowe tureckie ustawodawstwo chroniące wolność wyznania oraz by w pełni zastosował się do orzeczeń Europejskiego Trybunału Praw Człowieka i zaleceń Komisji Weneckiej w sprawie wolności wyznania lub przekonań, by ułatwiał zwrot własności kościelnej i dopilnował przestrzegania zasad rzetelnego procesu we wszystkich sprawach, które mają wpływ na prawo do wolności wyznania lub przekonań; domaga się, by rząd nawiązał dialog z mniejszościami religijnymi w celu przezwyciężenia uprzedzeń i rozwiązania problemów zgodnie ze zobowiązaniami wynikającymi z prawa międzynarodowego; wzywa rząd do uwolnienia pastora Andrew Brunsona i umożliwienia mu powrotu do domu; wzywa władze tureckie, by stanowczo zwalczały wszelkie przejawy antysemityzmu w społeczeństwie;

7.  jest zaniepokojony doniesieniami o przypadkach tortur i złego traktowania więźniów oraz wzywa władze tureckie do wypełnienia swoich zobowiązań wynikających z europejskiej konwencji praw człowieka i orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka;

8.  zachęca rząd turecki, by udzielił zezwoleń na pracę i dostępu do opieki zdrowotnej wszystkim syryjskim uchodźcom oraz by zapewnił dostęp do edukacji dzieciom uchodźców syryjskich;

9.  wzywa delegaturę UE w Ankarze do objęcia przewodniej roli, wraz z ambasadami państw członkowskich, w celu zapewnienia skoordynowanego wsparcia, a w razie potrzeby publicznego poparcia dla obrońców praw człowieka, zwłaszcza w drodze monitorowania i obserwacji procesów sądowych oraz zwracania się o zgodę na wizyty w więzieniach;

10.  wzywa Komisję, Europejską Służbę Działań Zewnętrznych (ESDZ) i specjalnego wysłannika UE ds. promowania wolności religii lub przekonań poza UE do systematycznego poruszania kwestii chrześcijan i innych mniejszości religijnych jako integralnej części ich dialogu z Turcją; zachęca delegaturę UE w Ankarze, by systematycznie wdrażała wytyczne UE dotyczące propagowania i ochrony wolności wyznania lub przekonań poprzez wspieranie lokalnych kościołów i społeczeństwa obywatelskiego, publiczne oświadczenia oraz odwiedzanie uwięzionych członków mniejszości religijnych;

11.  podkreśla, że, wspieranie obrońców praw człowieka i przedstawicieli społeczeństwa obywatelskiego w Turcji ma kluczowe znaczenie dla przyszłości tego kraju; ponawia swój apel do Komisji o ocenę konkretnych możliwości zwiększenia wsparcia dla tureckiego społeczeństwa obywatelskiego;

12.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Komisji, Radzie, Europejskiej Służbie Działań Zewnętrznych, państwom członkowskim oraz rządowi i parlamentowi Republiki Turcji.

[1] Teksty przyjęte, P8_TA(2016)0423
[2] Teksty przyjęte, P8_TA(2016)0450
[3] Teksty przyjęte, P8_TA(2017)0306