w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Rady w sprawie zawarcia Umowy o partnerstwie w sprawie połowów pomiędzy Wspólnotą Europejską a Republiką Gwinei Bissau

(COM(2007)0580 – C6‑0391/2007 – 2007/0209(CNS))

(Procedura konsultacji)

Parlament Europejski,

–   uwzględniając wniosek dotyczący decyzji Rady (COM(2007)0580),

–   uwzględniając art. 37 oraz art. 300 ust. 2 traktatu WE,

–   uwzględniając art. 300 ust. 3 akapit pierwszy traktatu WE, na mocy którego Rada skonsultowała się z Parlamentem (C6‑0391/2007),

–   uwzględniając art. 51 oraz art. 83 ust. 7 Regulaminu,

–   uwzględniając sprawozdanie Komisji Rybołówstwa oraz opinie Komisji Rozwoju, jak również Komisji Budżetowej (A6‑0053/2008),

1.  zatwierdza wniosek dotyczący decyzji Rady po poprawkach oraz zatwierdza zawarcie umowy;

2.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania stanowiska Parlamentu Radzie i Komisji, jak również rządom i parlamentom państw członkowskich oraz parlamentowi Republiki Gwinei Bissau.

WPROWADZENIE

Wspólnota i Republika Gwinei Bissau wynegocjowały i parafowały, w dniu 23 maja 2007 r., umowę o partnerstwie w sprawie połowów, przyznającą rybakom ze Wspólnoty wielkości dopuszczalne połowów na obszarze połowowym Gwinei Bissau. Ta umowa o partnerstwie, której towarzyszy protokół z załącznikami, została zawarta na okres czterech lat z możliwością przedłużenia.

Z dniem wejścia w życie umowa uchyla i zastępuje umowę połowową między Europejską Wspólnotą Gospodarczą a Rządem Republiki Gwinei Bissau dotyczącą połowów na wodach przybrzeżnych Gwinei Bissau, obowiązującą od dnia 29 sierpnia 1980 r. i należącą do najstarszych umów zawartych przez Wspólnotę.

Poprzedni protokół załączony do umowy w sprawie połowów między Wspólnotą Europejską a Gwineą Bissau wygasł w dniu 15 czerwca 2007 r., po przedłużeniu czasu jego obowiązywania o jeden rok

Decyzja Rady 2006/511/WE z dnia 11 lipca 2006 r. i rozporządzenie (WE) nr 1491 Rady z dnia 10 października 2006 r.

Poniższa tabela zawiera zestawienie poprzednich protokołów, począwszy od wejścia w życie pierwszej umowy ramowej w 1980 r.

PROTOKOŁY W SPRAWIE POŁOWÓW WE / GWINEA BISSAU 1980-2007

OCENA

Aby umożliwić ewentualne rozpoczęcie negocjacji w sprawie nowego protokołu, z pomocą grupy niezależnych ekspertów przeprowadzono szczegółową ocenę protokołu obowiązującego w latach 2001-2006, ukończoną w grudniu 2005 r.

W wyniku oceny ex ante stwierdzono, że umożliwiając wyjście naprzeciw potrzebom flot europejskich, umowa w sprawie połowów z Gwineą Bissau przyczynia się do utrzymania rentowności wspólnotowego sektora połowów trawlerowych i połowów tuńczyka na Oceanie Atlantyckim oraz zapewnia objętym nią statkom i sektorom wspólnotowym stabilne ramy prawne i przewidywalność w perspektywie średniookresowej.

Co do korzyści, jakie umowa ramowa przyniosła Gwinei Bissau – w wyniku oceny stwierdzono, że umowa w sprawie połowów przyczyniła się do zwiększenia potencjału instytucjonalnego w sektorze rybołówstwa poprzez poprawę w zakresie kontroli nad eksportem, prac badawczych oraz działań związanych z monitoringiem, kontrolą i nadzorem, a także miała niebagatelny wpływ na budżetową i polityczną stabilność kraju.

Ze sprawozdania wynika, że główne problemy, jakie wystąpiły przy wdrażaniu umowy, były związane z brakami infrastrukturalnymi sektora w Gwinei Bissau oraz z trudnościami związanymi z kontrolą nielegalnych, nieregulowanych i nieraportowanych połowów.

W sprawozdaniu z oceny zalecono zmniejszenie nakładu połowowego w odniesieniu do krewetek oraz utrzymanie nakładu połowowego w odniesieniu do ryb / głowonogów na tym samym poziomie, jaki przewidziano w protokole obowiązującym w latach 2001-2006. Co do tuńczykowców – w sprawozdaniu zalecono również utrzymanie prawa dostępu dla takiej samej liczby statków (sejnerów i statków dokonujących połowów wędziskami i taklami) oraz ewentualne zaprzestanie przyznawania dopuszczalnych wielkości połowów taklowcom.

W oparciu o opinię naukową opracowaną przez Centrum Ichtiologii Stosowanej (port. CIPA) Gwinei Bissau pod koniec 2006 r., o analizę dopuszczalnych wielkości połowów obowiązujących od 2004 r. oraz o wnioski państw członkowskich uznano, że możliwe jest utrzymanie w nowym protokole dopuszczalnych wielkości połowów krewetek i ryb / głowonogów na poziomie takim jak przewidziany w protokole poprzednim, natomiast dopuszczalne wielkości połowów dla tuńczykowców zostały obniżone.

GŁÓWNE ELEMENTY UMOWY, PROTOKOŁU I ZAŁĄCZNIKÓW

Głównym celem nowej umowy o partnerstwie jest leżące w interesie obu stron wzmocnienie współpracy między Wspólnotą Europejską a Republiką Gwinei Bissau na rzecz ustanowienia ram partnerstwa dla rozwoju zrównoważonej polityki rybackiej oraz dla odpowiedzialnej eksploatacji zasobów rybackich na obszarze połowowym Gwinei Bissau.

Strony postanowiły prowadzić dialog polityczny dotyczący zagadnień będących przedmiotem wspólnego zainteresowania w sektorze rybołówstwa. Zobowiązały się ponadto zapewnić zrównoważone wykorzystanie zasobów, kontrolę i nadzór w odniesieniu do obszarów połowowych Republiki Gwinei Bissau, a także przyczynić się do wzmocnienia potencjału instytucjonalnego Republiki Gwinei Bissau w celu prowadzenia efektywnej sektorowej polityki rybackiej.

W tym kontekście, w celu zapewnienia zrównoważonego i odpowiedzialnego zarządzania sektorem, strony wspólnie ustalą priorytety, które zostaną objęte wsparciem, oraz określą cele do realizacji, plany roczne i wieloletnie oraz kryteria umożliwiające ocenę osiąganych wyników. W załączniku IV do protokołu wymieniono podstawowe elementy osi strategicznych, celów i wskaźników realizacji, które należy uwzględnić w ramach protokołu.

Wysokość rekompensaty finansowej ustalono na 7 mln euro rocznie (czyli ogółem 28 mln euro przez cztery lata). Z tego 35%, tj. 2,45 mln euro (9,8 mln euro przez cztery lata), zostanie przeznaczone na wsparcie i realizację inicjatyw podjętych w ramach sektorowej polityki rybackiej określonej przez rząd Gwinei Bissau. W celu zapewnienia zrównoważonego i odpowiedzialnego zarządzania sektorem strony uzgodniły, że priorytetowo traktowane będą następujące dziedziny interwencji: monitorowanie, kontrola i nadzór w odniesieniu do działalności połowowej, badania naukowe i zagospodarowanie łowisk.

Ponadto dodatkowy szczególny wkład w wysokości 500 000 euro rocznie (2 mln euro przez cztery lata) zostanie przeznaczony w pierwszej kolejności na poprawę stanu sanitarnego produktów rybołówstwa. Wkład ten będzie jednak można wykorzystać również na potrzeby wsparcia działań kontrolnych i nadzorczych. W protokole przewidziano też mechanizm finansowy z wyznaczonym limitem środków w wysokości 1 mln euro rocznie, mający na celu poprawę wykorzystania dopuszczalnych wielkości połowów przez armatorów.

Podatek obowiązujący armatorów należny od tony tuńczyka złowionego na obszarze połowowym Gwinei Bissau wyniesie 35 euro w przypadku sejnerów i taklowców (zamiast 25 euro od tony w poprzednim protokole) oraz 25 euro w przypadku statków dokonujących połowów wędziskami i taklami (czyli tak jak w poprzednim protokole). Coroczne zaliczki wyniosą 3 150 euro w przypadku sejnerów i taklowców do połowu tuńczyka (za 90 ton rocznie) oraz 500 euro w przypadku tuńczykowców dokonujących połowów wędziskami i taklami (za 20 ton rocznie). Opłaty roczne od trawlerów do połowu ryb / głowonogów oraz trawlerów do połowu krewetek wyniosą, odpowiednio, 229 euro i 307 euro/BRT. W stosunku do poprzedniego protokołu o niemal 10% zwiększono opłaty licencyjne dla trawlerów do połowu krewetek i trawlerów do połowu ryb / głowonogów, a o niemal 33% i 40% zwiększono zaliczki roczne na obowiązujące licencje dla, odpowiednio, tuńczykowców dokonujących połowów wędziskami i taklami oraz dla sejnerów i taklowców do połowu tuńczyka. Szacuje się, że kwota roczna uiszczana przez armatorów za otrzymanie licencji wyniesie blisko 1.700 mln euro.

Co do dopuszczalnych wielkości połowów – zezwolenie na prowadzenie połowów otrzyma 19 sejnerów do połowu tuńczyka, 14 statków dokonujących połowów wędziskami i taklami oraz 4 taklowce powierzchniowe (ogółem przyznanych zostanie tylko 37 licencji, podczas gdy poprzedni protokół przewidywał ich 70), a także trawlery do połowu krewetek i trawlery do połowu ryb / głowonogów, przy czym łączny tonaż dla każdej z tych kategorii wynosi 4 400 ton rejestrowych brutto (BRT) rocznie. Na wniosek Wspólnoty w ramach umowy można jednak prowadzić kampanie zwiadu rybackiego. Jeżeli kampanie te okażą się udane, obie strony będą mogły zdecydować o przyznaniu statkom wspólnotowym nowych dopuszczalnych wielkości połowów.

W poniższej tabeli zestawiono dopuszczalne wielkości połowów przewidziane w nowym protokole i w starym protokole, a także podział tych wielkości między państwa członkowskie oraz średni poziom wykorzystania tych wielkości w latach 2004-2006.

DOPUSZCZALNE WIELKOŚCI POŁOWÓW W LATACH 2007-2011

Co do połowów krewetek i głowonogów – Gwinea Bissau zobowiązała się do przestrzegania warunków określonych w planie zarządzania załączonym do protokołu (załącznik III) poprzez ograniczenie nakładu połowowego, a zwłaszcza: utrzymanie w 2007 r. obowiązujących umów zawartych z krajami trzecimi i Wspólnotą Europejską; unikanie przenoszenia na rok 2008 i lata następne dopuszczalnych wielkości połowów przyznanych krajom trzecim z dniem 1 stycznia 2007 r. i niewykorzystanych; nieprzyznawanie w tych kategoriach żadnych dopuszczalnych wielkości połowów w przypadku czarteru; odwołanie i formalne rozwiązanie wszelkich umów z europejskimi przedsiębiorstwami / stowarzyszeniami. Ponadto w załączniku II, w arkuszach danych nr 1 i nr 2 – dotyczących trawlerów do połowu ryb / głowonogów oraz trawlerów do połowu krewetek – przewidziano możliwość stosowania okresów ochronnych. Co do połowów krewetek – Gwinea Bissau zamierza również zobowiązać się do wprowadzenia minimalnego dopuszczalnego rozmiaru oczek 40-50 mm, zgodnie z przepisami obowiązującymi w podregionie.

Ustanawia się wspólny komitet, w skład którego wchodzą przedstawiciele Wspólnoty oraz Gwinei Bissau; jego zadaniem jest kontrolowanie stosowania umowy, a zwłaszcza monitoring oraz ocena wkładu umowy o partnerstwie w sektorową politykę rybołówstwa w Gwinei Bissau.

Umowa o partnerstwie przewiduje również wspieranie współpracy gospodarczej, naukowo-technicznej i administracyjnej w sektorze rybołówstwa i w sektorach pokrewnych.

W okresie obowiązywania umowy Wspólnota i Gwinea Bissau będą pracować na rzecz monitorowania zmiany stanu zasobów na obszarze połowowym Gwinei Bissau. W tym celu organizowane będą coroczne wspólne posiedzenia naukowe, przemiennie we Wspólnocie i w Gwinei Bissau.

Statki wspólnotowe upoważnione do prowadzenia połowów w strefie połowowej Gwinei Bissau podlegają systemowi ścisłej kontroli; wszelkie wejścia do strefy i wyjścia z niej będą obowiązkowo podawane do wiadomości właściwego ministerstwa. Załącznik I do protokołu zawiera przepisy dotyczące kwestii takich jak formalności obowiązujące przy składaniu wniosków i wydawaniu licencji, system deklaracji połowów, obserwatorzy na pokładzie, procedury kontrolne, inspekcje na statkach, przeładunki oraz lokalizacja satelitarna. Trawlery podlegają regularnym przeglądom technicznym.

Do marynarzy zatrudnionych na statkach UE stosuje się z mocy prawa deklaracja Międzynarodowej Organizacji Pracy (MOP) dotycząca podstawowych zasad i praw w pracy.

Co do okrętowania marynarzy – załącznik I stanowi, że wszyscy armatorzy trawlerów są zobowiązani do zatrudnienia określonej liczby marynarzy/rybaków z Gwinei Bissau (3-6 marynarzy zależnie od tonażu brutto statku).

Statki wspólnotowe są upoważnione do prowadzenia działalności połowowej na wodach poza obszarem 12 mil morskich od linii podstawowej.

WNIOSKI SPRAWOZDAWCY

Sprawozdawca jest zdania, że umowa, protokół i załączniki są korzystne dla obu stron i umożliwią rozwój stosunków partnerskich opartych na wczesnej konsultacji, wzajemnym interesie oraz zasadach odpowiedzialnego rybołówstwa i trwałej eksploatacji zasobów rybackich na obszarze połowowym Gwinei Bissau.

Umowa w sprawie połowów ma również zasadnicze znaczenie dla stabilności gospodarczej i politycznej Gwinei Bissau, gdyż przyczynia się do zapewnienia znacznej części środków budżetowych tego kraju.

W imieniu Komisji Rybołówstwa sprawozdawca zaleca Parlamentowi zatwierdzenie omawianego wniosku dotyczącego rozporządzenia Rady, z wniesionymi poprawkami, które mają podkreślić, że istotne znaczenie ma poprawa jakości informacji udzielanych Parlamentowi Europejskiemu oraz wzmocnienie jego roli.