Dokument z posiedzenia

A7-0201/2011

30.5.2011

***I

SPRAWOZDANIE

w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 2006/2004 w sprawie współpracy między organami krajowymi odpowiedzialnymi za egzekwowanie przepisów prawa w zakresie ochrony konsumentów

( COM(2010)0791 – C7‑0012/2011 – 2011/0001(COD) )

Komisja Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów

Sprawozdawca: Mitro Repo

PR_COD_1amCom

SPIS TREŚCI

Strona

PROJEKT REZOLUCJI USTAWODAWCZEJ PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO  5

UZASADNIENIE  8

PROCEDURA  12

PROJEKT REZOLUCJI USTAWODAWCZEJ PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO

w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 2006/2004 w sprawie współpracy między organami krajowymi odpowiedzialnymi za egzekwowanie przepisów prawa w zakresie ochrony konsumentów

( COM(2010)0791 – C7‑0012/2011 – 2011/0001(COD) )

(Zwykła procedura ustawodawcza: pierwsze czytanie)

Parlament Europejski,

–  uwzględniając wniosek Komisji przedstawiony Parlamentowi Europejskiemu i Radzie ( COM(2010)0791 ),

–  uwzględniając art. 294 ust. 2 oraz art. 114 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, zgodnie z którymi Komisja przedstawiła wniosek Parlamentowi (C7–0012/2011),

–  uwzględniając art. 294 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

–  uwzględniając opinię Komitetu Ekonomicznego-Społecznego z dnia 5 maja 2011 r.[1],

–  uwzględniając art. 55 Regulaminu,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów ( A7-0201/2011 ),

1.  przyjmuje poniższe stanowisko w pierwszym czytaniu;

2.  zwraca się do Komisji o ponowne przedłożenie mu sprawy, jeśli uzna ona za stosowne wprowadzenie znaczących zmian do swojego projektu lub zastąpienie go innym tekstem;

3.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania stanowiska Parlamentu Radzie i Komisji, a także parlamentom państw członkowskich.

Poprawka    1

Wniosek dotyczący rozporządzenia – akt zmieniający

Punkt 10 a preambuły (nowy)

Poprawka    2

Wniosek dotyczący rozporządzenia – akt zmieniający

Artykuł 1 – wprowadzenie i punkt -1 (nowy)

Rozporządzenie (WE) nr 2006/2004

Artykuł 21 a (nowy)

UZASADNIENIE

I.  Rozporządzenie 2006/2004 w sprawie współpracy między organami krajowymi odpowiedzialnymi za egzekwowanie przepisów prawa w zakresie ochrony konsumentów

Rozporządzenie 2006/2004 (rozporządzenie w sprawie współpracy w dziedzinie ochrony konsumentów) zostało przyjęte przez Parlament Europejski i Radę dnia 27 października 2004 r., a zaczęło obowiązywać dnia 29 grudnia 2006 r.

Celem rozporządzenia jest zniesienie barier stojących na przeszkodzie transgranicznej współpracy organów władzy publicznej w celu wykrywania, śledzenia oraz doprowadzenia do zaprzestania lub zakazu wewnątrzunijnych naruszeń przepisów prawnych, które chronią interesy konsumentów. Jego zmierzeniem jest skuteczna walka z transgranicznymi nieuczciwymi handlowcami, którzy zakłócają sprawne funkcjonowanie rynku wewnętrznego, i zwiększenie tym samym zaufania konsumentów do ofert transgranicznych oraz uniemożliwienie sprzedawcom i dostawcom obchodzenia przepisów ze szkodą dla konkurencyjności sprzedawców i dostawców przestrzegających prawa.

Rozporządzenie osiąga ten cel, tworząc ogólnounijną sieć organów władzy publicznej odpowiedzialnych za egzekwowanie przepisów prawa ochrony konsumentów w państwach członkowskich („sieć CPC”), która rozpoczęła działalność w grudniu 2006 r. Rozporządzenie w sprawie współpracy w dziedzinie ochrony konsumentów obejmuje częściową harmonizację uprawnień tych organów w zakresie dochodzeń i egzekwowania prawa i określa mechanizmy wymiany istotnych informacji lub podejmowania działań w zakresie egzekwowania przepisów, aby zapobiec naruszaniu prawa w sytuacjach transgranicznych.

II.  Podstawa i cele wniosku

Ustanowiona na mocy rozporządzenia sieć prowadzi stałą obserwację przepisów prawa chroniącego interesy konsumentów oraz zapewnia jego egzekwowanie. Przepisy prawne, które są objęte zakresem działań sieci, wymienione zostały w załączniku do rozporządzenia. Zadaniem proponowanego rozporządzenia zmieniającego jest aktualizacja treści załącznika, tak aby odzwierciedlał najnowsze zmiany legislacyjne w dziedzinie ochrony konsumentów.

Aktualizacja załącznika polegać będzie na usunięciu tych przepisów z załącznika, które nie są istotne dla współpracy w dziedzinie ochrony konsumentów między krajowymi organami egzekwowania, oraz na zastąpieniu odesłań do starych, już nieobowiązujących przepisów odesłaniami do nowych przepisów w dziedzinie ochrony konsumentów.

Co ważniejsze aktualizacja załącznika jest niezbędna ze względu na to, że dyrektywa 87/102/EWG została zastąpiona dyrektywą 2008/48/WE w sprawie umów o kredyt konsumencki bez wyraźnego wskazania, że odesłania do uchylonej dyrektywy należy rozumieć jako odesłania do nowej dyrektywy. Ze względu na pewność prawa niniejsze rozporządzenie powinno zatem wejść w życie w trybie pilnym.

III.  Ogólne uwagi sprawozdawcy dotyczące funkcjonowania rozporządzenia w sprawie współpracy w dziedzinie ochrony konsumentów

Sprawozdawca przyjmuje z zadowoleniem wniosek Komisji, gdyż załącznik musi odzwierciedlać zmiany w prawodawstwie unijnym w dziedzinie ochrony konsumentów.

Biorąc pod uwagę ograniczone cele omawianego wniosku, sprawozdawca uważa, że zasadniczą kwestią polityczną, którą należy rozważyć, jest to, czy obecne rozporządzenie oferuje skuteczne ramy dla transgranicznego egzekwowania dorobku prawnego w dziedzinie ochrony konsumentów.

Ostatnie sprawozdanie Komisji dotyczące stosowania rozporządzenia w sprawie współpracy w dziedzinie ochrony konsumentów, opublikowane dnia 2 lipca 2009 r.[2], oraz wyniki posiedzenia wysokiego szczebla „Przestrzeganie praw gospodarczych konsumentów na rynku wewnętrznym” (Bruksela, 22 września 2010 r.) ujawniają szereg trudności w transgranicznym egzekwowaniu dorobku prawnego w dziedzinie ochrony konsumentów.

Znaczna liczba notyfikowanych organów jest niepodłączonych lub nie używa systemu w sposób aktywny, mimo że jest to konieczny warunek skutecznego funkcjonowania sieci CPC. Rozpatrywanie wniosków trwa coraz dłużej, gdyż organy stosują narzędzie informatyczne w tak różny sposób, że może to wywierać negatywny wpływ na podejmowanie przez nie współpracy.

Inne zagadnienia, takie jak kwestia jurysdykcji i prawa mającego zastosowanie czy kwestia zakresu stosowania obowiązku współpracy wprowadzonego rozporządzeniem w sprawie współpracy w dziedzinie ochrony konsumentów, mają charakter bardziej horyzontalny. Nie zawsze możliwe jest uwzględnienie wniosku o wzajemną pomoc w sytuacji, gdy dane działanie może być zabronione w państwie członkowskim konsumenta, lecz nie w państwie członkowskim dostawcy.

Inny problem dotyczy priorytetyzacji. Obecnie organy odpowiedzialne za egzekwowanie przepisów prawa nie dysponują wspólną listą priorytetów. Sprawą zasadniczą i oczywistą jest to, że krajowe organy władzy publicznej posiadają własny system priorytetów, gdyż ich zasoby są ograniczone. Lecz skoro każdy wniosek o wzajemną pomoc podlega krajowej liście priorytetów i nie istnieje wspólne stanowisko co do tego, w jaki sposób określić, co powinno być traktowane jako priorytet, system nie może działać skutecznie. Należy zatem rozważyć rolę Komisji w ustanowieniu wspólnego podejścia do ustalania priorytetów oraz wieloletniego planowania.

Należy również wypracować wspólne stanowisko dotyczące istotnych faktów i wspólną wykładnię europejskich przepisów prawa ochrony konsumentów, na przykład definicję „zbiorowych interesów konsumentów”. Pojawiły się również różne poglądy na temat wzajemnego oddziaływania dorobku wspólnotowego w dziedzinie praw konsumenta i innych istotnych aktów prawnych UE.

Oprócz tego zasady proceduralne dotyczące egzekwowania przepisów prawa pozostają fragmentaryczne. Rozbieżność krajowych systemów prawnych i systemów egzekwowania prawa utrudnia skuteczne zwalczanie wewnątrzunijnych naruszeń przepisów. Niektóre organy władzy publicznej dysponują raczej daleko idącymi środkami zwalczania naruszania prawa, podczas gdy inne muszą wnieść sprawę do sądu i uczestniczyć w dość długotrwałym postępowaniu.

Koszty sądowe również mogą stanowić problem. Zgodnie z art. 15 rozporządzenia organ wnioskujący ponosi odpowiedzialność za wszelkie koszty lub straty poniesione w wyniku zastosowania środków uznanych za nieuzasadnione. W niektórych państwach, np. w Finlandii, organ wnioskujący nie musi ich płacić, gdyż stosuje się zasadę zerowych kosztów, lecz w wielu państwach dzieje się inaczej. To może ograniczać liczbę wszczynanych postępowań w sprawie naruszenia przepisów, jeżeli organ wnioskujący nie jest w stanie ponieść ewentualnych kosztów postępowań sądowych.

Ponadto fakt, że rozpatrywanie wniosków trwa coraz dłużej (podczas gdy do czerwca 2008 r. wnioski o przekazanie informacji były załatwiane średnio w ciągu 81 dni, czas ten wydłużył się do 148 dni do końca 2008 r.), można po części wytłumaczyć większą złożonością spraw transgranicznych, ale często świadczy to o niedotrzymywaniu ustalonych terminów lub innych wymogów operacyjnych.

To z kolei wpływa na liczbę wniosków, która wydaje się być w zastoju lub nawet spadła w 2010 r. To niepożądana tendencja, która powinna jak najszybciej zostać odwrócona, tak by osiągnąć ostateczny cel rozporządzenia w sprawie współpracy w dziedzinie ochrony konsumentów. Sprawozdawca jest głęboko przekonany, że spadek liczby wniosków nie odzwierciedla mniejszej liczby wewnątrzunijnych naruszeń przepisów, lecz raczej ukazuje braki systemu.

Jeśli chodzi o koordynację, obecne sektorowe podejście do inicjatyw w zakresie polityki konsumenckiej nie ułatwia spójnego egzekwowania przepisów. Konieczne byłoby zwiększenie roli Komisji w koordynacji ogólnoeuropejskich działań w zakresie egzekwowania przepisów, gdyż problemu tego nie rozwiązuje się w dostatecznym stopniu.

Sprawozdawca jest również zdania, że w celu realizacji celów sprzyjania lepszej ochronie konsumentów w Europie, należy rozszerzyć zakres rozporządzenia w sprawie współpracy w dziedzinie ochrony konsumentów, tak by odzwierciedlić w bardziej holistyczny i horyzontalny sposób prawodawstwo UE w dziedzinie ochrony konsumentów. Zakres rozporządzenia już do pewnego stopnia rozszerzono, lecz należałoby przeprowadzić ogólniejsza ocenę jego zakresu w celu włączenia do niego prawodawstwa, za które odpowiadają różnorakie jednostki Komisji (np. usługi finansowe, prawa pasażerów).

IV.  Stanowisko sprawozdawcy

Biorąc pod uwagę, że obecne wyniki transgranicznej współpracy w egzekwowaniu przepisów nie są zadowalające oraz że konieczne jest podjęcie działań w tym zakresie, sprawozdawca wyodrębnił trzy alternatywne kierunki działań dotyczących omawianego wniosku:

a) zaproponowanie istotnych zmian mających na celu rozwiązanie stwierdzonych do tej pory problemów z zastosowaniem rozporządzenia, b) przyjęcie technicznego wniosku Komisji bez żadnych zmian, c) zaproponowanie ograniczonej liczby zmian, np. klauzuli przeglądowej, przy jednoczesnym zwróceniu się do Komisji o dokonanie oceny skuteczności i mechanizmów operacyjnych rozporządzenia oraz o przedstawienie w możliwym do dotrzymania terminie wniosku ustawodawczego, mającego na celu bardziej istotny przegląd obecnie obowiązującego rozporządzenia i przewidującego także rozszerzenie jego zakresu.

Sprawozdawca, uznając potrzebę szybkiej aktualizacji i konsolidacji załącznika do rozporządzenia w celu zapewnienia pewności prawa przedsiębiorstwom, konsumentom i organom odpowiedzialnym za egzekwowanie przepisów, uważa tę trzecią opcję za najbardziej odpowiednią na obecnym etapie.

Sprawozdawca pragnie jednak podkreślić, że omawiany wniosek stwarza dobrą sposobność do położenia nacisku na potrzebę bardziej dogłębnego przeglądu rozporządzenia. Zdaniem sprawozdawcy istnieje rzeczywista potrzeba usunięcia wad systemu transgranicznego egzekwowania dorobku prawnego w dziedzinie ochrony konsumentów i napotykanych w nim trudności oraz poprawy funkcjonowania sieci CPC.

Sprawozdawca zdaje sobie sprawę, że w chwili obecnej nie ma dostatecznej wiedzy na temat funkcjonowania rozporządzenia i że taką wiedzę trzeba uzyskać w oparciu o dogłębną analizę. Aktualnie Komisja przygotowuje drugie sprawozdanie dotyczące stosowania rozporządzenia w sprawie współpracy w dziedzinie ochrony konsumentów, które zostanie opublikowane jeszcze w tym roku. Komisja zamierza również przeprowadzić zewnętrzną ocenę, po której odbędą się konsultacje publiczne z zainteresowanymi stronami. Rozsądne zatem wydaje się odroczenie wysunięcia propozycji jakichkolwiek daleko idących zmian rozporządzenia do czasu uzyskania wyników tego procesu.

Poprzez włączenie do rozporządzenia klauzuli przeglądowej sprawozdawca pragnie podkreślić, że Komisja musi zobowiązać się do przeprowadzenia i przyśpieszenia procesu przeglądu oraz do przedstawienia nowego wniosku ustawodawczego do końca 2014 r.

Sprawozdawca podkreśla również, że w trakcie przeprowadzania oceny zakresu rozporządzenia należy szczegółowo przejrzeć unijne prawodawstwo w dziedzinie ochrony konsumentów. Zakres rozporządzenia należy ująć bardziej holistycznie, gdyż powinien on ostatecznie obejmować całe prawodawstwo UE, które wpływa na zbiorowe interesy konsumentów.

Podsumowując, sprawozdawca uważa, że transgraniczne egzekwowanie przepisów w dziedzinie ochrony konsumentów powinno zająć wysokie miejsce na liście politycznych priorytetów. Polepszona współpraca w dziedzinie ochrony konsumentów między krajowymi organami egzekwowania powinna ewoluować w kierunku skutecznego środka w rękach europejskich konsumentów i zwiększyć ich zaufanie do rynku wewnętrznego.

PROCEDURA