σχετικά με τη θέση του Συμβουλίου σε πρώτη ανάγνωση ενόψει της έγκρισης απόφασης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τη θέσπιση δράσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το Σήμα Ευρωπαϊκής Πολιτιστικής Κληρονομιάς

(10303/1/2011 – C7-0236/2011 – 2010/0044(COD))

(Συνήθης νομοθετική διαδικασία: δεύτερη ανάγνωση)

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

–   έχοντας υπόψη τη θέση του Συμβουλίου σε πρώτη ανάγνωση (10303/1/2011 – C7-0236/2011),

–   έχοντας υπόψη την αιτιολογημένη γνώμη που υποβλήθηκε, στο πλαίσιο του Πρωτοκόλλου (αριθ. 2) σχετικά με την εφαρμογή των αρχών της επικουρικότητας και της αναλογικότητας, από τη Γαλλική Γερουσία, σύμφωνα με την οποία το σχέδιο νομοθετικής πράξης δεν συνάδει με την αρχή της επικουρικότητας,

–   έχοντας υπόψη τη θέση του κατά την πρώτη ανάγνωση

Κείμενα που εγκρίθηκαν, 16.12.2010, P7_TA(2010)0486.

–   έχοντας υπόψη το άρθρο 294, παράγραφος 7, της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,

–   έχοντας υπόψη το άρθρο 72 του Κανονισμού του,

–   έχοντας υπόψη τη σύσταση για τη δεύτερη ανάγνωση της Επιτροπής Πολιτισμού και Παιδείας (A7-0331/2011),

1.  εγκρίνει τη θέση του Συμβουλίου σε πρώτη ανάγνωση·

2.  διαπιστώνει ότι η πράξη εκδόθηκε σύμφωνα με τη θέση του Συμβουλίου·

3.  αναθέτει στον Πρόεδρό του να υπογράψει την πράξη, μαζί με τον Πρόεδρο του Συμβουλίου, σύμφωνα με το άρθρο 297, παράγραφος 1, της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης·

4.  αναθέτει στον Γενικό Γραμματέα του να υπογράψει την πράξη, αφού προηγουμένως ελεγχθεί ότι όλες οι διαδικασίες έχουν δεόντως ολοκληρωθεί, και να προβεί, σε συμφωνία με τον Γενικό Γραμματέα του Συμβουλίου, στη δημοσίευσή της, στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης·

5.  αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει τη θέση του Κοινοβουλίου στο Συμβούλιο και στην Επιτροπή, καθώς και στα εθνικά κοινοβούλια.

1. Ιστορικό και διαδικασία

Στις 9 Μαρτίου 2010, η Επιτροπή ενέκρινε πρόταση απόφασης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τη θέσπιση δράσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το Σήμα Ευρωπαϊκής Πολιτιστικής Κληρονομιάς

COM(2010)0076 – 2010/0044(COD).

Το κείμενο εξετάσθηκε από την ισπανική, βελγική και ουγγρική Προεδρία του Συμβουλίου Υπουργών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Συμβούλιο).

Η Επιτροπή των Περιφερειών γνωμοδότησε επί της προτάσεως της Επιτροπής στις 9 Ιουνίου 2010

ΕΕ C 267, 1.10.2010, σ. 52.

Κατά τη συνεδρίασή του στις 16 Δεκεμβρίου 2010, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε σε πρώτη ανάγνωση νομοθετικό ψήφισμα που τροποποιούσε την πρόταση της Επιτροπής

EP-PE_TC1-COD(2010)0044.

Κατά τη συνεδρίασή της στις 3 Μαρτίου 2011, η Επιτροπή Πολιτισμού και Παιδείας (CULT) έλαβε απόφαση για το πεδίο της εντολής της στις προσεχείς της διαπραγματεύσεις με το Συμβούλιο, με απώτερο στόχο μια συμφωνία σε δεύτερη ανάγνωση σε σύντομο χρονικό διάστημα, καθώς και για το ποια θα πρέπει να είναι τα μέλη της διαπραγματευτικής ομάδας.

Σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 294, παράγραφος 5, της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ) και την κοινή δήλωση σχετικά με τις πρακτικές ρυθμίσεις που διέπουν τη διαδικασία συναπόφασης

ΕΕ C 145, 30.6.2007, σ. 5.

Το Συμβούλιο ενέκρινε τη θέση του σε πρώτη ανάγνωση ενσωματώνοντας τη συμφωνία της 19ης Ιουλίου 2011, σύμφωνα με τη συνήθη νομοθετική διαδικασία που ορίζεται στο άρθρο 294 της ΣΛΕΕ.

2. Η πρόταση της Επιτροπής

Στόχος της πρότασης είναι να ενισχυθεί η αίσθηση των ευρωπαίων πολιτών ότι ανήκουν στην Ευρωπαϊκή Ένωση, με βάση κοινά στοιχεία ιστορίας και πολιτιστικής κληρονομιάς, να εκτιμηθεί η ποικιλομορφία και να επεκταθεί ο διαπολιτισμικός διάλογος.

Διακυβερνητική πρωτοβουλία: Η πρόταση επεκτείνει μια διακυβερνητική πρωτοβουλία που ξεκίνησε το 2006. Ανταποκρίνεται στα συμπεράσματα που εγκρίθηκαν από το Συμβούλιο στις 20 Νοεμβρίου 2008 με τα οποία καλείτο η Επιτροπή να υποβάλει πρόταση μετατρέποντας την εν λόγω πρωτοβουλία σε επίσημη δράση της Ένωσης, προκειμένου να βελτιωθούν η ποιότητα και η αποτελεσματικότητά της και να εξασφαλισθεί η μακροπρόθεσμη επιτυχία της.

Νέα κριτήρια και διαδικασία παρακολούθησης: Η πρόταση θεσπίζει νέα κοινά, σαφή και διαφανή κριτήρια για το σήμα, τα οποία θα εφαρμόζονται από όλα τα συμμετέχοντα κράτη μέλη. Η συμμετοχή θα είναι εθελοντική. Νέα επιλογή και διαδικασίες παρακολούθησης θα εξασφαλίζουν ότι το σήμα απονέμεται μόνο στους πλέον σχετικούς χώρους και ότι εκείνοι οι οποίοι δεν πληρούν πλέον τα απαιτούμενα κριτήρια θα το χάνουν.

Προστιθέμενη αξία: Στην πρόταση δίδεται ειδική προσοχή στην προστιθέμενη αξία αυτού του σήματος σε σχέση με άλλες πρωτοβουλίες στο πλαίσιο της πολιτιστικής κληρονομιάς. Το σήμα δεν έχει να κάνει με την ομορφιά του χώρου ή με την αρχιτεκτονική ποιότητά του, αλλά με τη συμβολική του αξία για την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση και την ιστορία της Ένωσης. Δεν έχει να κάνει με τη συντήρηση των ίδιων των χώρων, αλλά με τις δραστηριότητες που μπορούν να προσφέρουν και με την εκπαιδευτική διάστασή τους ειδικά για τους νέους. Τέλος, θα βοηθήσει τους χώρους οι οποίοι έχουν λάβει το σήμα να καταστούν περισσότερο αποτελεσματικοί χάρη στη μεταξύ τους συνεργασία.

3. Πρώτη ανάγνωση του Κοινοβουλίου

Το νομοθετικό ψήφισμα του Κοινοβουλίου που εγκρίθηκε με μεγάλη πλειοψηφία (497 ψήφοι υπέρ, 18 κατά και 41 αποχές) σε πρώτη ανάγνωση συνοδευόταν από 62 τροπολογίες. Η μεγάλη πλειονότητα αυτών των τροπολογιών αφορούσε ήσσονος σημασίας ζητήματα και συνέβαλε στην περαιτέρω βελτίωση του κειμένου.

Μεταξύ των ζητημάτων που τέθηκαν από την εισηγήτρια ήσαν: ο αριθμός των χώρων που θα λάβουν το σήμα, πόσο συχνά θα πραγματοποιείται η διαδικασία επιλογής, μια σαφής διάκριση μεταξύ της νέας δράσης της ΕΕ και της τρέχουσας διακυβερνητικής πρωτοβουλίας και η σχέση μεταξύ σημερινών και μελλοντικών χώρων κατόχων του σήματος.

Οι σημαντικότερες τροποποιήσεις αφορούν τα εξής θέματα:

Συχνότητα επιλογής: Αν και η Επιτροπή πρότεινε να απονέμεται το σήμα κάθε χρόνο, οι βουλευτές θεώρησαν ότι η επιλογή των χώρων κάθε δύο έτη θα εξασφάλιζε καλύτερη ποιότητα στη διαδικασία επιλογής καθώς και στους επιλεγόμενους χώρους.

Διακρατικοί χώροι και ποσοστώσεις: Οι αιτήσεις για διακρατικούς χώρους πρέπει να ακολουθούν την ίδια διαδικασία με τις αιτήσεις για τους υπόλοιπους χώρους. Οι βουλευτές θεώρησαν ότι οι χώροι πρέπει να προεπιλέγονται από όλα τα εμπλεκόμενα κράτη μέλη με ένα ανώτατο όριο δύο χώρων. Οι διακρατικοί χώροι θα ορίζουν έναν από τους συμμετέχοντες χώρους ως συντονιστή τους, ο οποίος αποτελεί το μοναδικό σημείο επαφής για την Επιτροπή.

Η ομάδα: Η ευρωπαϊκή ομάδα θα αποτελείται από 13 μέλη, ένα από τα οποία πρέπει να διορίζεται από την Επιτροπή των Περιφερειών. Η ευρωπαϊκή ομάδα θα αποτελείται από πολιτιστικούς εμπειρογνώμονες που καλύπτουν όλα τα πεδία που σχετίζονται με τους στόχους του σήματος ευρωπαϊκής πολιτιστικής κληρονομιάς, ενώ θα λαμβάνεται επίσης μέριμνα για την ισότιμη εκπροσώπηση όλων των κρατών μελών.

Ενισχυμένη ενημέρωση: Η Επιτροπή θα ενημερώνει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Επιτροπή των Περιφερειών σε κάθε στάδιο της διαδικασίας επιλογής: προεπιλογή των χώρων από τα κράτη μέλη, επιλογή από την ευρωπαϊκή ομάδα, χαρακτηρισμός των επιλεγέντων χώρων από την Επιτροπή, ανάκληση του σήματος από ένα χώρο και αποποίηση του σήματος από ένα χώρο.

Ανάκληση του σήματος: Οι βουλευτές θεώρησαν ότι η ευρωπαϊκή ομάδα πρέπει να συμμετέχει στη διαδικασία ανάκλησης για λόγους διαφάνειας. Οι χώροι μπορούν οιαδήποτε στιγμή να επιλέξουν να αποποιηθούν το σήμα ευρωπαϊκής πολιτιστικής κληρονομιάς.

Μεταβατικές ρυθμίσεις: Προκειμένου να διαφυλαχθεί το κύρος του παλαιού σήματος και να προωθηθεί το κύρος του νέου, πρόταση των βουλευτών ήταν να μην υπάρξουν μεταβατικές διατάξεις.

4. Πρώτη ανάγνωση του Συμβουλίου

Η πρώτη ανάγνωση του Συμβουλίου βασίζεται στη συμφωνία που επιτεύχθηκε μετά την πρώτη ανάγνωση του Κοινοβουλίου.

Τα κύρια στοιχεία αυτής της συμφωνίας, στην οποία ενσωματώθηκε πλήρως, εν μέρει ή όσον αφορά το πνεύμα, η μεγάλη πλειονότητα των τροπολογιών του Κοινοβουλίου σε πρώτη ανάγνωση, είναι τα εξής:

i) Επιλογή χώρων (άρθρο 10(2), άρθρο 11(2), άρθρο 12(2)): Κάθε κράτος μέλος μπορεί να προεπιλέξει έως δύο χώρους κάθε δύο έτη: αφενός έναν εθνικό και αφετέρου ένα διακρατικό χώρο. Η ποσόστωση για τον διακρατικό χώρο χρησιμοποιείται μόνο για τη συντονίστρια χώρα προκειμένου να μην αποθαρρύνονται κράτη μέλη να λαμβάνουν ενεργό μέρος σε αυτούς τους χώρους. Ομάδα ανεξάρτητων εμπειρογνωμόνων θα επιλέγει το ανώτερο ένα χώρο ανά χώρα που θα είναι επιλέξιμος για το σήμα.

ii) Γεωγραφικό πεδίο εφαρμογής (άρθρο 4, άρθρο 18(1), αιτιολογική σκέψη 13): Η δράση της Ένωσης είναι ανοικτή στα 27 κράτη μέλη. Κατά τη διάρκεια της πρώτης αξιολόγησης της δράσης θα εξετασθεί η διεύρυνση του γεωγραφικού πεδίου εφαρμογής της.

(iii) Μεταβατικές διατάξεις (άρθρο 19, αιτιολογική σκέψη 11): Οι μεταβατικές διατάξεις διασαφηνίζονται και απλοποιούνται.

iv) Εθνικοί θεματικοί χώροι (άρθρο 20): Ορισμένοι χώροι που βρίσκονται στο ίδιο κράτος μέλος μπορούν να υποβάλουν ενιαία αίτηση εστιάζοντας σε ένα συγκεκριμένο θέμα.

5.  Θέση της εισηγήτριας

Η εισηγήτρια συνιστά την έγκριση, χωρίς τροποποίηση και χωρίς περαιτέρω καθυστέρηση, της θέσης της πρώτης ανάγνωσης του Συμβουλίου.