w sprawie stanowiska Rady w pierwszym czytaniu z myślą o przyjęciu decyzji Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającej działanie Unii Europejskiej na rzecz znaku dziedzictwa europejskiego

(10303/1/2011 – C7‑0236/2011 – 2010/0044(COD))

(Zwykła procedura ustawodawcza: drugie czytanie)

Parlament Europejski,

–   uwzględniając stanowisko Rady zajęte w pierwszym czytaniu (10303/1/2011 – C7-0236/2011),

–   uwzględniając uzasadnioną opinię przedstawioną przez francuski senat w ramach Protokołu (nr 2) w sprawie stosowania zasad pomocniczości i proporcjonalności, zawierającą stwierdzenie, że projekt aktu ustawodawczego nie jest zgodny z zasadą pomocniczości,

–   uwzględniając swoje stanowisko zajęte w pierwszym czytaniu

Teksty przyjęte dnia 16.12.2010 r., P7_TA(2010)0486.

–   uwzględniając art. 294 ust. 7 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

–   uwzględniając art. 72 Regulaminu,

–   uwzględniając zalecenie do drugiego czytania przedstawione przez Komisję Kultury i Edukacji (A6-0331/2011),

1.  zatwierdza stanowisko Rady zajęte w pierwszym czytaniu;

2.  stwierdza, że akt prawny zostaje przyjęty zgodnie ze stanowiskiem Rady;

3.  zobowiązuje przewodniczącego PE do podpisania aktu wraz z przewodniczącym Rady, zgodnie z art. 297 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej;

4.  zobowiązuje sekretarza generalnego PE do podpisania aktu po stwierdzeniu, że wszystkie procedury zostały należycie zakończone, oraz do zlecenia, w porozumieniu z sekretarzem generalnym Rady, publikacji aktu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej;

5.  zobowiązuje przewodniczącego do przekazania stanowiska Parlamentu Radzie i Komisji, a także parlamentom państw członkowskich.

1. Kontekst i procedura

W dniu 9 marca 2010 r. Komisja przedłożyła wniosek dotyczący decyzji Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającej działanie Unii Europejskiej na rzecz znaku dziedzictwa europejskiego.

Tekst ten analizowano podczas hiszpańskiej, belgijskiej i węgierskiej prezydencji w Radzie Ministrów Unii Europejskiej (Radzie).

Komitet Regionów przyjął opinię w sprawie wniosku Komisji dnia 9 czerwca 2010 r.

Dz.U. C 267 z 1.10.10, s. 52.

Na posiedzeniu w dniu 16 grudnia 2010 r. Parlament Europejski przyjął w pierwszym czytaniu rezolucję legislacyjną zmieniającą wniosek Komisji

EP-PE_TC1-COD(2010)0044

Na posiedzeniu w dniu 3 marca 2011 r. Komisja Kultury i Edukacji (CULT) podjęła decyzję w sprawie zakresu swoich uprawnień w nadchodzących negocjacjach z Radą w celu szybkiego osiągnięcia porozumienia w drugim czytaniu oraz w sprawie tego, kto powinien wejść w skład zespołu negocjatorów.

W oparciu o postanowienia art. 294 ust. 5 Traktatu u funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) oraz wspólnej deklaracji w sprawie praktycznych zasad dotyczących stosowania procedury współdecyzji

Dz.U. C 145 z 30.6.07, s. 5.

W dniu 19 lipca 2011 r. Rada przyjęła swoje stanowisko

w pierwszym czytaniu, włączając do niego tekst porozumienia, zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą określoną w art. 294 TFUE.

2. Wniosek Komisji

Wniosek ma na celu wzmocnienie u obywateli europejskich poczucia przynależności do Unii Europejskiej, opartego na wspólnej historii i wspólnym dziedzictwie, sprawienie, by docenili walory różnorodności. Ma on też na celu zacieśnienie dialogu międzykulturowego.

Inicjatywa międzyrządowa: Wniosek przedłuża inicjatywę międzyrządową rozpoczętą w 2006 r. Stanowi on odpowiedź na wnioski przyjęte przez Radę w dniu 20 listopada 2008 r., w których wezwano Komisję do przedłożenia wniosku, na którego podstawie inicjatywa ta zostałaby przekształcona w oficjalne działanie Unii, w celu poprawy jakości i skuteczności tej inicjatywy oraz zagwarantowania jej długofalowego powodzenia.

Nowe kryteria i nowa procedura monitorowania: Wniosek wprowadza nowe wspólne, jednoznaczne i przejrzyste kryteria dotyczące znaku, które miałyby być stosowane przez wszystkie uczestniczące w tej procedurze państwa członkowskie. Udział będzie dobrowolny. Nowe procedury wyboru i monitorowania zapewnią, że znak będzie przyznawany tylko najodpowiedniejszym obiektom i odbierany obiektom, które przestaną spełniać wymagane kryteria.

Wartość dodana: We wniosku poświęcono szczególną uwagę wartości dodanej tego znaku w porównaniu do innych inicjatyw w dziedzinie dziedzictwa kulturowego. Znak przyznaje się nie za piękny wygląd czy jakość architektoniczną obiektu, lecz raczej za jego symboliczne znaczenie dla integracji europejskiej i historii Unii. Nie chodzi o sam stan obiektów, a raczej o imprezy, jakie można zorganizować na ich terenie, oraz o ich wymiar oświatowy, zwłaszcza dla młodych ludzi. Ponadto obiekty, które otrzymały znak, będą mogły funkcjonować skuteczniej dzięki współpracy z innymi obiektami, którym również posiadają znak.

3. Pierwsze czytanie w Parlamencie

W rezolucji legislacyjnej Parlamentu przyjętej zdecydowaną większością (497 głosami za, przy 18 głosach przeciw i 41 głosach wstrzymujących się) w pierwszym czytaniu znalazły się 62 poprawki. Zdecydowana większość z nich dotyczyła raczej drugoplanowych zagadnień i przyczyniła się do dalszej poprawy jakości tekstu.

Sprawozdawczyni poruszyła między innymi następujące kwestie: liczba obiektów, którym można przyznać znak; częstotliwość organizowania procedury wyboru; wyraźne rozgraniczenie nowego działania UE i trwającej inicjatywy międzyrządowej oraz relacje między obecnymi i przyszłymi posiadaczami znaku.

Najważniejsze zmiany dotyczyły następujących kwestii:

Częstotliwość wyboru: Mimo iż Komisja zaproponowała, by znak przyznawano co roku, posłowie do PE uznali, że wybór obiektów co dwa lata podwyższyłby jakość procesu selekcji i wybranych obiektów.

Obiekty międzynarodowe i limit liczby obiektów: Kandydatury obiektów międzynarodowych powinny być poddawane tej samej procedurze co pozostałe obiekty. Posłowie uważają, że wstępnej selekcji obiektów powinny dokonywać uczestniczące w procedurze państwa członkowskie, zgłaszając maksymalnie po dwie propozycje. Obiekty międzynarodowe powinny wybrać ze swego grona jednego koordynatora, który będzie punktem kontaktowym dla Komisji.

Jury: W skład europejskiego jury powinno wchodzić 13 członków, przy czym jednego z nich powinien wyznaczać Komitet Regionów. Europejskie jury powinno składać się z ekspertów ds. kultury reprezentujących wszystkie dziedziny związane z celami znaku dziedzictwa europejskiego z zachowaniem zrównoważonej reprezentacji poszczególnych państw członkowskich.

Skuteczniejsza wymiana informacji: Komisja powinna przekazywać informacje Parlamentowi Europejskiemu, Radzie i Komitetowi Regionów na wszystkich etapach procedury wyboru: wstępnej selekcji dokonywanej przez państwa członkowskie, wyboru przeprowadzanego przez jury europejskie, wyznaczenia przez Komisję wybranych obiektów, odebrania znaku obiektowi i rezygnacji obiektu ze znaku.

Odebranie znaku: Posłowie uznali, że ze względów związanych z przejrzystością w procedurę odebrania znaku należy zaangażować jury. Obiekty mogą w każdej chwili podjąć decyzję o rezygnacji ze znaku dziedzictwa europejskiego.

Przepisy przejściowe: Posłowie uznali, że aby zapewnić prestiż starego znaku i promować renomę nowego, nie są potrzebne przepisy przejściowe.

4. Pierwsze czytanie w Radzie

Pierwsze czytanie w Radzie opiera się na porozumieniu wynegocjowanym po pierwszym czytaniu w Parlamencie.

Oto najważniejsze elementy tego porozumienia, które uwzględnia w pełni lub częściowo zdecydowaną większość poprawek Parlamentu lub ich ducha.

i) Wybór obiektów (art. 10 ust. 2, art. 11. ust. 2, art. 12 ust. 2): Co dwa lata każde państwo członkowskie może dokonać wstępnej selekcji najwyżej dwóch obiektów: zarówno obiektu krajowego, jak i międzynarodowego. Obiekt międzynarodowy jest zgłaszany wyłącznie przez państwo wybrane na koordynatora, aby nie zniechęcać państw członkowskich do udziału w takich przedsięwzięciach. Jury składające się z niezależnych ekspertów wybierze maksymalnie jeden obiekt z każdego kraju, który spełnia wymogi znaku.

ii) Zakres geograficzny (art. 4, art. 18 ust.1, pkt 13 preambuły): W tym działaniu Unii może uczestniczyć 27 państw członkowskich. W czasie jego pierwszej oceny należy rozważyć możliwość rozszerzenia zakresu geograficznego.

iii) Przepisy przejściowe (art. 19, pkt 11 preambuły): Przepisy przejściowe zostały doprecyzowane i uproszczone.

iv) Krajowe obiekty tematyczne (art. 20): Kilka obiektów z jednego państwa członkowskiego może złożyć wspólny wniosek w oparciu o konkretny zakres tematyczny.

5.        Stanowisko sprawozdawczyni

Sprawozdawczyni zaleca niezwłoczne przyjęcie stanowiska Rady zajętego w pierwszym czytaniu bez zmian.