Έγγραφο συνόδου
30.3.2012
***
ΣΥΣΤΑΣΗ
σχετικά με την πρόταση κανονισμού του Συμβουλίου για την ηλεκτρονική δημοσίευση της Επίσημης Εφημερίδας της Ευρωπαϊκής Ένωσης
(10222/5/2011 – C7‑0076/2012 – 2011/0070(APP) )
Επιτροπή Νομικών Θεμάτων
Εισηγητής: Zbigniew Ziobro
PR_APP
Υπόμνημα για τα χρησιμοποιούμενα σύμβολα |
* Διαδικασία διαβούλευσης *** Διαδικασία έγκρισης ***I Συνήθης νομοθετική διαδικασία (πρώτη ανάγνωση) ***II Συνήθης νομοθετική διαδικασία (δεύτερη ανάγνωση) ***III Συνήθης νομοθετική διαδικασία (τρίτη ανάγνωση)
(Η ενδεικνυόμενη διαδικασία στηρίζεται στη νομική βάση που προτείνεται στο σχέδιο πράξης)
|
ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ
Σελίδα
ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟΥ ΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ........5
ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ..........................................................................................................6
ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΤΗΣ ΤΕΛΙΚΗΣ ΨΗΦΟΦΟΡΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ...................................10
ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟΥ ΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ
σχετικά με την πρόταση κανονισμού του Συμβουλίου για την ηλεκτρονική δημοσίευση της Επίσημης Εφημερίδας της Ευρωπαϊκής Ένωσης
(10222/5/2011 – C7‑0076/2012 – 2011/0070(APP) )
(Ειδική νομοθετική διαδικασία - έγκριση)
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,
– έχοντας υπόψη το σχέδιο κανονισμού του Συμβουλίου (10222/5/2011),
– έχοντας υπόψη την αίτηση για έγκριση που υπέβαλε το Συμβούλιο σύμφωνα με το άρθρο 352 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (C7-0025/2012),
– έχοντας υπόψη το άρθρο 81 παράγραφος 1 του Κανονισμού του,
– έχοντας υπόψη τη σύσταση της Επιτροπής Νομικών Θεμάτων ( A7-0087/2012 ),
1. εγκρίνει το σχέδιο κανονισμού του Συμβουλίου·
2. υπενθυμίζει στο Συμβούλιο ότι, η έγκριση του Κοινοβουλίου θα πρέπει να ζητηθεί εκ νέου, στην περίπτωση που η απαίτηση ομοφωνίας του άρθρου 352 ΣΛΕΕ, καθώς και οι εκκρεμείς εσωτερικές κοινοβουλευτικές διαδικασίες του Ηνωμένου Βασιλείου επιφέρουν αλλαγές στο σχέδιο του κειμένου·
3. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει τη θέση του Κοινοβουλίου στο Συμβούλιο και στην Επιτροπή, καθώς και στα εθνικά κοινοβούλια.
ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ
Ιστορικό
Η Επιτροπή υπέβαλε την υπό εξέταση πρόταση στις 4 Απριλίου 2011, με σκοπό την ενίσχυση της νομικής βεβαιότητας, διευρύνοντας την πρόσβαση στο δίκαιο της ΕΕ και παρέχοντας στον καθένα τη δυνατότητα να χρησιμοποιεί την ηλεκτρονική έκδοση της Επίσημης Εφημερίδας της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) ως την επίσημη, αυθεντική, ενημερωμένη και πλήρη έκδοση. Ως εκ τούτου, η πρόταση προβλέπει ότι η ηλεκτρονική έκδοση θα ισοδυναμεί με έγκυρη δημοσίευση της ΕΕ. Ωστόσο, σε εξαιρετικές και προσωρινές περιπτώσεις απρόβλεπτης διακοπής της ηλεκτρονικής δημοσίευσης και μόνο, η έντυπη έκδοση καθίσταται νομικά δεσμευτική.
Το υπόβαθρο για την εν λόγω προτεινόμενη αλλαγή αποτελεί απόφαση του Δικαστηρίου, εκδοθείσα το 2007, σύμφωνα με την οποία δεν μπορούν να προβάλλονται νομικά δικαιώματα και να επιβάλλονται υποχρεώσεις με βάση την ηλεκτρονική έκδοση της ΕΕ[1].
Η πρόταση αναφέρεται επίσης στις τεχνικές προϋποθέσεις υπό τις οποίες η ηλεκτρονική δημοσίευση ισοδυναμεί με έγκυρη έκδοση και καθορίζει τις σχετικές αρμοδιότητες της Υπηρεσίας Εκδόσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Σύμφωνα με το άρθρο 5, το σχέδιο κανονισμού πρόκειται να τεθεί σε ισχύ την πρώτη ημέρα του τέταρτου μήνα μετά την έγκρισή του.
Επιλογή της νομικής βάσης
Η νομική βάση που προτείνεται από την Επιτροπή είναι το άρθρο 352 ΣΛΕΕ, η επονομαζόμενη «ρήτρα ευελιξίας», η οποία καθιστά απαραίτητη τη διαδικασία έγκρισης, στο πλαίσιο της οποίας το Κοινοβούλιο διαθέτει δύο επιλογές: είτε να εγκρίνει είτε να απορρίψει την πρόταση. Όταν, όπως στην υπό εξέταση περίπτωση, απαιτείται συναίνεση για την προτεινόμενη νομοθετική πράξη, η αρμόδια επιτροπή, προκειμένου να εξασφαλιστεί η θετική έκβαση της διαδικασίας, δύναται να επιλέξει να υποβάλει στο Κοινοβούλιο προσωρινή έκθεση σχετικά με την πρόταση, η οποία περιλαμβάνει συστάσεις για τροποποίηση ή εφαρμογή της προτεινόμενης πράξης. (άρθρο 81, παράγραφος 3, του Κανονισμού).
Το άρθρο 308 ΣΕΚ, το οποίο αποτέλεσε τον πρόδρομο της παρούσας ρήτρας ευελιξίας, δεν προέβλεπε την απαίτηση έγκρισης του Κοινοβουλίου. Συνεπώς, με την υπό εξέταση πρόταση για πρώτη φορά η ρήτρα ευελιξίας χρησιμοποιείται με αναφορά στο Κοινοβούλιο.
Η Επιτροπή δεν παρέχει καμία αιτιολόγηση σχετικά με τη χρήση της ρήτρας ευελιξίας στην πρόταση και δεν αναφέρεται σε καμία από τις νέες νομικές βάσεις που εισήχθησαν με τη συνθήκη της Λισαβόνας.
Κατά πάγια νομολογία του Δικαστηρίου, «η επιλογή της νομικής βάσης μιας κοινοτικής πράξης πρέπει να στηρίζεται σε αντικειμενικά στοιχεία επιδεχόμενα δικαστικό έλεγχο, όπως είναι, ιδίως, ο σκοπός και το περιεχόμενο της πράξης»[2]. Κατά συνέπεια, η επιλογή μη ορθής νομικής βάσης θα μπορούσε να αιτιολογήσει την ακύρωση της υπό εξέταση πράξης.
Οι συζητήσεις στην Επιτροπή Νομικών Θεμάτων και στην Επιτροπή Συνταγματικών Υποθέσεων σχετικά με τον υπό εξέταση φάκελο έχουν επικεντρωθεί, ως εκ τούτου, στο ζήτημα της επιλογής της ορθής νομικής βάσης.
Η ρήτρα ευελιξίας του άρθρου 352 ΣΛΕΕ συνιστά νομική βάση έσχατης λύσης, υπό την έννοια ότι μπορεί μπορούσε να χρησιμοποιηθεί μόνο όταν οι Συνθήκες δεν έχουν προβλέψει τις απαραίτητες εξουσίες δράσης της Ένωσης, στο πλαίσιο των πολιτικών που καθορίζονται από τις Συνθήκες και προς την επίτευξη ενός εκ των στόχων που αυτές θέτουν.
Η Επίσημη Εφημερίδα δημιουργήθηκε το 1958, με απόφαση του Συμβουλίου και σύμφωνα με το άρθρο 191 ΣΕΚ[3], κατ' εφαρμογήν της θεωρίας της «σιωπηρώς συναγόμενης αρμοδιότητας», σύμφωνα με την οποία η Ένωση δύναται να εγκρίνει πράξεις, οι οποίες είναι απαραίτητες για τη λειτουργία της και δεν υπάρχει νομική βάση η οποία να προβλέπει νομοθετική διαδικασία. Το άρθρο 191 ΣΕΚ όριζε απλώς ότι η νομοθεσία της Ένωσης έπρεπε να δημοσιεύεται σε επίσημη εφημερίδα, αλλά δεν προέβλεπε καμία νομική βάση. Ως εκ τούτου, εγκρίθηκε η απόφαση του Συμβουλίου του 1985, σύμφωνα με την τότε ισχύουσα διαδικασία λήψης αποφάσεων, βάσει της οποίας το Συμβούλιο έλαβε την τελική του απόφαση. Το άρθρο 191 ΣΕΚ αντιστοιχεί στα άρθρα 287 και 297 της ΣΛΕΕ, η οποία διατηρεί την υποχρέωση δημοσίευσης χωρίς να προβλέπει καμία νομική βάση. Θα μπορούσε, κατά συνέπεια, κανείς, με βάση το προηγούμενο του 1958, να υποστηρίξει ότι η παρούσα πρόταση της Επιτροπής θα πρέπει να γίνει αποδεκτή στη βάση της θεωρίας της «σιωπηρώς συναγόμενης αρμοδιότητας», με τη χρήση ωστόσο της καθιερωμένης σήμερα διαδικασίας λήψης αποφάσεων, δηλαδή της συνήθους νομοθετικής διαδικασίας.
Το γεγονός ότι η ύπαρξη σιωπηρώς συναγόμενης αρμοδιότητας συνιστά παρέκκλιση από την αρχή της δοτής αρμοδιότητας επιβάλλει την εφαρμογή αυστηρών κριτηρίων. Κατά συνέπεια, η Ένωση δικαιούται να προσφεύγει στη σιωπηρώς συναγόμενη αρμοδιότητα μόνο όταν αυτό καθίσταται απαραίτητο προκειμένου να διασφαλίζονται τα πρακτικά αποτελέσματα των διατάξεων της Συνθήκης. Επιπρόσθετα, η στενή συμπληρωματική σχέση μεταξύ της σιωπηρώς συναγόμενης και της ρητώς παρεχόμενης αρμοδιότητας πρέπει να τεκμηριώνεται με αντικειμενικά αποδεικτικά στοιχεία, δεκτικά ελέγχου από το Δικαστήριο. Η διάταξη της Συνθήκης που προβλέπει τη ρητώς παρεχόμενη αρμοδιότητα, με την οποία σχετίζεται η σιωπηρώς συναγόμενη αρμοδιότητα, καθορίζει τη διαδικασία λήψης αποφάσεων την οποία οφείλει να τηρεί η Ένωση κατά την άσκηση της παραπάνω αρμοδιότητας[4].
Η Υπηρεσία Εκδόσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης αποτελεί ένα διοργανικό οργανισμό με κύρια αρμοδιότητα την έκδοση της Επίσημης Εφημερίδας. Οι δραστηριότητές της διέπονται από την απόφαση 2009/496/EΚ, Ευρατόμ της 26ης Ιουνίου 2009 σχετικά με την οργάνωση και λειτουργία της Υπηρεσίας Εκδόσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης[5]. Ωστόσο, η εν λόγω απόφαση δε συνιστά νομοθετική πράξη, αλλά μία διοργανική συμφωνία, η οποία θεσπίζει τις πρακτικές λεπτομέρειες και τους όρους δημοσίευσης στην Επίσημη Εφημερίδα, σύμφωνα με την υποχρέωση που ορίζεται προς το σκοπό αυτό στα άρθρα 287 και 297 ΣΛΕΕ.
Ο εισηγητής θεωρεί ότι, παρόλο που υπάρχει ρητή αρμοδιότητα της Ένωσης για τη δημοσίευση πράξεων σύμφωνα με τα άρθρα 287 και 297, δεν υφίσταται σαφής νομική βάση που να εφαρμόζεται στην περίπτωση αυτή και να προβλέπει τη χρήση ειδικής διαδικασίας λήψης αποφάσεων. Το προμνημονευθέν προηγούμενο του 1958 σχετικά με τη σιωπηρώς συναγόμενη αρμοδιότητα κατέστη άνευ αντικειμένου εξαιτίας των πολυάριθμων αναθεωρήσεων των Συνθηκών και των μεταβολών στις διαδικασίες λήψης αποφάσεων που πραγματοποιήθηκαν κατά τη διάρκεια περισσότερων από 50 έτη. Δεδομένου ότι η δημοσίευση στην Επίσημη Εφημερίδα και οι αντίστοιχες δραστηριότητες της Υπηρεσίας Εκδόσεων συνιστούν στόχους που πρέπει να επιτευχθούν στο πλαίσιο των Συνθηκών, η χρήση της ρήτρας ευελιξίας στο άρθρο 352 ΣΛΕΕ κρίνεται ενδεδειγμένη.
Έλεγχος από τα εθνικά κοινοβούλια
Η ηλεκτρονική δημοσίευση της Επίσημης Εφημερίδας αποτέλεσε μία από τις προτεραιότητες της ουγγρικής προεδρίας για το διάστημα από τον Ιανουάριο έως τον Ιούλιο του 2011, λόγω της σημασίας της πρόσβασης του κοινού στη νομοθεσία της Ένωσης. Ωστόσο, εξαιτίας των επιφυλάξεων ελέγχου από τα εθνικά κοινοβούλια στο Συμβούλιο, η επίσημη αίτηση του Συμβουλίου για την έγκριση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου διαβιβάστηκε τελικά στις
13 Μαρτίου 2012.
Σύμφωνα με απόφαση του γερμανικού συνταγματικού δικαστηρίου εκδοθείσα το 2009[6], σχετικά με τη συνθήκη της Λισαβόνας, ο γερμανός νομοθέτης (η ομοσπονδιακή βουλή και το ομοσπονδιακό συμβούλιο) θα έπρεπε να αποφανθεί αναφορικά με τη χρήση της ρήτρας ευελιξίας στις περιπτώσεις όπου η σχετική πρόταση θα εδύνατο να διευρύνει τις αρμοδιότητες της ΕΕ πέραν των Συνθηκών, ο δε γερμανός εκπρόσωπος στο Συμβούλιο θα εδύνατο να προβεί, εξ ονόματος της Γερμανίας, σε ρητή επίσημη έγκριση της πρότασης της Επιτροπής βάσει του άρθρου 352 ΣΛΕΕ, ενόσω δεν πληρούνται οι ανωτέρω προϋποθέσεις που επιτάσσει το Σύνταγμα.
Ως εκ τούτου, η γερμανική αντιπροσωπεία στο Συμβουλίου διετύπωσε μία επιφύλαξη σχετικά με τον κοινοβουλευτικό έλεγχο και, συνεπώς, η διαδικασία ανεστάλη εν αναμονή της άρσης της επιφύλαξης αυτής, κατόπιν ολοκλήρωσης των εσωτερικών διαδικασιών στη Γερμανία. Παρεμφερείς επιφυλάξεις διετύπωσαν επίσης και οι αντιπροσωπείες της Τσεχικής Δημοκρατίας και του Ηνωμένου Βασιλείου στο Συμβούλιο. Ενώ οι επιφυλάξεις της Γερμανίας και της Τσεχικής Δημοκρατίας άρθηκαν στο τέλος του 2011, το Ηνωμένο Βασίλειο, δεν έχει προβεί, κατά τη χρονική στιγμή της παρούσας σύστασης, σε άρση της επιφύλαξής του. Ωστόσο, το Ηνωμένο Βασίλειο υποστήριξε ότι, με την επιφύλαξη του αποτελέσματος των εσωτερικών κοινοβουλευτικών διαδικασιών, δύναται να εγκρίνει το περιεχόμενο της πρότασης και στο μεταξύ, έχει παραχωρήσει τη συγκατάθεσή του σχετικά με την υποβολή αίτησης για την παροχή έγκρισης από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
Αιτιολόγηση για την παροχή έγκρισης
Ο εισηγητής κρίνει ότι το κείμενο του Συμβουλίου αποτελεί μία ευπρόσδεκτη μεταρρύθμιση στον τρόπο δημοσίευσης της ΕΕ, καθώς εξασφαλίζει ενισχυμένη νομική βεβαιότητα και αποτελεσματικότερη πρόσβαση των πολιτών στις νομικές πράξεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Σήμερα, το σύνολο σχεδόν των πολιτών συμβουλεύεται αποκλειστικά την ηλεκτρονική μορφή των νομικών πράξεων της ΕΕ. Το γεγονός ότι οι ηλεκτρονικές εκδόσεις των νομικών πράξεων δεν καθίστανται νομικά δεσμευτικές κρίνεται απαράδεκτο από μόνο του και δημιουργεί αβεβαιότητα ως προς το ακριβές περιεχόμενο των νομικών πράξεων της ΕΕ που είναι επί του παρόντος διαθέσιμες στη βάση δεδομένων EUR-LEX. Επιπρόσθετα, η αναζήτηση πληροφοριών στις έντυπες εκδόσεις της Επίσημης Εφημερίδας είναι μία χρονοβόρα και δαπανηρή διαδικασία, η οποία επιλέγεται από ελάχιστους χρήστες. Συνεπώς, η μεταρρύθμιση θα ενισχύσει τη νομική βεβαιότητα και θα μειώσει τις δαπάνες πρόσβασης για τους πολίτες και τις επιχειρήσεις. Όλες οι μεταρρυθμίσεις αυτού του είδους θα πρέπει να είναι ευπρόσδεκτες στην ΕΕ.
Οι προτεινόμενες αλλαγές είναι αμιγώς τεχνικής φύσεως και δεν περιορίζουν τις δυνατότητες επιλογής πολιτικής επί θεμάτων, για τα οποία θα έπρεπε να λάβει θέση το ίδιο το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, υπό την ιδιότητά του ως συννομοθέτης. Ως εκ τούτου, θα πρέπει να παρασχεθεί έγκριση σχετικά με την υπό εξέταση πρόταση κανονισμού του Συμβουλίου προκειμένου αυτός να τεθεί σε ισχύ το συντομότερο δυνατό.
ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΤΗΣ ΤΕΛΙΚΗΣ ΨΗΦΟΦΟΡΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
Ημερομηνία της έγκρισης | 27.3.2012 |
|
|
|
Αποτέλεσμα της τελικής ψηφοφορίας | +: –: 0: | 21 0 0 | ||
Βουλευτές παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία | Luigi Berlinguer, Sebastian Valentin Bodu, Françoise Castex, Christian Engström, Marielle Gallo, Giuseppe Gargani, Lidia Joanna Geringer de Oedenberg, Sajjad Karim, Klaus-Heiner Lehne, Antonio Masip Hidalgo, Jiří Maštálka, Alajos Mészáros, Bernhard Rapkay, Evelyn Regner, Francesco Enrico Speroni, Alexandra Thein, Cecilia Wikström, Tadeusz Zwiefka | |||
Αναπληρωτές παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία | Piotr Borys, Eva Lichtenberger, Dagmar Roth-Behrendt | |||