Zittingsdocument
30.3.2012
***
AANBEVELING
over het ontwerp van verordening van de Raad betreffende de elektronische publicatie van het Publicatieblad van de Europese Unie
(10222/5/2011 – C7‑0076/2012 – 2011/0070(APP) )
Commissie juridische zaken
Rapporteur: Zbigniew Ziobro
PR_APP
Verklaring van de gebruikte tekens |
* Raadplegingsprocedure *** Goedkeuringsprocedure ***I Gewone wetgevingsprocedure (eerste lezing) ***II Gewone wetgevingsprocedure (tweede lezing) ***III Gewone wetgevingsprocedure (derde lezing)
(De aangeduide procedure is gebaseerd op de in de ontwerptekst voorgestelde rechtsgrond.)
|
INHOUD
Blz.
ONTWERPWETGEVINGSRESOLUTIE VAN HET EUROPEES PARLEMENT.....................5
TOELICHTING..........................................................................................................................6
UITSLAG VAN DE EINDSTEMMING IN DE COMMISSIE.................................................10
ONTWERPWETGEVINGSRESOLUTIE VAN HET EUROPEES PARLEMENT
over het ontwerp van verordening van de Raad betreffende de elektronische publicatie van het Publicatieblad van de Europese Unie
(10222/5/2011 – C7‑0076/2012 – 2011/0070(APP) )
(Bijzondere wetgevingsprocedure – goedkeuring)
Het Europees Parlement,
– gezien het ontwerp van verordening van de Raad (10222/5/2011),
– gezien het verzoek om goedkeuring dat de Raad heeft ingediend krachtens artikel 352 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (C7‑0076/2012),
– gezien artikel 81, lid 1, van zijn Reglement,
– gezien de aanbeveling van de Commissie juridische zaken ( A7-0087/2012 ),
1. hecht zijn goedkeuring aan het ontwerp van verordening van de Raad;
2. herinnert de Raad eraan dat het Parlement opnieuw om goedkeuring moet worden gevraagd als het eenparigheidsvereiste van artikel 352 VWEU en de lopende binnenlandse parlementaire procedures in het Verenigd Koninkrijk leiden tot een wijziging in de ontwerptekst;
3. verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen.
TOELICHTING
Achtergrond
De Commissie heeft op 4 april 2011 een voorstel ingediend dat ten doel heeft de rechtszekerheid te bevorderen door middel van het toegankelijker maken van het recht van de Europese Unie en ervoor te zorgen dat iedereen zich kan beroepen op de elektronische editie van het Publicatieblad van de Europese Unie (hierna "het Publicatieblad") als officiële, authentieke, actuele en volledige bron. Volgens het voorstel wordt de elektronische versie van het Publicatieblad erkend als geldige publicatie. In uitzonderlijke en tijdelijke gevallen waarin de elektronische publicatie door onvoorziene redenen van technische aard wordt verstoord heeft echter alleen de gedrukte editie rechtskracht.
Het voorstel is ingediend als reactie op een uitspraak van het Hof van Justitie uit 2007 waarin werd gesteld dat aan de elektronische versie van het Publicatieblad geen rechten kunnen worden ontleend en dat die versie aan niemand kan worden tegengeworpen[1].
Het voorstel behandelt ook de technische vereisten voor een geldige elektronische publicatie en stelt de desbetreffende bevoegdheden van het Bureau voor publicaties van de Europese Unie (OPOCE) vast.
Volgens artikel 5 van de ontwerpverordening treedt zij in werking op de eerste dag van de vierde maand na haar vaststelling.
Keuze van de rechtsgrondslag
De door de Commissie voorgestelde rechtsgrondslag is artikel 352 VWEU, de zogeheten flexibiliteitsclausule, volgens welke de goedkeuringsprocedure moet worden toegepast, op grond waarvan het Parlement de keuze heeft tussen hetzij goedkeuring, hetzij verwerping van het voorstel. Wanneer voor een ontwerp van wetgevingshandeling, zoals in onderhavig geval, de goedkeuring van het Parlement vereist is, kan de bevoegde commissie in het belang van een positief resultaat van de procedure besluiten het Parlement een interimverslag over het betrokken ontwerp voor te leggen, met aanbevelingen tot wijziging of tenuitvoerlegging van het ontwerp (artikel 81, lid 3, van het Reglement).
De voorloper van de huidige flexibiliteitsclausule, artikel 308 VEG, bevatte niet het vereiste van goedkeuring door het Parlement. Met dit voorstel is het dus voor het eerst dat de flexibiliteitsclausule wordt toegepast en dat er tevens een rol voor het Parlement is weggelegd.
De Commissie geeft in haar voorstel niet aan waarom zij voor de flexibiliteitsclausule kiest en bespreekt ook geen andere nieuwe door het Verdrag van Lissabon ingevoerde rechtsgronden.
Volgens vaste rechtspraak van het Hof van Justitie moet de keuze van de rechtsgrondslag van een EU-maatregel gebaseerd zijn op objectieve gegevens die voor rechterlijke toetsing vatbaar zijn, waartoe met name het doel en de inhoud van de maatregel behoren[2]. De keuze van een onjuiste rechtsgrond kan dan ook aanleiding vormen tot de nietigverklaring van het desbetreffende besluit.
De Commissie juridische zaken en de Commissie constitutionele zaken hebben daarom bij hun behandeling van dit dossier met name aandacht besteed aan de keuze van de juiste rechtsgrondslag.
De flexibiliteitsclausule van artikel 352 VWEU mag als rechtsgrondslag alleen in laatste instantie worden benut, namelijk alleen wanneer een optreden van de Unie in het kader van de beleidsgebieden van de Verdragen nodig blijkt om een van de doelstellingen van de Verdragen te verwezenlijken zonder dat de Verdragen in de daartoe vereiste bevoegdheden voorzien.
Het Publicatieblad is opgericht krachtens een op grondslag van artikel 191 VEG genomen Raadsbesluit uit 1958[3], waarbij de theorie van de impliciete bevoegdheid werd toegepast, volgens welke de Unie handelingen mag aannemen die noodzakelijk zijn voor haar functioneren wanneer een rechtsgrondslag voor een wetgevende procedure ontbreekt. Artikel 191 VEG bepaalde eenvoudigweg dat de wetgeving van de Unie gepubliceerd diende te worden in een officieel publicatieblad, maar voorzag niet in een rechtsgrondslag daartoe. Om die reden werd in 1958 het genoemde Raadsbesluit genomen, waarbij gebruik werd gemaakt van de in die tijd geldende besluitvormingsprocedure, waarbij de Raad het eindbesluit nam. Artikel 191 VEG komt overeen met de huidige artikelen 287 en 297 VWEU, waarin eveneens de bekendmaking van wetgevingshandelingen in het Publicatieblad genoemd wordt, maar waarin niet in een rechtsgrondslag wordt voorzien. Men zou derhalve kunnen redeneren dat op grond van dit precedent uit 1958 het onderhavige Commissievoorstel aangenomen zou moeten worden op basis van de theorie van de impliciete bevoegdheid, maar nu met gebruikmaking van de huidige besluitvormingsprocedure, te weten de gewone wetgevingsprocedure.
Aangezien de erkenning van een impliciete bevoegdheid een afwijking vormt van het beginsel van bevoegdheidstoedeling, moeten hiervoor restrictieve regels gelden. De Unie mag zich derhalve uitsluitend op een impliciete bevoegdheid beroepen als deze noodzakelijk is om de bepalingen van het Verdrag een nuttig effect te geven. Bovendien moet de nauwe samenhang tussen de impliciete bevoegdheid en de uitdrukkelijke bevoegdheid die door de impliciete bevoegdheid wordt aangevuld, gestaafd worden met objectieve bewijzen die door het Hof van Justitie getoetst kunnen worden. Welke besluitvormingsprocedure de Unie bij de uitoefening van een impliciete bevoegdheid moet toepassen, hang af van het Verdragsartikel dat voorziet in de uitdrukkelijke bevoegdheid waaruit de impliciete bevoegdheid voortvloeit[4].
Het OPOCE is een interinstitutioneel orgaan met als belangrijkste taak de publicatie van het Publicatieblad. De taken van het OPOCE zijn omschreven in Besluit 2009/496/EG, Euratom, van 26 juni 2009 betreffende de organisatie en de werking van het Bureau voor publicaties van de Europese Unie[5]. Dit besluit is echter geen wetgevingshandeling, maar een interinstitutioneel akkoord waarin de praktische details en modaliteiten zijn vastgelegd voor publicatie in het Publicatieblad overeenkomstig de in de artikelen 287 en 297 VWEU neergelegde verplichting daartoe.
De rapporteur is van oordeel dat, ofschoon de Unie krachtens de artikelen 287 en 297 de uitdrukkelijke bevoegdheid heeft om handelingen te publiceren, een uitdrukkelijke rechtsgrondslag die bepaalt welke specifieke besluitvormingsprocedure moet worden gevolgd, ontbreekt. Verder is de rapporteur van mening dat het eerdergenoemde precedent uit 1958 inzake impliciete bevoegdheid zijn geldigheid heeft verloren ten gevolge van de talloze Verdragsherzieningen en wijzigingen in besluitvormingsprocedures in de meer dan 50 jaar die sindsdien zijn verstreken. Aangezien publicatie in het Publicatieblad en de daarmee samenhangende activiteiten van het OPOCE aangemerkt moeten worden als doelstellingen die in het kader van de Verdragen verwezenlijkt moeten worden, is het opportuun om gebruik te maken van de flexibiliteitsclausule van artikel 352 VWEU.
Toetsing door nationale parlementen
Het Hongaarse voorzitterschap (januari t/m juni 2011) riep – onder verwijzing naar het belang van openbare toegang van de wetgeving van de Unie - elektronische publicatie van het Publicatieblad uit tot een van zijn prioriteiten. Vanwege het feit dat verschillende lidstaten in de Raad een voorbehoud maakten voor parlementaire behandeling, diende de raad niet eerder dan op 13 maart 2012 een verzoek in om goedkeuring van het Europees Parlement.
Op grond van een arrest van het Duitse Constitutionele Hof uit 2009 over het Verdrag van Lissabon[6], dient de Duitse wetgever (bestaande uit de Bondsdag en de Bondsraad) zich over de toepassing van de flexibiliteitsclausule uit te spreken als een wetgevingsvoorstel de EU bevoegdheden toekent die verder gaan dan de bevoegdheden die zij krachtens de Verdragen heeft. De Duitse vertegenwoordiger in de Raad mag namens Duitsland geen goedkeuring hechten aan een Commissievoorstel dat gebaseerd is op artikel 352 VWEU zolang niet aan dit constitutionele vereiste is voldaan.
Op grond hiervan maakte de Duitse delegatie in de Raad een voorbehoud voor parlementaire behandeling, waarna de procedure werd opgeschort tot het moment waarop Duitsland zijn binnenlandse procedures zou afronden en het voorbehoud zou intrekken. Ook de delegaties van Tsjechië en het Verenigd Koninkrijk maakten een dergelijk voorbehoud in de Raad. Duitsland en Tsjechië trokken hun voorbehoud eind 2011 in. Het Verenigd Koninkrijk heeft dat tot op heden nog niet gedaan, maar heeft aangegeven naar gelang de uitkomst van de binnenlandse parlementaire procedures akkoord te kunnen gaan met de inhoud van het voorstel, en heeft er in de tussentijd mee ingestemd het Parlement om goedkeuring te verzoeken.
Argumenten voor het verlenen van goedkeuring
De rapporteur spreekt een positief oordeel uit over de Raadstekst, aangezien de daarin voorgestelde wijzigingen in de wijze waarop het Publicatieblad gepubliceerd wordt meer rechtszekerheid tot gevolg zullen hebben, alsmede een betere toegang voor burgers tot de wetgeving van de Europese Unie. Bijna iedereen raadpleegt tegenwoordig de wetgeving van de EU in elektronische vorm. Het feit dat de elektronische versie van wetgeving niet verbindend is, is onacceptabel en leidt tot onzekerheid met betrekking tot de precieze inhoud van de EU-wetgeving die momenteel via de EURLEX-databank beschikbaar is. Bovendien is het raadplegen van de papieren versie van het Publicatieblad tijdrovend en duur, zodat slechts weinigen van die mogelijkheid gebruik maken. Onderhavige herziening zal dus leiden tot een grotere rechtszekerheid en tot lagere kosten voor burgers en ondernemingen. Een dergelijke herziening is binnen de EU natuurlijk buitengewoon welkom.
De voorgestelde wijzigingen zijn van zuiver technische aard en nopen niet tot het maken van beleidskeuzes waarover het parlement zich als medewetgever zou dienen uit te spreken. Het Parlement dient aan dit voorstel voor een verordening van de Raad zijn goedkeuring te hechten, opdat de verordening zo spoedig mogelijk in werking kan treden.
UITSLAG VAN DE EINDSTEMMING IN DE COMMISSIE
Datum goedkeuring | 27.3.2012 |
|
|
|
Uitslag eindstemming | +: –: 0: | 21 0 0 | ||
Bij de eindstemming aanwezige leden | Luigi Berlinguer, Sebastian Valentin Bodu, Françoise Castex, Christian Engström, Marielle Gallo, Giuseppe Gargani, Lidia Joanna Geringer de Oedenberg, Sajjad Karim, Klaus-Heiner Lehne, Antonio Masip Hidalgo, Jiří Maštálka, Alajos Mészáros, Bernhard Rapkay, Evelyn Regner, Francesco Enrico Speroni, Alexandra Thein, Cecilia Wikström, Tadeusz Zwiefka | |||
Bij de eindstemming aanwezige vaste plaatsvervanger(s) | Piotr Borys, Eva Lichtenberger, Dagmar Roth-Behrendt | |||