Poprawka

(1) Celem Unii jest wzmocnienie bazy naukowej i technologicznej poprzez utworzenie europejskiej przestrzeni badawczej (EPB) umożliwiającej swobodny przepływ naukowców, wiedzy naukowej i technologii, a także poprzez zachęcanie Unii do tworzenia społeczeństwa wiedzy i przekształcenia się w światowej klasy zrównoważoną, konkurencyjną i odporną gospodarką, także w dziedzinie przemysłowej. Dążąc do osiągnięcia tych celów Unia powinna prowadzić działania w zakresie badań i innowacji, rozwoju technologicznego i demonstracji, promować współpracę międzynarodową, upowszechniać i optymalizować wyniki oraz promować szkolenia i mobilność.

Poprawka

(3) Unia dąży do realizacji strategii „Europa 2020”, w której określono cele inteligentnego, trwałego wzrostu gospodarczego sprzyjającego włączeniu społecznemu, podkreślając rolę badań naukowych i innowacji jako zasadniczych czynników sprzyjających dobrej sytuacji społeczno-gospodarczej oraz zrównoważeniu środowiskowemu, a także stawia przed sobą zadanie zwiększenia do 2020 r. wydatków publicznych na badania naukowe i rozwój w celu przyciągnięcia inwestycji prywatnych, które stanowiłyby do dwóch trzecich ogółu inwestycji, osiągając tym samym łączny cel na poziomie 3% produktu krajowego brutto (PKB), przy jednoczesnym opracowaniu wskaźnika intensywności innowacji. Budżet Unii powinien odzwieciedlać ten ambitny cel poprzez radykalne przejście w kierunku finansowania przyszłościowych inwestycji, takich jak badania, rozwój i innowacje, a przejawem tego powinien być znaczny wzrost poziomu funduszy na unijne badania, rozwój i innowacje w porównaniu z poziomem finansowania w roku 2013. W tym kontekście inicjatywa przewodnia „Unia innowacji” określa strategiczne i zintegrowane podejście do badań naukowych i innowacji, ustanawiając ramy i cele, do których realizacji powinno się w przyszłości przyczyniać finansowanie Unii przeznaczone na badania naukowe i innowacje. Badania naukowe i innowacje są także zasadniczymi czynnikami dla pozostałych inicjatyw przewodnich strategii „Europa 2020” i celów politycznych, zwłaszcza „Europy efektywnie korzystającej z zasobów”, „Polityki przemysłowej w erze globalizacji”, polityki w zakresie klimatu i energii oraz „Europejskiej agendy cyfrowej”.

Poprawka

(4) Podczas posiedzenia dnia 4 lutego 2011 r. Rada Europejska poparła koncepcję wspólnych ram strategicznych unijnego finansowania badań naukowych i innowacji w celu zwiększenia efektywności finansowania takich działań na poziomie krajowym i unijnym oraz wezwała Unię do szybkiego usunięcia pozostałych przeszkód dla przyciągania talentów i inwestycji w celu finalizacji do 2014 r. europejskiej przestrzeni badawczej oraz utworzenia naprawdę jednolitego rynku wiedzy, badań naukowych i innowacji. Wymaga to znacznego zwiększenia środków budżetowych na następny okres siedmioletni w celu wzmocnienia potencjału innowacyjnego Unii, a jednocześnie pozyskania znacznych funduszy na działalność Unii z sektora prywatnego.

Poprawka

(5) W rezolucji z dnia 11 listopada 2010 r. Parlament Europejski wezwał do radykalnego uproszczenia finansowania badań naukowych i innowacji w Unii, w rezolucji z dnia 12 maja 2011 r. podkreślił znaczenie „Unii innowacji” dla przeobrażenia Europy na potrzeby funkcjonowania w świecie po kryzysie, w rezolucji z dnia 8 czerwca 2011 r. zwrócił uwagę na ważne wnioski płynące z oceny śródokresowej siódmego programu ramowego, a w rezolucji z dnia 27 września 2011 r. poparł koncepcję wspólnych ram strategicznych finansowania badań naukowych i innowacji, wzywając jednocześnie do podwojenia budżetu UE w kolejnym okresie finansowania na programy wspierające badania naukowe i innowacje od 2014 r.

Poprawka

(10) W komunikacie „Budżet z perspektywy „Europy 2020”” Komisja zaproponowała, aby do jednych wspólnych ram strategicznych finansowania unijnego na rzecz badań naukowych i innowacji włączono obszary objęte w okresie 2007–2013 r. siódmym programem ramowym w zakresie badań oraz poświęconą innowacjom część programu ramowego na rzecz konkurencyjności i innowacji, a także Europejski Instytut Innowacji i Technologii (EIT), co ma służyć osiągnięciu określonego w strategii „Europa 2020” celu zwiększenia do 2020 r. wydatków na badania i rozwój do poziomu 3 % PKB. W komunikacie tym Komisja zobowiązała się również do włączenia zmiany klimatu do programów wydatków Unii oraz do przeznaczenia co najmniej 20 % budżetu Unii na cele związane z klimatem. Działania w dziedzinie klimatu i zasobooszczędność to dwa nawzajem wzmacniające się cele mające umożliwić zrównoważony rozwój. Cele szczegółowe odnoszące się do obu tych pojęć powinny być uzupełnione przez inne szczegółowe cele realizowane w ramach programu „Horyzont 2020”.

Poprawka

(10a) W białej księdze pt. „Plan utworzenia jednolitego europejskiego obszaru transportu – dążenie do osiągnięcia konkurencyjnego i zasobooszczędnego systemu transportu”1 Komisja oceniła, że polityka badań i innowacji w dziedzinie transportu powinna skutkować coraz większym i spójnym wsparciem dla rozwoju technologii kluczowych dla przekształcenia europejskiego systemu transportu w system nowoczesny, skuteczny, trwały i dostępny. W białej księdze wyznaczono cel w postaci ograniczenia emisji gazów cieplarnianych do 2050 r. o 60% w stosunku do poziomu z 1990 r.

__________________

1 COM(2011)0144

Poprawka

(11) „Horyzont 2020” - program ramowy w zakresie badań naukowych i innowacji w Unii Europejskiej (dalej zwany programem „Horyzont 2020”), skupia się na trzech celach: utworzeniu doskonałej bazy naukowej, aby wzmocnić zdolność Unii do osiągania światowej klasy wybitnych osiągnięć naukowych, promowaniu wiodącej pozycji w przemyśle w celu wspierania przedsiębiorstw, w tym MŚP, i innowacyjności, oraz na stawianiu czoła wyzwaniom społecznym, aby zareagować bezpośrednio na wyzwania określone w strategii „Europa 2020” poprzez wsparcie działań obejmujących pełny cykl od badań po rynek. O ile wartość dodana Unii leży głównie w finansowaniu przedkonkurencyjnych, międzynarodowych, wspólnych badań naukowych, które w programie „Horyzont 2020” powinno osiągnąć co najmniej poziom finansowania przewidzianego w siódmym programie ramowym, konieczne jest również położenie szczególnego nacisku na finansowanie innowacji w ramach programu „Horyzont 2020”. Program „Horyzont 2020” dąży także do zaspokojenia potrzeb badawczych różnorodnych strategii politycznych Unii poprzez położenie nacisku na możliwie najszersze wykorzystanie i upowszechnianie wiedzy uzyskanej poprzez wspierane działania, aż po ich wykorzystanie komercyjne. Dlatego program „Horyzont 2020” powinien gwarantować wszystkie etapy łańcucha badań naukowych i innowacji, w tym badania pionierskie i stosowane, transfer wiedzy i działania bliższe rynkowi, innowacyjne instrumenty finansowe, jak również innowacje nietechnologiczne i społeczne. W programie „Horyzont 2020” należy stosować zróżnicowaną skalę, gdzie wraz z przybliżaniem się wspieranego działania do rynku powinna zmniejszać się część, która będzie finansowana przez program „Horyzont 2020”, i zwiększać część, która powinna przyciągać środki z innych funduszy, takich jak fundusze strukturalne, finansowanie krajowe/regionalne czy sektor prywatny. Priorytety programu „Horyzont 2020” powinny również być wspierane poprzez program badawczo-szkoleniowy w dziedzinie jądrowej na podstawie traktatu Euratom.

Poprawka

(12a) Należy podkreślić, że wszystkie działania w ramach programu „Horyzont 2020” powinny być otwarte dla nowych uczestników, w celu szerokiej współpracy partnerów w całej Unii oraz budowy zintegrowanej EPB.

Poprawka

(13) W kontekście trójkąta wiedzy, łączącego badania naukowe, edukację i innowacje, wspólnoty wiedzy i innowacji (WWiI) wspierane przez EIT powinny wnieść duży wkład w osiągnięcie celów programu „Horyzont 2020”, w tym w stawianie czoła wyzwaniom społecznym, poprzez integrację badań naukowych, edukacji i innowacji. EIT jest głównym instrumentem w ramach programu „Horyzont 2020”, który kładzie duży nacisk na edukacyjny wymiar trójkąta wiedzy i dąży do rozwiązania „europejskiego paradoksu” poprzez edukację w zakresie przedsiębiorczości, która doprowadzi do tworzenia innowacyjnych i opartych na wiedzy nowych przedsiębiorstw i firm typu spin-off.

Poprawka

(15) Uproszczenie jest podstawowym celem programu „Horyzont 2020” i powinno znaleźć pełne odbicie w jego konstrukcji, zasadach, zarządzaniu finansowym i realizacji. Program „Horyzont 2020” powinien zmierzać do silnego zaangażowania uniwersytetów, ośrodków badawczych, przemysłu, a w szczególności MŚP, których udział w programach badawczych jest jeszcze zbyt niski, mimo wdrożonych działań, oraz być otwarty na nowych uczestników, w szczególności wywodzących się ze społeczeństwa obywatelskiego. „Horyzont 2020” zapewnia pełny zakres wsparcia dla badań naukowych i innowacji w jednych wspólnych ramach strategicznych, w tym udoskonalony zbiór form wsparcia, a także bazuje na zasadach uczestnictwa takich samych w przypadku wszystkich działań objętych programem. Prostsze zasady finansowania powinny ograniczyć koszty administracyjne uczestnictwa oraz przyczynią się do zapobiegania błędom finansowym i ograniczenia ich liczby.

Jeśli podjęte zostaną działania zmierzające do dalszej eksternalizacji unijnego finansowania badań i innowacji (takich jak wspólne inicjatywy technologiczne, partnerstwa publiczno-prywatne czy agencje wykonawcze ds. badań naukowych), metodę i zakres eksternalizacji należy określić w oparciu o wyniki niezależnej oceny skutków, w której zostaną poddane ocenie wszystkie zalety poszczególnych form eksternalizacji.

Poprawka

(15a) Dla osiągnięcia odpowiedniej równowagi między badaniami, rozwojem i innowacjami opartymi na konsensusie a badaniami o charakterze bardziej kontrowersyjnym należy wspierać stosowanie otwartych zaproszeń do składania ofert o przyspieszonej procedurze zgodnie z podejściem oddolnym, aby zagwarantować szybką realizację innowacyjnych projektów. Ponadto należy osiągnąć odpowiednią równowagę w ramach wyzwań społecznych oraz technologii wspomagających i przemysłowych między mniejszymi i większymi projektami, uwzględniając szczególną strukturę sektorową, rodzaj działalności, technologię i środowisko badawcze.

Poprawka

(16) Zgodnie z art. 182 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) w programie ramowym ustala się maksymalną ogólną kwotę finansowania działań oraz szczegółowe zasady finansowego udziału Unii w programie ramowym, a także udział w każdym działaniu przewidzianym w art. 180 TFUE.

Poprawka

(17a) Aby Parlament Europejski mógł wykonywać swoją funkcję kontroli politycznej oraz aby zagwarantować przejrzystość i rozliczalność, zgodnie z traktatami, Komisja powinna w sposób należyty i regularny informować Parlament Europejski o wszelkich istotnych aspektach realizacji programu „Horyzont 2020”, w tym o przygotowaniu i opracowywaniu programów prac, dokonaniu podziału środków budżetowych oraz ewentualnej potrzebie jego korekty, a także zmianach wskaźników efektywności pod kątem wyznaczonych celów i oczekiwanych wyników.

Poprawka

(18) Właściwe jest zapewnienie poprawnego zamknięcia programu „Horyzont 2020” i wcześniejszych programów w szczególności w odniesieniu do kontynuacji wieloletnich uzgodnień dotyczących zarządzania nimi, takich jak finansowanie absolutnie koniecznej pomocy technicznej i administracyjnej.

Poprawka

(19) Realizacja programu „Horyzont 2020” może – w określonych i przejrzystych warunkach oraz w indywidualnych przypadkach – doprowadzić do opracowania programów uzupełniających z udziałem tylko niektórych państw członkowskich, do uczestnictwa Unii w programach podejmowanych przez kilka państw członkowskich, utworzenia wspólnych przedsiębiorstw lub innych struktur w znaczeniu przyjętym w art. 184, 185 i 187 TFUE. Te programy uzupełniające lub struktury powinny przynosić wyraźną wartość dodaną dla Unii, powinny być oparte na rzeczywistych partnerstwach, uzupełniać inne działania w ramach programu „Horyzont 2020” oraz być w jak największym stopniu otwarte na uczestnictwo.

Poprawka

(20) Dążąc do pogłębienia związków między nauką a społeczeństwem, program „Horyzont 2020” powinien:

– promować aktywne uczestnictwo obywateli i społeczeństwa obywatelskiego w procesie badań naukowych i innowacji oraz ich świadome zaangażowanie w ten proces;

– zapewniać należyte uwzględnienie w nim wymiaru równości płci;

– promować doskonałą edukację naukową;

– zwiększyć dostępność i częstotliwość ponownego wykorzystywania wyników badań finansowanych ze środków publicznych, zwłaszcza publikacji i danych naukowych, czyli przez utworzenie repozytorium wyników badań naukowych;

– zlikwidować cyfrową, badawczą i innowacyjną przepaść;

– rozwijać odpowiedzialne agendy i ramy rządowe w dziedzinie badań naukowych i innowacji, wychodzące naprzeciw obawom i oczekiwaniom obywateli i społeczeństwa obywatelskiego, i intensyfikować ich uczestnictwo w określaniu priorytetów badawczych działań realizowanych w ramach programu „Horyzont 2020”. Zaangażowaniu obywateli i społeczeństwa obywatelskiego powinny towarzyszyć działania skierowane do opinii publicznej służące zapewnieniu i podtrzymaniu społecznego poparcia dla programu.

Poprawka

(20a) Wszelkie publikowane przez Komisję dokumenty dotyczące programu „Horyzont 2020” są dostarczane na żądanie w przystępnym formacie, w tym z dużym drukiem, w piśmie Braille'a, jako tekst łatwy do czytania, w formacie audio, wideo i elektronicznym.

Poprawka

(20b) Program „Horyzont 2020”, obok różnorodności badań, wspierać powinien różnorodność językową publikacji uniwersyteckich i naukowych, również w ramach współpracy z państwami trzecimi, a także przestrzeganie deontologicznej procedury opartej na niezależności badań i koleżeńskiej weryfikacji publikacji.

Poprawka

(21) Realizacja programu „Horyzont 2020” powinna uwzględniać nowe możliwości i potrzeby związane z nauką i technologią, przemysłem, polityką i społeczeństwem. Dlatego w trakcie realizacji programu „Horyzont 2020” należy również w sposób zrównoważony zasięgać porad zewnętrznych. W szczególności międzydyscyplinarny i transdyscyplinarny charakter wyzwań społecznych oraz konieczność wzajemnego powiązania poszczególnych elementów programu „Horyzont 2020” wymagają utworzenia specjalnych strategicznych paneli naukowych. Wkład odpowiednich struktur, takich jak Europejskie Platformy Technologiczne, inicjatywy w zakresie wspólnego planowania i europejskie partnerstwa innowacyjne, powinien być w miarę możliwości w pełni uwzględniany w procesie ustalania potrzeb w zakresie badań naukowych.

Poprawka

(21a) Aby zapewnić przejrzystość i skuteczność procesu realizacji, na początku planowania każdego szczegółowego celu i przekrojowego zagadnienia należy określić wieloletnie orientacyjne plany działania i dążyć do zapewnienia krótkiego i przejrzystego procesu opracowywania rocznych programów prac. Przygotowując i opracowując plany działania i programy prac, Komisja powinna w odpowiedni sposób angażować i informować Parlament Europejski i Radę, przestrzegając ustalonych terminów. W trakcie realizacji programu „Horyzont 2020” należy stale zasięgać porad zewnętrznych, korzystając również ze stosownych struktur, takich jak sektorowe rady konsultacyjne, nowo utworzone rady sterujące, Europejskie Platformy Technologiczne, inicjatywy w zakresie wspólnego planowania i europejskie partnerstwa innowacyjne.

Poprawka

(21b) Aby móc konkurować na poziomie globalnym, skutecznie stawić czoła poważnym wyzwaniom społecznym oraz osiągnąć cele strategii „UE2020”, Unia powinna w pełni wykorzystywać swoje zasoby ludzkie. Program „Horyzont 2020” powinien być katalizatorem oraz silnym bodźcem do zakończenia procesu tworzenia europejskiej przestrzeni badawczej dzięki wspieraniu przekrojowych działań, które przyciągają, zatrzymują, kształcą i rozwijają talenty naukowe i innowacyjne. Aby osiągnąć ten cel oraz zwiększyć transfer wiedzy oraz liczbę i jakość naukowców, działania rozwijające kapitał ludzki, w tym działania ukierunkowane specjalnie na ludzi młodych oraz kobiety, powinny stanowić standardowy element wszystkich działań badawczych i innowacyjnych finansowanych przez Unię.

Poprawka

(21c) Aby zapewnić dostateczną elastyczność w trakcie całego okresu realizacji programu „Horyzont 2020” w zakresie reagowania na nowe potrzeby i zmiany oraz aby zapewnić możliwość podsumowania i ewentualnego dostosowania zależności i powiązania między poszczególnymi priorytetami i w ramach poszczególnych priorytetów, uprawnienie do przyjmowania aktów zgodnie z art. 290 TFUE powinno zostać powierzone Komisji w celu dokonywania przeglądu kwot przeznaczonych na konkretne cele i priorytety oraz przesunięcia środków między nimi, w oparciu o śródokresowy przegląd programu „Horyzont 2020”. . Szczególnie ważne jest, aby w czasie prac przygotowawczych Komisja prowadziła stosowne konsultacje, również z ekspertami. Przygotowując i redagując akty delegowane, Komisja powinna zapewnić równoczesne, terminowe i właściwe przekazywanie odpowiednich dokumentów Parlamentowi Europejskiemu i Radzie.

Poprawka

(22) „Horyzont 2020” powinien przyczynić się do zwiększenia atrakcyjności zawodu naukowca w Unii, wspierając odpowiednie warunki pracy dla naukowców. Należy w pełni uwzględnić Europejską kartę naukowca i Kodeks postępowania przy rekrutacji pracowników naukowych, jak również inne stosowne dokumenty ramowe określone w kontekście europejskiej przestrzeni badawczej, w celu położenia kresu ciągłemu zjawisku drenażu mózgów i zastąpienia go zjawiskiem przypływu mózgów.

Poprawka

(22a) „Horyzont 2020” powinien również wnieść wkład w realizację EPB, ułatwić naukowcom europejskim pozostanie w Europie, pomóc w przyciągnięciu naukowców z całego świata i poprawić atrakcyjność Europy dla najlepszych naukowców. W ramach wewnątrzeuropejskiej mobilności należy zagwarantować kompatybilność stypendiów będących instrumentem wsparcia dla mobilnych badaczy. Należy rozwiązać kwestie prawnopodatkowe i wspierać odpowiednie zabezpieczenie społeczne europejskich naukowców.

Poprawka

(22b) Wciąż istnieje szklany sufit dla kobiet chcących robić karierę naukową i badawczą, kobiety są zdecydowanie niedoreprezentowane w niektórych dziedzinach takich jak inżynieria czy technika i nie zaobserwowano tendencji spadkowej w zakresie zjawiska zróżnicowania płac ze względu na płeć. Program „Horyzont 2020” powinien zatem dążyć do wyrównania nierówności w zakresie udziału naukowców płci żeńskiej na wszystkich etapach kariery naukowej i w różnych dziedzinach badań.

Poprawka

(23) Działania prowadzone w ramach programu „Horyzont 2020” powinny promować, w dziedzinie badań i innowacji, równość między mężczyznami a kobietami, identyfikując i eliminując podstawowe przyczyny braku równowagi płci, tak aby wykorzystać pełny potencjał i kwalifikacje naukowców obu płci. Ponadto program „Horyzont 2020” powinien zapewnić uwzględnianie aspektu płci w treści działań w zakresie badań naukowych i innowacji na wszystkich etapach procesu z myślą o poprawie jakości badań i stymulowaniu innowacji. Działania powinny również zmierzać do wdrożenia zasad dotyczących równości mężczyzn i kobiet, określonych w art. 2 i 3 Traktatu o Unii Europejskiej oraz w art. 8 TFUE, a także w art. 23 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej.

Poprawka

(23a) Program „Horyzont 2020” powinien zachęcać kobiety do udziału we wszystkich europejskich badaniach, projektach i dyscyplinach naukowych, nie tylko w charakterze członków zespołów doradczych czy recenzentów, lecz również we wszystkich strukturach związanych z tym programem (EIT, Europejska Rada ds. Badań Naukowych (ERBN), JRC, grupy sterujące, grupy wysokiego szczebla, grupy ekspertów itp.), a także na uniwersytetach i w ośrodkach badawczych.

Poprawka

(23b) Badania naukowe i innowacje opierają się na możliwości dostępu do informacji naukowych, dzielenia się nimi oraz ich wykorzystywania przez naukowców, instytucje badawcze, przedsiębiorstwa i obywateli. Aby zintensyfikować przekazywanie i wykorzystywanie wiedzy, otwarty dostęp do publikacji naukowych powinien być obowiązkowy w przypadku decyzji o publikacji artykułów naukowych finansowanych ze środków publicznych w ramach programu „Horyzont 2020”. Ponadto program „Horyzont 2020” powinien promować otwarty dostęp do danych naukowych pochodzących z badań finansowanych ze środków publicznych przyznanych w ramach programu „Horyzont 2020”, uwzględniając ograniczenia związane z ochroną prywatności, bezpieczeństwa narodowego lub praw własności intelektualnej.

Poprawka

(23c) Program „Horyzont 2020” będzie stwarzał zachęty i będzie wspierał działania umożliwiające wykorzystanie wiodącej roli Europy w wyścigu zmierzającym do rozwoju nowych technologii i technik promujących zrównoważony rozwój, w szerokim sensie, i przeciwdziałających zmianie klimatu. Takie podejście horyzontalne, w pełni zintegrowane z wszystkimi priorytetami programu „Horyzont 2020”, pomoże Unii prosperować w świecie charakteryzującym się niskimi emisjami i ograniczonymi zasobami i jednocześnie budować gospodarkę efektywnie korzystającą z zasobów, zrównoważoną i konkurencyjną.

Poprawka

(23d) Każdy uczestnik, który otrzymał finansowanie ze środków Unii, powinien dołożyć wszelkich starań, by wykorzystać wyniki będące jego własnością w dalszych badaniach lub w działalności handlowej bądź w celu zapewnienia ich wykorzystania w taki sposób przez inny podmiot prawny, w szczególności poprzez przeniesienie własności wyników i udostępnianie ich na licencji zgodnie z art. 41 rozporządzenia (UE) nr xxxx/2012 [Zasady uczestnictwa].

Poprawka

(24) W trakcie działań badawczych i innowacyjnych wspieranych przez „Horyzont 2020” powinny być przestrzegane podstawowe zasady etyczne i prawa człowieka. Należy uwzględnić uzasadnione i zaktualizowane opinie Europejskiej Grupy do spraw Etyki w Nauce i Nowych Technologiach (EGE) oraz opinię Agencji Praw Podstawowych Unii Europejskiej i, w razie potrzeby, inspektora ochrony danych UE. Finansowanie w ramach programu „Horyzont 2020” powinno być zgodne z przepisami prawnymi i administracyjnymi państw członkowskich. Działania badawcze muszą odbywać się zgodnie z art. 13 TFUE oraz przestrzegać zobowiązań w zakresie zastępowania, ograniczania i ulepszania wykorzystywania zwierząt w celach naukowych. Wszystkie działania należy prowadzić przy zapewnieniu wysokiego poziomu ochrony zdrowia ludzi zgodnie z art. 168 TFUE.

Poprawka

(25) Komisja Europejska nie zachęca jednoznacznie do wykorzystania ludzkich zarodkowych komórek macierzystych. Wykorzystanie ludzkich komórek macierzystych – pobranych od osób dorosłych lub z zarodków - uzależnione jest od oceny naukowców w zależności od celów, które zamierzają oni osiągnąć oraz podlega rygorystycznej ocenie etycznej. Nie należy finansować projektów wykorzystujących ludzkie zarodkowe komórki macierzyste, które nie uzyskały niezbędnego zatwierdzenia na mocy prawa danego państwa członkowskiego. Nie należy finansować działań zakazanych we wszystkich państwach członkowskich. Nie należy finansować działania w państwie członkowskim, w którym takie działanie jest zakazane.

Poprawka

(26) W celu osiągnięcia największego możliwego wpływu, „Horyzont 2020” powinien rozwijać synergię z innymi programami Unii w takich dziedzinach jak edukacja, przestrzeń kosmiczna, środowisko, energetyka, rolnictwo i rybołówstwo, konkurencyjność i MŚP, bezpieczeństwo wewnętrzne, kultura i media.

Poprawka

(26a) Zarówno program „Horyzont 2020”, jak i polityka spójności dążą do spójności z celami strategii „Europa 2020” w zakresie inteligentnego, trwałego wzrostu gospodarczego sprzyjającego włączeniu społecznemu za pomocą swoich odpowiednich wspólnych ram strategicznych. Ten nowy kierunek strategiczny wymaga większej i usystematyzowanej współpracy obu wspólnych ram strategicznych, aby w pełni wykorzystać potencjał w zakresie badań naukowych i innowacji na szczeblu regionalnym, krajowym i europejskim. W związku z tym odpowiednie powiązanie programu „Horyzont 2020” z polityką spójności przyczyni się do zmniejszenia różnic w badaniach naukowych i innowacjach w Unii oraz zwiększy możliwość osiągnięcia doskonałości przy uwzględnieniu szczególnych cech regionów, o których mowa w art. 274, 349 i 355 TFUE. Ponadto należy wykorzystać fundusze strukturalne w ich pełnym zakresie w celu wsparcia budowania potencjału i infrastruktury badawczo-rozwojowej w regionach; wsparcia pozytywnie ocenionych działań, takich jak ERBN, działania Marie Curie czy wspólne działania, dla których jednak fundusze z programu „Horyzont 2020”nie są dostępne.

Poprawka

(26b) Europejskie organy lokalne i regionalne mają istotną rolę do odegrania w realizacji EPB i zapewnianiu skutecznej koordynacji instrumentów finansowych Unii, w szczególności we wspieraniu powiązania między programem „Horyzont 2020” i funduszami strukturalnymi w ramach regionalnych strategii innowacyjnych opartych na inteligentnej specjalizacji. Regiony odgrywają również rolę w upowszechnianiu i wdrażaniu wyników programu „Horyzont 2020” oraz oferując uzupełniające instrumenty finansowania, w tym zamówienia publiczne.

Poprawka

(26c) Program „Horyzont 2020” powinien dążyć do rozpowszechniania i promowania najwyższej jakości badań we wszystkich europejskich regionach, co jest warunkiem niezbędnym do stworzenia zrównoważonej pod względem geograficznym unijnej strategii wzrostu i innowacji. Powinien także dążyć do zwiększenia mobilności badaczy, która może zapobiec różnym postaciom drenażu mózgów między państwami członkowskimi.

Poprawka

(27) Podstawowym źródłem innowacji, wzrostu gospodarczego i zatrudnienia w Europie są MŚP. W związku z tym program „Horyzont 2020” wymaga silnego zaangażowania MŚP, zdefiniowanych w zaleceniu Komisji 2003/361/WE z dnia 6 maja 2003 r. Powinno to przyczynić się do osiągnięcia celów programu Small Business Act. Mimo że MŚP stanowią ponad 95% wszystkich europejskich przedsiębiorstw, istnieją między nimi znaczne różnice, więc wymagane jest elastyczne podejście. Dlatego też by wspierać działalność w dziedzinie badań i innowacji oraz możliwości MŚP, program „Horyzont 2020” powinien przewidywać pakiet różnych instrumentów na poszczególnych etapach procesu innowacji,

Program „Horyzont 2020” powinien przeznaczać co najmniej 20% jego budżetu na priorytet 2.1 i 3 na MŚP. W szczególności co najmniej 4% budżetu programu „Horyzont 2020” powinien dostarczyć specjalny instrument na rzecz MŚP, którym powinna zarządzać i który powinna wdrażać jedna, utworzona do tego celu struktura administracyjna.

Poprawka

(27a) Gospodarcze znaczenie zamówień publicznych w Unii oszacowane przez Komisję w dokumencie roboczym „Wskaźniki dotyczące zamówień publicznych w 2009 r.” na 19,4% PKB sprawia, że rynek zamówień publicznych staje się strategicznym instrumentem polityki gospodarczej i społecznej, której jest elementem. Z drugiej strony bezpośrednim celem zamówień publicznych jest zaoferowanie administracji rozwiązań, które pozwolą jej świadczyć wyższej jakości usługi obywatelom; nie ulega wątpliwości, że innowacje poprawiają jakość i rozszerzają zakres użyteczności konwencjonalnych produktów, prac i usług oraz zapewniają większą skuteczność procesów zarządzania. Niemniej jednak tylko niewielka część całkowitej kwoty na zamówienia publiczne jest przeznaczana na innowacyjne produkty i usługi, co można uznać za straconą okazję.

Poprawka

(27b) Aby zmaksymalizować skutki programu „Horyzont 2020”, należy zwrócić szczególną uwagę na podejścia multidyscyplinarne i interdyscyplinarne, które stanowią niezbędne elementy dla osiągnięcia dużych postępów naukowych. Przełomowe odkrycia w nauce często mają miejsce na styku lub przecięciu różnych dyscyplin naukowych. Ponadto złożoność problemów i wyzwań, przed jakimi stoi Europa, wymaga rozwiązań, które mogą być opracowanie jedynie dzięki współpracy między kilkoma dyscyplinami.

Poprawka

(27c) Podczas wdrażania program „Horyzont 2020” powinien w pełni uwzględnić rolę jaką szkoły wyższe odgrywają w ramach bazy naukowo-technologicznej Unii jako podstawowe instytucje propagujące doskonałość, zarówno w sferze kształcenia, jak i badań, dzięki ich istotnej roli w łączeniu Europejskiego Obszaru Szkolnictwa Wyższego z EPB. Organizacje badawcze i technologiczne skupiają różne podmioty całego łańcucha innowacji, od badań podstawowych do technologicznych, od opracowywania produktu i procesu do prototypu i demonstracji aż po pełne wdrożenie w sektorach publicznym i prywatnym.

Poprawka

(28) Mając na celu osiągnięcie największego możliwego wpływu finansowania unijnego program „Horyzont 2020” zapewni większą synergię, mogącą przybrać postać partnerstw publiczno-publicznych, z międzynarodowymi, krajowymi i regionalnymi programami wspierającymi badania naukowe i innowacje. Koordynacja i kontrola przeprowadzana w ramach programu „Horyzont 2020” powinny zagwarantować optymalne wykorzystanie zasobów i unikać zbędnego powielania wydatków, niezależnie od źródeł ich finansowania.

Poprawka

(28a) Komisja powinna zachęcać zaangażowane na szczeblu regionalnym podmioty do opracowywania strategii regionalnych uwzględniających specyficzne potrzeby danych regionów, które mogą ułatwiać łączenie form finansowania istniejących na szczeblu UE, zarówno publicznych, jak i prywatnych. Działania objęte programem „Horyzont 2020” powinny być dostosowane do tych strategii, gdyż zaangażowanie organów regionalnych i lokalnych w planowanie i wykorzystanie funduszy oraz programów badań naukowych i innowacji ma zasadnicze znaczenie z uwagi na niemożność stosowania tych samych strategii rozwojowych we wszystkich regionach.

Poprawka

(29) Należy osiągnąć większy wpływ poprzez połączenie programu „Horyzont 2020” z finansowaniem sektora prywatnego w ramach partnerstw publiczno-prywatnych w kluczowych obszarach, w których badania naukowe i innowacja mogą przyczynić się do osiągnięcia ogólnych celów Europy w zakresie konkurencyjności, odblokować prywatne fundusze oraz pomóc w stawieniu czoła wyzwaniom społecznym. Partnerstwa te powinny być oparte na prawdziwym partnerstwie, w tym w zakresie zobowiązań i udziału sektora prywatnego, powinny mieć zdefiniowane konkretne cele i być rozliczane z ich osiągnięcia, powinny też być połączone z resztą programu „Horyzont 2020” pod względem zasad uczestnictwa oraz być dostosowane do strategicznego planu UE dotyczącego badań, rozwoju i innowacji. Ich zarządzanie i funkcjonowanie powinno zapewniać otwarte, przejrzyste, efektywne i wydajne funkcjonowanie oraz umożliwić uczestnictwo szerokiemu spektrum zainteresowanych podmiotów prowadzących działalność w swoich dziedzinach. Istniejące partnerstwa publiczno-prywatne w formie wspólnych inicjatyw technologicznych mogą być kontynuowane z wykorzystaniem struktur odpowiednich dla celu i z poszanowaniem ww. zasad.

Poprawka

(30) Program „Horyzont 2020” powinien promować współpracę z państwami trzecimi opartą na wspólnocie interesów, wspólnych korzyściach i zasadzie wzajemności, w stosownych przypadkach spójnie z polityką zagraniczną Unii i polityką w zakresie rozwoju. Współpraca międzynarodowa w dziedzinie nauki, technologii i innowacji powinna przyczyniać się do osiągnięcia celów strategii „Europa 2020”, mając na uwadze wzmocnienie konkurencyjności, stawianie czoła wyzwaniom społecznym i wspieranie polityki zewnętrznej Unii, sieci współpracy międzynarodowej w dziedzinie badań na rzecz rozwoju oraz polityki rozwojowej, w tym poprzez stworzenie synergii z programami zewnętrznymi oraz wsparcie zaangażowania Unii w zobowiązania międzynarodowe, takie jak osiągnięcie milenijnych celów rozwoju i celów RIO+20. We współpracy międzynarodowej należy uwzględniać możliwości unijnych regionów najbardziej oddalonych i krajów i terytoriów zamorskich stowarzyszonych z Unią oraz rolę, jaką mogą one odegrać w regionach, w których się znajdują.

Poprawka

(30a) Należy zastanowić się nad zachęceniem zespołów badawczych do udziału w różnych projektach w celu poprawienia jakości badań i innowacji oraz zwiększenia możliwości międzynarodowej współpracy.

Poprawka

(31) Aby zapewnić równe szanse dla wszystkich przedsiębiorstw działających na rynku wewnętrznym, środki finansowe w ramach programu Horyzont 2020 należy opracować w taki sposób, aby były zgodne z zasadami pomocy państwa, w tym ze wspólnotowymi zasadami ramowymi dotyczącymi pomocy państwa na działalność badawczą, rozwojową i innowacyjną oraz biorąc pod uwagę ich obecny przegląd, tak aby zagwarantować efektywność wydatków publicznych i zapobiec zakłóceniom na rynku takim jak wypieranie finansowania prywatnego, tworzenie nieskutecznych struktur rynkowych lub utrzymywanie niewydajnych przedsiębiorstw.

__________________

1 Dz.U. C 323 z 30.12.2006, s. 1.

Poprawka

(31a) Należy poprawić koordynację wydatkowania funduszy Unii i państw członkowskich przeznaczonych na badania naukowe i innowacje, aby zapewnić komplementarność, większy poziom skuteczności i większą widoczność, a także osiągnąć większą synergię. W związku z procesem oceny przewidzianym w niniejszym rozporządzeniu Komisja powinna przedstawić konkretne dowody – jeśli są dostępne – komplementarności i synergii osiągniętych między budżetem Unii i budżetami państw członkowskich w trakcie realizacji celu strategii „Europa 2020” w zakresie badań i rozwoju, a także podstawowego wskaźnika innowacyjności w ramach strategii „Europa 2020”.

Poprawka

(32) Potrzebę nowego podejścia do opracowania opartej na dowodach naukowych strategii zarządzania ryzykiem w ramach unijnej strategii finansowania badań naukowych uznała Rada Europejska dnia 4 lutego 2011 r. Rada wezwała do ustalenia nowej równowagi między zaufaniem a kontrolą oraz między ponoszeniem ryzyka a unikaniem go. W swojej rezolucji z dnia 11 listopada 2010 r. w sprawie uproszczenia w realizacji programów ramowych w zakresie badań naukowych Parlament Europejski wezwał do pragmatycznego przejścia do administracyjnego i finansowego uproszczenia oraz stwierdził, że zarządzanie europejskim finansowaniem badań naukowych powinno w większym stopniu opierać się na zaufaniu do naukowców i odznaczać się większą tolerancją ryzyka. W sprawozdaniu z oceny śródokresowej siódmego programu ramowego UE w zakresie badań (2007–2013) stwierdza się, że potrzebne jest bardziej radykalne podejście, umożliwiające przełom w dążeniu do uproszczenia procedur, które będą świadczyć o zaufaniu Unii do badaczy i zachęcać ich do podejmowania ryzyka niezbędnego do osiągnięcia szybszych postępów w nauce i technologii.

Poprawka

(32a) Program „Horyzont 2020” powinien zagwarantować jak najwyższą przejrzystość, rozliczalność i kontrolę demokratyczną innowacyjnych mechanizmów i instrumentów finansowych wykorzystujących budżet Unii, szczególnie w odniesieniu do ich wkładu, zarówno tego oczekiwanego, jak i tego wniesionego, w osiągnięcie celów Unii.

Poprawka

(35) Skuteczne zarządzanie efektywnością, w tym ocena i monitorowanie, wymaga opracowania specjalnych wspólnych europejskich wskaźników efektywności, umożliwiających pomiar w czasie, zarazem realistycznych i odzwierciedlających logikę interwencji oraz odpowiednich dla właściwej hierarchii celów i działań. Należy wprowadzić odpowiednie mechanizmy koordynacji między realizacją i monitorowaniem programu „Horyzont 2020” a monitorowaniem postępu, osiągnięć i realizacji europejskiej przestrzeni badawczej.

Poprawka

(35a) Do 2017 r. Komisja powinna przeprowadzić kompleksowy przegląd i ocenę różnych typów partnerstw publiczno-prytwatnych powstałych w ramach jej poszczególnych programów w zakresie badań naukowych i innowacji (w tym WWiI, wspólnych inicjatyw technologicznych i PPP) z myślą o racjonalizacji i uproszczeniu w przyszłym programie ramowym środowiska badań naukowych i innowacji i znalezieniu najskuteczniejszych, najbardziej otwartych i najbardziej przejrzystych zasad zarządzania, które umożliwią jak najszerszy udział zainteresowanych stron i unikanie konfliktów interesów.

Poprawka

Przedmiot

W niniejszym rozporządzeniu ustanawia się „Horyzont 2020” – program ramowy w zakresie badań naukowych i innowacji (2014-2020) („Horyzont 2020”) oraz określa się ramy zarządzania wsparciem Unii na działania w zakresie badań naukowych i innowacji, wzmocnienia europejskiej bazy naukowo-technicznej oraz lepszego wykorzystania społecznego, gospodarczego i przemysłowego potencjału polityki w zakresie innowacji, badań i rozwoju technologicznego.

Poprawka

Definicje

Na użytek niniejszego rozporządzenia stosuje się następujące definicje:

(a) „działania badawcze i innowacyjne” oznaczają całe spektrum działań związanych z badaniami, rozwojem technologicznym, demonstracją i innowacją, w tym promowanie współpracy z państwami trzecimi i organizacjami międzynarodowymi, upowszechnianie i optymalizację wyników oraz promowanie wysokiej jakości ukierunkowanych szkoleń i mobilności naukowców w Unii;

(b) „działania bezpośrednie” oznaczają działania w zakresie badań i innowacji podejmowane przez Komisję za pośrednictwem Wspólnego Centrum Badawczego;

(c) „działania pośrednie” oznaczają działania w zakresie badań i innowacji w odniesieniu do których Unia zapewnia wsparcie finansowe i które są podejmowane przez uczestników;

(d) „partnerstwo publiczno-prywatne” oznacza partnerstwo pomiędzy partnerami z sektora prywatnego oraz partnerami z sektora publicznego, takimi jak szkoły wyższe, organizacje badawcze i inne instytucje publiczne, w tym w stosownych przypadkach unijne, wspierane wspólnie przez Unię oraz jej partnerów w celu wspierania opracowania i realizacji programu w zakresie badań i innowacji lub działań w tej dziedzinie;

(e) „partnerstwo publiczno-publiczne” oznacza partnerstwo, w którym organy sektora publicznego lub mające obowiązek świadczenia usługi publicznej na szczeblu lokalnym, regionalnym, krajowym lub międzynarodowym oraz Unia zobowiązują się do wspólnego wspierania opracowania i realizacji programu w zakresie badań i innowacji lub działań w tej dziedzinie.

(ea) „infrastruktura badawcza” oznacza obiekty, zasoby, systemy organizacyjne i usługi wykorzystywane przez środowisko naukowe do prowadzenia badań naukowych i wdrażania innowacji w swoich dyscyplinach. W odpowiednich przypadkach może być ona wykorzystywana w celach innych niż badawcze, np. do świadczenia usług edukacyjnych lub publicznych; są to: ważne wyposażenie naukowe (lub zestawy instrumentów); zasoby oparte na wiedzy naukowej, takie jak zbiory, archiwa czy dane naukowe; infrastruktura elektroniczna, taką jak dane, systemy komputerowe i oprogramowanie, sieci komunikacyjne i systemy promujące otwartość i zaufanie do technologii cyfrowych; wszelkie inne obiekty infrastrukturalne o unikalnym charakterze, które są niezbędne do osiągnięcia doskonałości w dziedzinie badań naukowych i innowacji;

(eb) „inteligentna specjalizacja” oznacza koncepcję leżącą u podstaw rozwoju polityki Unii w zakresie badań, rozwoju i innowacji, której celem jest promowanie wydajnego i skutecznego wykorzystania inwestycji publicznych, wykorzystując synergię między krajami i regionami i wzmacniając jej zdolności innowacyjne.

(ec) „strategia inteligentnej specjalizacji” oznacza strategię obejmującą wieloletni program strategiczny, którego celem jest rozwój funkcjonalnego krajowego lub regionalnego systemu badań i innowacji.

Poprawka

Wartość dodana Unii

„Horyzont 2020” odgrywa główną rolę w osiągnięciu celów strategii „Europa 2020” w zakresie inteligentnego, trwałego wzrostu gospodarczego sprzyjającego włączeniu społecznemu poprzez stworzenie wspólnych ram strategicznych unijnego finansowania doskonałych badań naukowych i innowacji, umożliwiając tym samym uzyskanie prywatnych i publicznych inwestycji, stworzenie nowych miejsc pracy i zapewnienie długoterminowego o zrównoważonym charakterze rozwoju gospodarczego, włączenia społecznego i konkurencyjności przemysłu w Europie. Wsparcie w ramach programu „Horyzont 2020” jest ukierunkowane na działania, w których interwencja na szczeblu Unii zapewnia wartość dodaną w porównaniu do interwencji podejmowanych na szczeblu krajowym lub regionalnym.

Poprawka

Cel ogólny, priorytety i cele szczegółowe

1. „Horyzont 2020” wnosi wkład w budowanie gospodarki opartej na wiedzy i innowacyjności w całej Unii poprzez pozyskanie wystarczających dodatkowych nakładów na badania i rozwój oraz innowacyjność i w ten sposób przyczynia się do osiągnięcia zakładanego wydatkowania 3% PKB na finansowanie badań naukowych i rozwoju w całej Unii do 2020 r. W ten sposób wspiera on realizację strategii „Europa 2020” oraz innych kierunków polityki Unii, a także utworzenie i funkcjonowanie europejskiej przestrzeni badawczej poprzez konkretne i wzrocowe działania wspierające zmiany strukturalne w europejskich systemach badań i innowacji.

2. Ogólny cel zostaje osiągnięty w ramach trzech wspierających się wzajemnie priorytetów dotyczących:

(a) doskonałej bazy naukowej;

(b) wiodącej pozycji w przemyśle;

(c) wyzwań społecznych.

Cele szczegółowe odpowiadające każdemu z tych trzech priorytetów przedstawiono w częściach I-III załącznika I, wraz z ogólnym zarysem działań.

3. Wspólne Centrum Badawcze wnosi wkład w osiągnięcie ogólnego celu i priorytetów określonych w ust. 1 i 2 poprzez wsparcie naukowe i techniczne polityki Unii. Ogólny zarys działań przedstawiono w części IV załącznika I. Ponadto Wspólne Centrum Badawcze służy wsparciem władzom krajowym i regionalnym w opracowywaniu ich strategii inteligentnej specjalizacji.

4. Europejski Instytut Innowacji i Technologii (EIT) ustanowiony rozporządzeniem (WE) nr 294/2008 Parlamentu Europejskiego i Rady wnosi wkład w osiągnięcie ogólnego celu i priorytetów określonych w ust. 1 i 2 oraz celu szczegółowego polegającego na integracji trójkąta wiedzy łączącego badania naukowe, edukację i innowacje. Stosowne wskaźniki efektywności EIT przedstawiono we wstępie do załącznika I, a ogólny zarys celu szczegółowego i działań - w części V załącznika I.

5. W ramach priorytetów i ogólnych zarysów działań, o których mowa w ust. 2, można zwrócić uwagę na nowe i nieprzewidziane potrzeby występujące w okresie realizacji programu „Horyzont 2020”. Może to dotyczyć reagowania na pojawiające się możliwości, kryzysy i zagrożenia, potrzeby związane z rozwojem nowych kierunków polityki Unii.

Poprawka

Budżet

1. Koperta finansowa realizacji programu „Horyzont 2020” wynosi xxx mln EUR, z czego maksymalnie 98,2% przeznacza się na działania na podstawie tytułu XIX Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE).

2. Kwota przeznaczona na działania na podstawie tytułu XIX TFUE zostaje rozdzielona między priorytety określone w art. 5 ust. 2 w następujący sposób:

(a) doskonała baza naukowa, 32,6% całkowitego budżetu;

(b) wiodąca pozycja w przemyśle, 24,3% całkowitego budżetu;

(c) wyzwania społeczne, 37,5% całkowitego budżetu;

Maksymalna łączna kwota finansowego wkładu Unii z programu „Horyzont 2020” w niejądrowe działania bezpośrednie Wspólnego Centrum Badawczego wynosi 2,4% budżetu całkowitego programu „Horyzont 2020”.

Podział na cele szczegółowe w ramach tych priorytetów oraz maksymalną łączną kwotę wkładu w niejądrowe działania bezpośrednie Wspólnego Centrum Badawczego podano w załączniku II.

Komisja przewiduje odpowiednią sumę pieniędzy do przeznaczenia na przetargi, w których niespodziewanie większa liczba ofert została oceniona jako oferty najwyższej jakości, tak aby w stosownych przypadkach móc sfinansować więcej niż jeden projekt.

3. Europejski Instytut Innowacji i Technologii finansuje się maksymalnym wkładem z programu „Horyzont 2020” w wysokości 3,3% ogólnego budżetu, zgodnie z załącznikiem II.

4. Koperta finansowa programu „Horyzont 2020” może obejmować wydatki związane z działaniami przygotowawczymi, monitorowaniem, kontrolą, audytami i oceną, niezbędne do zarządzania programem „Horyzont 2020” i realizacji jego celów, zwłaszcza zaś wydatki poniesione z tytułu badań, spotkań ekspertów, o ile są one związane z ogólnymi celami programu „Horyzont 2020”, wydatki na sieci informatyczne służące przetwarzaniu i wymianie informacji oraz wszelkie inne wydatki poniesione w związku z korzystaniem ze wsparcia technicznego, poniesione przez Komisję w celu zarządzania programem „Horyzont 2020”.

Na mocy niniejszego rozporządzenia nie będą finansowane wydatki administracyjne Komisji służące do realizacji programu „Horyzont 2020” ani też budowa czy eksploatacja dużych europejskich projektów infrastrukturalnych, takich jak Galileo, GMES czy ITER.

5. W odpowiedzi na ewoluujący charakter nauki, technologii i innowacji oraz aby w razie konieczności dostosować program „Horyzont 2020” do nowych dokonań i potrzeb, Komisja może, niezależnie od rocznej procedury budżetowej, w rezultacie oceny śródokresowej, o której mowa w art. 26 ust. 1 lit. b) przyjąć akty delegowane zgodnie z art. 26a, aby zmienić podział określony w załączniku II o 15% łącznego początkowego przydziału dla każdego priorytetu i celu szczegółowego oraz, w stosownym przypadku, celów szczegółowych i działań określonych w załączniku I.

Przy zmianie załącznika I i II Komisja uwzględnia w szczególności:

(a) wkład różnych części programu „Horyzont 2020” w realizację jego celów;

(b) główne wskaźniki oceny wyników i skutków różnych części programu „Horyzont 2020”, jak określono w załączniku II programu szczegółowego, o którym mowa w art. 8 niniejszego rozporządzenia;

(c) przewidywane przyszłe potrzeby finansowe różnych części i instrumentów programu „Horyzont 2020”.

Poprawka

Stowarzyszenie z państwami trzecimi

1. Program „Horyzont 2020” jest otwarty na stowarzyszenie z:

(a) krajami przystępującymi, krajami kandydującymi i potencjalnymi krajami kandydującymi, zgodnie z zasadami ogólnymi i warunkami ogólnymi uczestnictwa tych krajów w programach Unii, ustalonymi w odpowiednich umowach ramowych oraz decyzjach rady stowarzyszenia lub podobnych umowach;

(b) wybranymi państwami trzecimi spełniającymi poniższe kryteria:

(i) dobry potencjał naukowy, technologiczny i innowacyjny;

(ii) historia udanego uczestnictwa w programach UE w zakresie badań naukowych i innowacji;

(iii) ścisłe powiązania gospodarcze i geograficzne z Unią lub utrzymywanie stosunków o charakterze uprzywilejowanym ze względów kulturowych i historycznych z państwami członkowskimi;

(iv) są członkami Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA) lub państwami lub terytoriami wymienionymi w załączniku do rozporządzenia (UE) XX/2012 Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającego europejski instrument sąsiedztwa. Zasady i warunki uczestnictwa państw EFTA będących stronami Porozumienia EOG są zgodne z przepisami tego porozumienia.

„Horyzont 2020” jest dostępny dla krajów i terytoriów zamorskich, o których mowa w decyzji Rady 2001/822/WE z dnia 27 listopada 2001 r. w sprawie stowarzyszenia krajów i terytoriów zamorskich ze Wspólnotą Europejską („decyzja o stowarzyszeniu zamorskim”)1, zgodnie z warunkami określonymi w powyższej decyzji.

Szczególne warunki uczestnictwa państw stowarzyszonych w programie „Horyzont 2020”, w tym dotyczące wkładu finansowego opartego na przychodzie krajowym brutto państwa stowarzyszonego, określa się w drodze międzynarodowych umów między Unią a państwami stowarzyszonymi.

______________

1 Dz.U. L 314 z 30.11.2001, s. 1.

Poprawka

Należy zagwarantować skuteczną koordynację trzech głównych filarów programu „Horyzont 2020”.

Poprawka

1. W ramach programu „Horyzont 2020” udziela się wsparcia na rzecz działań bezpośrednich polegającego na jednej lub większej liczbie form finansowania przewidzianych w rozporządzeniu (UE, Euratom) nr 966/2012, w szczególności dotacjach, nagrodach, zamówieniach publicznych i instrumentach finansowych. Te ostatnie są dominującą formą finansowania działalności zbliżonej do rynku, wspieranej w ramach programu „Horyzont 2020”.

Poprawka

Artykuł 11a

Strategiczne doradztwo i koordynacja

Prowadzi się strategiczne działania w zakresie doradztwa i koordynacji w odniesieniu do badań i innowacji, ukierunkowane na wspólne cele i wymagające synergii w ramach programu „Horyzont 2020”.

Poprawka

Porady zewnętrzne i zaangażowanie społeczne

1. Dla celów realizacji programu „Horyzont 2020” należy uwzględnić porady i wkład, w stosownych przypadkach: grup doradczych niezależnych, wysokiej klasy ekspertów powołanych przez Komisję z wielu dziedzin, dyscyplin i środowisk, z uwzględnieniem wkładu społeczeństwa obywatelskiego; struktur dialogu utworzonych na mocy międzynarodowych umów w zakresie nauki i technologii; działań wybiegających w przyszłość; ukierunkowanych konsultacji społecznych; oraz przejrzystych i interaktywnych procesów zapewniających wsparcie odpowiedzialnych badań i innowacji za pośrednictwem udoskonalonego zbioru środków, w ramach których uniknięto nakładania się i powielania struktur finansowania.

1a. Przy opracowywaniu programów prac, o których mowa w art. 5 decyzji Rady nr XX/XX/EU [szczegółowy program H2020] Komisja uwzględnia najszerszy zakres doradztwa i wkładu zapewnionego przez zainteresowane strony, państwa członkowskie, Parlament Europejski i Radę. Komisja przedmiotowo właściwa Parlamentu Europejskiego może poprosić przedstawicieli Komisji o przedstawienie jej projektu programów prac.

Poprawka

2. Należy również w pełni uwzględnić stosowne aspekty agend badań naukowych i innowacji ustanowionych przez EIT i WWiI, Europejskie Platformy Technologiczne, inicjatywy w zakresie wspólnego planowania, europejskie partnerstwa innowacyjne i europejskie międzynarodowe organizacje badawcze, pod warunkiem że agendy te zostały opracowane w oparciu o konsultacje z szerokim gronem ekspertów i zainteresowanych stron.

Poprawka

Działania przekrojowe

1. Między priorytetami w ramach programu „Horyzont 2020” i w ich obrębie ustanawia się powiązania i połączenia. Szczególną uwagę należy zwrócić w tym zakresie na rozwój i zastosowanie kluczowych technologii wspomagających i przemysłowych, na wsparcie od wynalazku po wprowadzenie na rynek, na multi-, wielo-, trans- i interdyscyplinarne badania naukowe i innowacje, na nauki społeczne, ekonomiczne i humanistyczne, na zmianę klimatu i zrównoważony rozwój, na wspieranie funkcjonowania i realizacji EPB, na rozszerzenie udziału w całej Unii i zlikwidowanie różnic w potencjale badań i innowacji istniejących w Europie, na szerszy udział sektora prywatnego, na zaangażowanie MŚP, na współpracę z państwami trzecimi, na odpowiedzialne badania i innowacje uwzględniające perspektywę płci w projektach, na angażujące w większym stopniu wszystkie strony zarządzanie badaniami, na zwiększenie atrakcyjności zawodu naukowca i ułatwienie międzynarodowej i międzysektorowej mobilności naukowców.

Poprawka

Ewoluujący charakter nauki, technologii, innowacji, rynków i społeczeństwa

Program „Horyzont 2020” realizuje się w sposób zapewniający, aby wspierane priorytety i działania odpowiadały zmieniającym się potrzebom i uwzględniały ewoluujący charakter nauki, technologii, innowacji, gospodarki i społeczeństwa w globalizującym się świecie, mając na uwadze, że innowacje obejmują aspekty przedsiębiorczości, organizacyjne, technologiczne, społeczne i środowiskowe, a także przekazywanie wyników badań na wszystkie szczeble w ramach edukacji i szkoleń.

Poprawka

Równouprawnienie płci

Program „Horyzont 2020” zapewnia skuteczne promowanie równouprawnienia płci oraz uwzględnianie wymiaru płci w działaniach w zakresie badań naukowych i innowacji. Ze szczególną uwagą traktuje się kwestię równowagi płci w takich organach jak komisje selekcyjne, grupy doradcze, komitety i grupy ekspertów.

Poprawka

Program „Horyzont 2020” dba o to, aby aspekt płci był należycie uwzględniany w treści badań i innowacji na wszystkich etapach procesu, w tym przy określaniu priorytetów, definiowaniu zaproszeń do składania wniosków, ocenianiu i monitorowaniu programów i projektów, prowadzeniu negocjacji i zawieraniu umów.

Poprawka

W celu promowania równości płci wprowadza się specjalne środki służące pomocy w powrocie do pracy osobom, które przerywają karierę.

Poprawka

Artykuł 15a

Niedyskryminacja

Program „Horyzont 2020” zapewnia skuteczne wsparcie równego traktowania i niedyskryminacji i odpowiednio uwzględnia ten aspekt w treści badań i innowacji na wszystkich etapach procesu.

Poprawka

Artykuł 15b

Kariery naukowców

Wspieranie zasobów ludzkich w obszarze nauki, technologii i innowacji w Europie jest priorytetem programu „Horyzont 2020”. Program „Horyzont 2020” jest realizowany zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr xx/2013 [zasady uczestnictwa], co przyczyni się do wzmocnienia jednolitego rynku dla naukowców i atrakcyjności kariery naukowej w całej Unii w kontekście EPB, poprzez uwzględnienie transnarodowego charakteru wspieranych w jej ramach działań.

Poprawka

Artykuł 15c

Otwarty dostęp

1. Otwarty dostęp do publikacji naukowych jest obowiązkowy w przypadku decyzji o publikacji artykułów naukowych wykorzystujących wyniki badań finansowanych ze środków publicznych w ramach programu „Horyzont 2020”.

2. Program „Horyzont 2020” promuje otwarty dostęp do danych naukowych pochodzących z badań finansowych ze środków publicznych przyznanych w ramach programu „Horyzont 2020”, uwzględniając ograniczenia związane z ochroną prywatności, bezpieczeństwa narodowego lub praw własności intelektualnej.

3. Komisja ocenia, przed końcem okresu finansowania programu „Horyzont 2020”, wpływ praktyki otwartego dostępu do danych na obieg wiedzy naukowej i przyspieszenie innowacji. Odbywa się to z myślą o zdefiniowaniu dalszej polityki w zakresie wolnego dostępu i jej stosowania w kolejnym unijnym ramowym programie badań.

Poprawka

1. Wszystkie działania w zakresie badań naukowych i innowacji prowadzone w ramach programu „Horyzont 2020” realizuje się zgodnie z zasadami etycznymi i stosownym prawodawstwem krajowym, unijnym i międzynarodowym, w tym zgodnie z Kartą praw podstawowych Unii Europejskiej oraz europejską konwencją praw człowieka i jej protokołami uzupełniającymi. Uwzględnia się opinie Europejskiej Grupy do spraw Etyki w Nauce i Nowych Technologiach.

Poprawka

3. Nie finansuje się badań prowadzonych w następujących dziedzinach:

(a) badania zmierzające do klonowania ludzi w celach reprodukcyjnych,

(b) badania mające na celu zmiany dziedzictwa genetycznego człowieka, które mogłyby spowodować dziedziczenie takich zmian,

(c) działania mające na celu tworzenie ludzkich embrionów wyłącznie do celów badawczych lub w celu pozyskiwania komórek macierzystych, w tym za pomocą przeniesienia jądra komórki somatycznej.

4. Badania przy wykorzystaniu ludzkich komórek macierzystych, zarówno dorosłych, jak i zarodkowych, mogą być finansowane w zależności od treści wniosku naukowego oraz od ram prawnych zainteresowanych państw członkowskich. Nie przyznaje się środków na finansowanie działań w zakresie badań, które są zakazane we wszystkich państwach członkowskich. Nie należy finansować działania w państwie członkowskim, w którym takie działanie jest zakazane.

Poprawka

Zgodność z innymi programami Unii

„Horyzont 2020” jest realizowany w sposób zgodny z innymi programami finansowymi Unii.

Poprawka

Artykuł 17a

Synergia z funduszami strukturalnymi

Program „Horyzont 2020” przyczynia się do likwidacji podziałów w Unii w obszarze badań naukowych i innowacji dzięki umożliwieniu synergii z funduszami strukturalnymi w celu wsparcia badań naukowych i innowacji poprzez wprowadzenie środków uzupełniających w sposób skoordynowany. W miarę możliwości promuje się interoperacyjność między programem „Horyzont 2020” i funduszami strukturalnymi oraz wspiera finansowanie skumulowane lub łączone.

Poprawka

1. Szczególną uwagę zwraca się na większe uczestnictwo małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP) w realizacji programu „Horyzont 2020” oraz na oddziaływanie tego programu na takie przedsiębiorstwa w zakresie badań i innowacji. W ramach określonych uzgodnieniami dotyczącymi oceny i monitorowania przeprowadza się jakościowe i ilościowe oceny uczestnictwa MŚP.

Poprawka

2. Działania szczegółowe dla MŚP podejmuje się, aby włączyć MŚP do pełnego łańcucha wartości, by uzyskały one dostęp do wszystkich możliwości oferowanych przez program „Horyzont 2020”. Takie działania obejmują działania określone w części II pkt 3.3 załącznika I.

Utworzy się specjalny instrument przeznaczony dla MŚP, ukierunkowany na wszystkie rodzaje MŚP posiadających potencjał w zakresie innowacji; instrument ten będzie posiadał jeden organ zarządzający i wdrażany będzie głównie w sposób oddolny zgodnie z celem szczegółowym „Innowacje w MŚP” określonym w części II pkt 3.3 lit. a) załącznika I. Instrument ten będzie powiązany tematycznie z celem szczegółowym „Wiodąca pozycja w zakresie technologii wspomagających i przemysłowych”, określonym w części II pkt 1 załącznika I oraz ze wszystkimi celami szczegółowymi w ramach priorytetu „Wyzwania społeczne” określonymi w części III pkt 1-6 załącznika I.

Poprawka

3. Zintegrowane podejście określone w ust. 1 i 2 oraz uproszczenie procedur składania wniosków powinno doprowadzić do przeznaczenia co najmniej 20% połączonych budżetów na cel szczegółowy „Wiodąca pozycja w zakresie technologii wspomagających i przemysłowych” i priorytet „Wyzwania społeczne” na MŚP.

3a. Zgodnie z ust. 1 i 3 Komisja dokonuje oceny i rejestruje wskaźnik uczestnictwa MŚP w programach badawczych. Jeśli docelowe 20% nie zostanie osiągnięte Komisja bada przyczyny tej sytuacji i proponuje niezwłocznie nowe środki osiągnięcia tego celu.

3b. Szczególną uwagę zwraca się na odpowiedni poziom uczestnictwa i reprezentacji MŚP w strukturach zarządzających EPB, a w szczególności w partnerstwach publiczno-prywatnych.

Poprawka

Artykuł 18a

Szybka droga do innowacji

1. W celu przyśpieszenia handlowego wykorzystania i upowszechniania innowacji, znaczna kwota środków Unii na realizację celu „Wiodąca pozycja w zakresie technologii wspomagających i przemysłowych” oraz każdego z celów w ramach celu „Wyzwania społeczne” zawartego w części III załącznika I przeznaczone jest na „Szybką drogę do innowacji”.

2. „Szybka droga do innowacji” jest instrumentem stosującym oddolne podejście, który istotnie skróci czas od momentu pojawienia się pomysłu do jego wejścia na rynek, i dzięki któremu spodziewany jest wzrost uczestnictwa w programie „Horyzont 2020” sektora przemysłu, MŚP i podmiotów uczestniczących po raz pierwszy z publicznego i niekomercyjnego sektora badań. Tym samym stymuluje on inwestycje z zakresu badań, rozwoju i innowacji w sektorze prywatnym, promuje badania i innowacje ze szczególnym zwróceniem uwagi na tworzenie wartości i przyśpieszenie stosowania nowych technologii do tworzenia innowacyjnych produktów, na które istnieje popyt na rynku, które to czynniki będą miały decydujące znaczenie dla przyszłych przedsiębiorstw, wzrostu gospodarczego i zatrudnienia.

3. Działania obejmują cały cykl innowacyjny, ale koncentrują się na działaniach związanych z innowacyjnością, rozwojem eksperymentalnym i przedkomercyjnym, obejmujących etapy rozwoju od demonstracji technologii do wprowadzenia na rynek, w tym etapy pilotowania, demonstracji, poligonów doświadczalnych, badań przednormatywnych, ustanawiania norm oraz wprowadzania innowacji na rynek.

4. Instrument „Szybka droga do innowacji” jest realizowany jako widoczny instrument finansowania pozwalający na nieskomplikowane i szybkie wzięcie udziału we wspólnych badaniach stosowanych, po przejściu specjalnej procedury selekcji określonej w rozporządzeniu (UE) nr xxxx/2012 [Zasady uczestnictwa i upowszechniania].

5. Choć synergia między „Szybką drogą do innowacji” i przeznaczonym na MŚP instrumentem jest uwzględniana, oba te instrumenty są wdrażane równolegle jako dwie odrębne procedury, biorąc pod uwagę odpowiednie docelowe grupy uczestników i bez uszczerbku dla budżetu zarezerwowanego na instrument dla MŚP.

Poprawka

Partnerstwa publiczno-prywatne

1. Program „Horyzont 2020” może być realizowany w drodze partnerstw publiczno-prywatnych, w ramach których wszyscy partnerzy zobowiązują się do rozwijania i wdrażania przedkonkurencyjnych działań w dziedzinie badań naukowych i innowacji, mających strategiczne znaczenie dla konkurencyjności Unii i jej wiodącej pozycji w przemyśle lub odnoszących się do określonych wyzwań społecznych. Przy wyborze uczestników najważniejszym kryterium jest doskonałość.

2. Zaangażowanie Unii w te partnerstwa może przyjąć jedną z następujących form:

(a) wkład finansowy Unii we wspólne przedsiębiorstwa ustanowione na podstawie art. 187 TFUE w ramach 7. programu ramowego, pod warunkiem dokonania zmiany ich aktów podstawowych przy pełnym uwzględnieniu wyników analizy kosztów i korzyści, jaka ma zostać przeprowadzona w ramach przewidzianej oceny skutków tego instrumentu; w nowe partnerstwa publiczno-prywatne ustanowione na podstawie art. 187 TFUE; oraz w inne organy finansujące, o których mowa w art. [55 ust. 1 lit. b) ppkt (v) lub (vii)] rozporządzenia (UE, Euratom) nr 966/2012. Taka forma partnerstwa jest realizowana tylko w przypadku, gdy zakres celów, spójność z realizowanymi celami polityki Unii i skala wymaganych zasobów ją uzasadniają oraz gdy inne formy partnerstwa nie zrealizują celów lub nie wywołają niezbędnego efektu dźwigni;

(b) zawarcie uzgodnienia umownego między partnerami, o których mowa w ust. 1, określającego cele partnerstwa, zobowiązania partnerów, kluczowe wskaźniki efektywności oraz wyniki, jakie mają zostać osiągnięte, w tym określenie działań w zakresie badań naukowych i rozwoju wymagających wsparcia z programu „Horyzont 2020”.

3. Partnerstwa publiczno-prywatne określa się i realizuje w oparciu o kryterium otwartości, przejrzystości, skuteczności i wydajności, a także wypełnianie kryterium określonego w art. X rozporządzenia (UE) nr xxxx/2012 [zasady uczestnictwa].

3a. Priorytety naukowe objęte partnerstwami publiczno-prywatnymi także są finansowane za pośrednictwem programów prac w regularnych zaproszeniach do składania ofert.

Poprawka

Partnerstwa publiczno-publiczne

1. Program „Horyzont 2020” wnosi wkład we wzmocnienie partnerstw publiczno-publicznych w przypadkach, gdy w Unii wspólnie realizowane są działania na poziomie regionalnym, krajowym lub międzynarodowym.

Szczególną uwagę zwraca się na inicjatywy w zakresie wspólnego planowania między państwami członkowskimi; inicjatywy te mogą w stosownych przypadkach obejmować regiony i miasta. Wkład finansowy Unii ma ograniczony charakter i jest zawsze uzależniony od wykazania przejrzystości, dużego udziału państw członkowskich, istnienia wartości dodanej dla Unii oraz dodatkowego charakteru zasobów. Dodatkowe finansowanie będzie ograniczone do inicjatyw stale otwartych na uczestnictwo ze wszystkich państw członkowskich.

2. Partnerstwa publiczno-publiczne mogą być wspierane w obrębie priorytetów określonych w art. 5 ust. 2 lub na zasadzie połączenia tych części, w szczególności poprzez:

(a) instrument ERA-NET, z zastosowaniem dotacji w celu wsparcia partnerstw publiczno-publicznych na etapie przygotowania, tworzenia struktur sieciowych, projektowania, realizacji i koordynacji wspólnych działań, a także zapewnienie dodatkowych środków na potrzeby poszczególnych wspólnych zaproszeń do składania wniosków i działań o charakterze międzynarodowym;

(b) uczestnictwo Unii w programach podejmowanych przez wiele państw członkowskich zgodnie z art. 185 TFUE, w odpowiednich przypadkach z udziałem organów regionalnych.

Poprawka

1. Podmioty mające siedzibę w państwach trzecich oraz organizacje międzynarodowe kwalifikują się do uczestnictwa w działaniach pośrednich programu „Horyzont 2020” na warunkach określonych w rozporządzeniu (UE) nr XX/XX [zasady uczestnictwa]. Współpracę międzynarodową z państwami trzecimi i organizacjami międzynarodowymi promuje się i prowadzi w ramach programu „Horyzont 2020” w szczególności w celu:

Poprawka

(c) wsparcia celów polityki zewnętrznej i rozwojowej Unii, uzupełnienia programów zewnętrznych i rozwojowych oraz zobowiązań międzynarodowych, takich jak osiągnięcie milenijnych celów rozwoju.

Poprawka

(ca) wspierania tworzenia globalnie konkurencyjnych centrów doskonałości, które uczynią z Unii globalne centrum badań naukowych oraz innowacji na najwyższym światowym poziomie.

Poprawka

2. Ukierunkowane działania mające na celu wspieranie współpracy z określonymi państwami trzecimi lub grupami państw trzecich, w szczególności z partnerami strategicznymi Unii, realizuje się z myślą o wspólnocie interesów i wzajemnych korzyściach. Działania te obejmują zwłaszcza wzmocnienie potencjału badawczego państw rozwijających się i działania realizowane w ramach współpracy skupiające się na specyficznych potrzebach tych państw. W tej współpracy uwzględnia się potencjał w zakresie nauki i technologii unijnych regionów najbardziej oddalonych i krajów i terytoriów zamorskich stowarzyszonych z Unią.

Poprawka

Należy wspierać i okresowo monitorować wzajemny dostęp do programów państw trzecich. W celu zmaksymalizowania wpływu promuje się koordynację i synergię z inicjatywami państw członkowskich i państw stowarzyszonych.

Poprawka

Priorytety w zakresie współpracy uwzględniają zmiany w polityce Unii, w tym polityce zewnętrznej i na rzecz rozwoju.

Poprawka

Polityka w zakresie koordynacji współgra z polityką w dziedzinie migracji, azylu i rozwoju, aby zapobiegać tzw. drenażowi mózgów w krajach rozwijających się.

Poprawka

3. Ponadto w ramach programu „Horyzont 2020”, jako element celu szczegółowego „Zrozumienie Europy w zmieniającym się świecie – integracyjne, innowacyjne i refleksyjne społeczeństwa” określonego w części III pkt 6.3.2 lit. d) załącznika I realizuje się działania przekrojowe i horyzontalne, promujące strategiczny rozwój współpracy międzynarodowej.

Poprawka

3a. W celu ograniczenia obciążeń administracyjnych dla uczestników krajowe praktyki księgowe stosowane przez beneficjentów podlegają akceptacji Komisji.

Poprawka

3b. W stosunku do beneficjentów, którzy przez trzy kolejne lata przeprowadzili w zadowalający sposób procedury audytowe, stosuje się uproszczoną procedurę audytu, w celu wspierania podejścia opierającego się na zwiększonym zaufaniu.

Poprawka

Komisja wdraża działania w zakresie informacji i komunikacji dotyczące programu „Horyzont 2020”, w tym działania w zakresie komunikacji dotyczące wspieranych projektów i ich wyników. Budżet przyznany na potrzeby działań z zakresu komunikacji w ramach programu „Horyzont 2020”, służą także komunikacji instytucjonalnej w zakresie priorytetów politycznych Unii Europejskiej pod warunkiem, że są one związane z ogólnymi celami niniejszego rozporządzenia. W szczególności Komisja zapewnia państwom członkowskim aktualne i dokładne informacje.

Poprawka

Działalność, która ma na celu upowszechnianie informacji oraz prowadzenie działań w zakresie komunikacji, uznaje się za integralną część zadań w ramach wszystkich działań wspieranych przez program „Horyzont 2020”. Wszelkie działania informacyjne i komunikacyjne dotyczące programu „Horyzont 2020”, w tym działania w zakresie komunikacji dotyczące wspieranych projektów i wyników są dostępne i przystępne wszystkim obywatelom i podawane do wiadomości publicznej w formacie cyfrowym.

Poprawka

W celu uproszczenia dostępu do informacji i opracowania instrumentu zawierającego wszystkie informacje potrzebne społeczności naukowej, a także ze względu potrzebę przejrzystości, przeprowadza się przegląd i reformę instrumentu cyfrowego Cordis, tak aby był on bardziej jasny i elastyczny. Nowy Cordis zostanie ukończony do 31 maja 2013 r.

Poprawka

(a) inicjatywy na rzecz zwiększania świadomości i ułatwiania dostępu do finansowania w ramach programu „Horyzont 2020”, kierowane w szczególności do regionów, krajów i terytoriów zamorskich stowarzyszonych z Unią lub grup uczestników, którzy nie są w wystarczającym stopniu reprezentowani, w tym naukowców i uczestników niepełnosprawnych;

Poprawka

(b) udzielanie ukierunkowanego wsparcia projektom i konsorcjom w celu zapewnienia im odpowiedniego dostępu do niezbędnych umiejętności, tak aby zoptymalizować wyniki komunikacji i upowszechniania;

Poprawka

(c) działania obejmujące gromadzenie i ocenę wyników pochodzących z wielu projektów, również finansowanych z innych źródeł, w celu zapewnienia przyjaznych i przystępnych dla użytkownika cyfrowych baz danych, oraz sporządzenie sprawozdań podsumowujących najważniejsze wyniki, a także, w stosownych przypadkach, informowanie o tych wynikach oraz ich upowszechnianie wśród społeczności naukowej, przemysłowców i wśród ogółu społeczeństwa;

Poprawka

(e) inicjatywy na rzecz wspierania dialogu i dyskusji z opinią publiczną na temat zagadnień naukowych, technologicznych i dotyczących innowacji, realizowane dzięki zaangażowaniu środowisk akademickich, oraz korzystanie z mediów społecznych i innych innowacyjnych technologii i metodologii, zwłaszcza w celu szerzenia powszechnej znajomości korzyści wynikających z badań i innowacji w odpowiedzi na wyzwania społeczne;

Poprawka

(ea) inicjatywy obejmujące i promujące udział społeczeństwa obywatelskiego, jego organizacji lub instytucji, w kwestiach dotyczących procesu badań i innowacji oraz na rzecz rozwijania otwartych, opartych na nauce debat na temat ważnych kwestii społecznych.

Poprawka

1. System kontroli ustanowiony do celów realizacji niniejszego rozporządzenia konstruuje się w sposób zapewniający wystarczającą pewność osiągnięcia wystarczającego ograniczenia i odpowiedniego poziomu zarządzania ryzykiem związanym ze skutecznością i efektywnością operacji oraz z legalnością i regularnością bazowych transakcji, przy uwzględnieniu wieloletniego charakteru programów, a także charakteru odnośnych płatności.

Poprawka

2. System kontroli zapewnia odpowiednią równowagę między zaufaniem a kontrolą, przy uwzględnieniu administracyjnych i innych kosztów kontroli na wszystkich poziomach, w tym na poziomie beneficjentów, co umożliwia osiągnięcie celów programu „Horyzont 2020” oraz przyciągnięcie do niego najlepszych naukowców i najbardziej innowacyjnych przedsiębiorstw.

Poprawka

1a. Wyznacza się mediatora ad hoc odpowiedzialnego za zagwarantowanie jednolitej interpretacji przepisów. W razie konfliktu dotyczącego interpretacji przepisów lub procedur, w oparciu na przykład o niezależny powtórny audyt dostarczony przez zainteresowaną stronę, Komisja może rozwiązać konflikt dzięki kompromisowi osiągniętemu za radą mediatora ad hoc.

Poprawka

Bez uszczerbku dla ust. 3, Komisja może prowadzić audyty do dwóch lat po zakończeniu projektu.

Poprawka

1. Komisja corocznie monitoruje realizację programu „Horyzont 2020”, jego programu szczegółowego i działań EIT oraz realizację i finansowanie partnerstw publiczno-prywatnych i publiczno-publicznych. Obejmuje to informacje i wskaźniki dotyczące tematów przekrojowych, takich jak równouprawnienie płci, odpowiedzialne badania i innowacje, zrównoważony rozwój i zmiana klimatu, w tym informacje na temat wydatków związanych z klimatem, uczestnictwa sektora prywatnego, w szczególności uczestnictwa MŚP oraz faktycznego wpływu działań służących zwiększeniu ich udziału.

Poprawka

1a. W celu zapewnienia przyszłego środowiska unijnego, w którym nastąpiłby rzeczywisty wzrost dobrobytu i jakości życia, podczas wdrażania programu „Horyzont 2020” należy regularnie i skutecznie monitorować równowagę między aspektami gospodarczymi, społecznymi i środowiskowymi. W tym celu Komisja ustanawia wcześniej jasny i przejrzysty mechanizm takiego monitorowania.

Poprawka

2. Komisja składa sprawozdania na temat wyników monitorowania, o którym mowa w ust. 1 i 1a, i upowszechnia wyniki, przy zastosowaniu w stosownych przypadkach zestawu kluczowych, porównywalnych w różnych instrumentach wskaźników. W szczególności przekazuje je Parlamentowi Europejskiemu, Radzie, Europejskiemu Komitetowi Ekonomiczno-Społecznemu i Komitetowi Regionów.

Poprawka

Przegląd śródokresowy

Poprawka

1. Przeglądy i oceny są przeprowadzane w czasie pozwalającym na ujęcie ich wyników w procesie decyzyjnym.

Poprawka

skreślona

Poprawka

(b) Nie później niż w 2017 r. oraz z uwzględnieniem oceny ex-post siódmego programu ramowego, która ma zostać zakończona do końca 2015 r., Komisja dokonuje z pomocą niezależnych ekspertów śródokresowego przeglądu programu „Horyzont 2020”, jego programu szczegółowego, w tym Europejskiej Rady ds. Badań Naukowych i działań EIT.

W ramach przeglądu śródokresowego zarówno istniejące, jak i nowe partnerstwa publiczno-prywatne, w tym wspólne inicjatywy technologiczne, podlegają dogłębnej ocenie w celu analizy ich europejskiej wartości dodanej, a Komisja przedstawia w razie potrzeby wnioski w celu poprawy zarządzania nimi i ich funkcjonowania, aby ich funkcjonowanie było otwarte i przejrzyste oraz aby uniknąć konfliktu interesów. Komisja przedstawia wynik tej oceny Parlamentowi Europejskiemu oraz Radzie.

Jeśli w wyniku dogłębnej oceny okaże się, że nie jest spełnione kryterium wartości dodanej na szczeblu europejskim, Parlament Europejski i Rada mogą podjąć decyzję o zaprzestaniu finansowania tych partnerstw publiczno-prywatnych.

Przegląd śródokresowy uwzględnia aspekty dotyczące upowszechniania i wykorzystania wyników badań. W ramach przeglądu śródokresowego dokonuje się oceny postępów różnych części programu „Horyzont 2020” na podstawie wszystkich poniższych kryteriów:

(i) osiągnięcie celów programu „Horyzont 2020” (pod względem wyników i postępów w zakresie oddziaływania, w oparciu o wskaźniki wymienione w załączniku II do programu szczegółowego) oraz dalsza stosowność wszystkich środków;

(ii) skuteczność i wykorzystanie zasobów, ze szczególnym uwzględnieniem działań przekrojowych oraz innych elementów, o których mowa w art. 13 ust. 1; oraz

(iii) unijną wartość dodaną.

Przegląd śródokresowy uwzględnia również możliwość dalszego uproszczenia oraz aspekty dotyczące dostępu do finansowania dla uczestników we wszystkich regionach i MŚP oraz promowania równouprawnienia płci. Przegląd ten uwzględnia ponadto wkład środków w osiągnięcie unijnych priorytetów w zakresie inteligentnego, trwałego wzrostu gospodarczego sprzyjającego włączeniu społecznemu oraz osiągnięcie wyników dotyczących długoterminowych skutków wcześniejszych środków. Dokonuje się go we współpracy z państwami członkowskimi, aby zapewnić komplementarność i unijną wartość dodaną polityki w zakresie badań naukowych i innowacji prowadzonej w państwach członkowskich i przez władze lokalne.

Poprawka

1a. W ramach śródokresowego przeglądu, o którym mowa w ust. 1 lit. b), Komisja przedstawia konkretne dowody – jeśli są dostępne – na komplementarność i synergię osiągniętą między budżetem Unii i budżetami państw członkowskich w trakcie realizacji celu strategii „Europa 2020” w zakresie badań i rozwoju, a także podstawowego wskaźnika innowacyjności w ramach strategii „Europa 2020”.

Poprawka

1b. Nie później niż w 2016 r., a następnie co dwa lata, Komisja dokonuje przeglądu zasad wzajemnego dostępu do programów badawczych między organizacjami z Unii i z krajów trzecich. Przeglądu dokonuje się indywidualnie oceniając poszczególne kraje i zawiera on porównanie między finansowaniem otrzymanym przez organizacje z krajów trzecich ze środków programu „Horyzont 2020” oraz otrzymanego przez organizacje z Unii ze środków na programy badawcze z krajów trzecich.

Poprawka

Artykuł 26a

Wykonywanie przekazanych uprawnień

1. Powierzenie Komisji uprawnień do przyjęcia aktów delegowanych podlega warunkom określonym w niniejszym artykule.

2. Uprawnienia do przyjęcia aktów delegowanych, o których mowa w art. 6, powierza się Komisji na okres pięciu lat od dnia (…) r. Komisja sporządza sprawozdanie dotyczące przekazania uprawnień nie później niż sześć miesięcy przed końcem okresu pięciu lat. Przekazanie uprawnień zostaje automatycznie przedłużone na takie same okresy, chyba że Parlament Europejski lub Rada sprzeciwią się takiemu przedłużeniu nie później niż trzy miesiące przed końcem każdego okresu.

3. Przekazanie uprawnień, o którym mowa w art. 6, może zostać w dowolnym momencie odwołane przez Parlament Europejski lub Radę. Decyzja o odwołaniu kończy przekazanie określonych w niej uprawnień. Decyzja o odwołaniu staje się skuteczna od następnego dnia po jej opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej lub w określonym w tej decyzji późniejszym terminie. Nie wpływa ona na ważność jakichkolwiek już obowiązujących aktów delegowanych.

4. Niezwłocznie po przyjęciu aktu delegowanego Komisja przekazuje go równocześnie Parlamentowi Europejskiemu i Radzie.

5. Akt delegowany przyjęty na podstawie art. 6 wchodzi w życie tylko wtedy, kiedy Parlament Europejski albo Rada nie wyraziły sprzeciwu w terminie dwóch miesięcy od przekazania tego aktu Parlamentowi Europejskiemu i Radzie, lub kiedy przed upływem tego terminu zarówno Parlament Europejski, jak i Rada poinformowały Komisję, że nie wniosą sprzeciwu. Termin ten przedłuża się o dwa miesiące z inicjatywy Parlamentu Europejskiego lub Rady.

Poprawka

Ogólnym celem programu „Horyzont 2020” jest utworzenie czołowej gospodarki i społeczeństwa świata opartych na wiedzy i innowacji w całej Unii oraz przyczynienie się do zrównoważonego rozwoju. Wspiera on realizację strategii „Europa 2020” oraz innych kierunków polityki Unii, a także utworzenie i funkcjonowanie europejskiej przestrzeni badawczej.

Do oceny postępów osiągniętych w zakresie celu ogólnego stosuje się następujące wskaźniki efektywności:

- cel dotyczący działań badawczo-rozwojowych w ramach strategii „Europa 2020” (3 % PKB);

– podstawowy wskaźnik innowacyjności w ramach strategii „Europa 2020”;

– następujące wskaźniki dotyczące zasobów ludzkich: zmiana odsetka naukowców (EPC) w aktywnej populacji; zmiana odsetka kobiet w ogólnej liczbie naukowców; zmiany w zakresie przyciągania naukowców z zagranicy oraz tzw. drenażu mózgów wśród naukowców.

Wszystkie wskaźniki efektywności wykorzystuje się w celu uwypuklenia zmiany, uwidocznienia postępów, jeżeli chodzi o nierównowagę uczestnictwa w działaniach badawczych Unii, a także zapewnienia możliwości dokonania porównania w skali międzynarodowej.

Cel ogólny składa się z trzech oddzielnych, lecz uzupełniających się wzajemnie priorytetów, z których każdy obejmuje zbiór celów szczegółowych. Będą one realizowane w spójny sposób, z myślą o promowaniu interakcji między różnymi celami szczegółowymi, unikaniu powielania wysiłków oraz wzmocnieniu zbiorczego oddziaływania.

Wszystkie trzy priorytety uwzględniają wymiar międzynarodowy. W przypadku badań pionierskich i podstawowych międzynarodowa współpraca naukowa i technologiczna jest kwestią kluczową i ma zasadnicze znaczenie dla czerpania korzyści z możliwości pojawiających się w sektorze nauki i technologii. W konsekwencji udział działań w ramach współpracy międzynarodowej, określonych w art. 21 ust. 2 i 3, utrzymuje się co najmniej na tym samym poziomie co w poprzednim programie ramowym. Program „Horyzont 2020” będzie wspierał współpracę międzynarodową w trzech głównych wymiarach:

– promowanie współpracy naukowo-technologicznej z najbardziej zaawansowanymi ośrodkami wiedzy na świecie, aby osiągnąć najbardziej zaawansowane standardy doskonałości naukowej oraz dzielić się tymi standardami, a także konkurować na najwyższym szczeblu;

– promowanie współpracy naukowo-technologicznej z myślą o budowaniu potencjału, pomagając od samego początku instytucjom Unii w przyczynianiu się do powstawania korzyści z szybkiego rozwoju zdolności badawczo-rozwojowych oraz zasobów ludzkich na świecie oraz dzielenia się tymi korzyściami;

– promowanie współpracy naukowo-technologicznej z myślą o pokoju i stabilności na całym świecie, uznanie podstawowej roli, jaką mogą odegrać ludzkie i społeczne wartości działań naukowo-badawczych w konsolidacji niestabilnych społeczeństw i łagodzeniu konfliktów międzynarodowych.

Wspólne Centrum Badawcze wnosi wkład w osiągnięcie ogólnego celu i priorytetów programu „Horyzont 2020” poprzez cel szczegółowy polegający na świadczeniu ukierunkowanego na potrzeby klienta wsparcia naukowego i technicznego dla polityki Unii w różnych dziedzinach. Wartość dodana Wspólnego Centrum Badawczego dla Unii oceniana jest, między innymi, na podstawie następujących wskaźników:

– liczba przypadków, w których stwierdzono konkretne, wymierne skutki dla polityki Unii w ramach wsparcia technicznego i naukowego świadczonego przez Wspólne Centrum Badawcze;

– liczba publikacji poddanych recenzji naukowej.

Europejski Instytut Innowacji i Technologii (EIT) przyczynia się do osiągnięcia ogólnego celu i priorytetów programu „Horyzont 2020” poprzez cel szczegółowy polegający na integracji trójkąta wiedzy łączącego badania naukowe, innowacje i szkolnictwo wyższe. Do oceny efektywności EIT stosuje się następujące wskaźniki:

- organizacje z obszaru uniwersytetów, biznesu i badań naukowych zintegrowane w ramach wspólnot wiedzy i innowacji;

– współpraca w ramach trójkąta wiedzy prowadząca do opracowania innowacyjnych produktów, usług i procesów.

W niniejszym załączniku przedstawiono ogólny zarys celów szczegółowych i działań, o których mowa w art. 5 ust. 2, 3 i 4.

Dla osiągnięcia odpowiedniej równowagi między badaniami, rozwojem i innowacjami opartymi na konsensusie a badaniami o charakterze bardziej kontrowersyjnym należy wspiera się stosowanie otwartych zaproszeń do składania ofert o przyspieszonej procedurze zgodnie z podejściem oddolnym, aby zagwarantować szybką realizację innowacyjnych projektów. Ponadto dąży się do odpowiedniej równowagi w ramach wyzwań społecznych oraz technologii wspomagających i przemysłowych między mniejszymi i większymi projektami, uwzględniając szczególną strukturę sektorową, rodzaj działalności, technologię i środowisko badawcze.

Aby przyczynić się do eliminacji różnic w dostępie do badań naukowych i innowacji między obszarami, regionami i państwami członkowskimi w Europie, rozwijana będzie komplementarność i ścisła synergia z funduszami strukturalnymi, zarówno w ujęciu oddolnym (budowanie potencjału w państwach członkowskich, aby lepiej przygotować je do udziału w programie „Horyzont 2020”), jak i odgórnym (wykorzystanie i upowszechnianie wyników badań i innowacji z programu „Horyzont 2020”). W miarę możliwości promowana będzie interoperacyjność między tymi dwoma instrumentami. Zachęcać się będzie do finansowania skumulowanego lub łączonego. Do synergii będzie się dążyć w szczególności w działaniach określonych w ramach celu „Upowszechnianie doskonałości i rozszerzanie uczestnictwa”, należących do partnerów regionalnych elementach infrastruktury badawczej stanowiącej interes europejski, a także działaniach prowadzonych za pośrednictwem EIT i jego WWiI.

Poprawka

Ta część zmierza do wzmocnienia jakości bazy naukowej Unii i jej rozszerzenia oraz do konsolidacji europejskiej przestrzeni badawczej w celu zwiększenia konkurencyjności systemu badań naukowych i innowacji Unii w skali globalnej. Składa się z pięciu celów szczegółowych:

(a) Europejska Rada ds. Badań Naukowych (ERBN) w drodze ogólnounijnej konkurencji zapewni atrakcyjne i elastyczne finansowanie, aby umożliwić utalentowanym i kreatywnym indywidualnym naukowcom oraz ich zespołom koncentrację na najbardziej obiecujących kierunkach badań na granicy nauk;

(b) Przyszłe i powstające nauki i technologie wspierają wspólne badania w celu zwiększenia potencjału Europy w zakresie zaawansowanych innowacji powodujących przesunięcie paradygmatu. Wspierana będzie współpraca między dyscyplinami naukowymi w odniesieniu do radykalnie nowych pomysłów obarczonych wysokim stopniem ryzyka w celu przyspieszenia opracowania najbardziej obiecujących nowych obszarów nauki i technologii oraz ustrukturyzowania społeczności naukowych na szczeblu Unii;

(c) Działania „Marie Skłodowska-Curie” zapewnią najwyższej jakości innowacyjne szkolenia w zakresie badań naukowych, a także atrakcyjne możliwości rozwoju kariery i wymiany wiedzy, poprzez międzynarodową i międzysektorową mobilność naukowców ze szkół wyższych, organizacji badawczych i przedsiębiorstw, w tym MŚP, w celu jak najlepszego przygotowania ich do podjęcia obecnych i przyszłych wyzwań społecznych;

(d) Infrastruktura badawcza ma za zadanie rozwój i wspieranie najwyższej jakości europejskiej infrastruktury badawczej, zarówno tej istniejącej, jak i nowej, oraz wspomaganie jej w działaniu na rzecz EPB poprzez wspieranie jej potencjału w zakresie innowacji, przyciąganie światowej klasy naukowców, rozwój kapitału ludzkiego oraz uzupełnienie tych działań działaniami w ramach polityki Unii w zakresie współpracy międzynarodowej.

(da) Upowszechnianie doskonałości i rozszerzanie uczestnictwa uwolnią potencjał europejskiej puli talentów dzięki wsparciu możliwości poznawania polityki, nawiązywania kontaktów i kształcenia;

W odniesieniu do każdego z tych celów wykazano wysoką unijną wartość dodaną. Wspólnie tworzą one efektywny i zrównoważony zbiór działań, które, wraz z działaniami na poziomie krajowym, regionalnym i lokalnym, zorientowane są na cały zakres potrzeb Europy w zakresie zaawansowanych badań naukowych i technologii. Połączenie ich w jednym programie umożliwi realizowanie ich w sposób bardziej spójny, zracjonalizowany, uproszczony i ukierunkowany, przy jednoczesnym zachowaniu ciągłości, która ma zasadnicze znaczenie dla utrzymania ich skuteczności.

Są to działania ze swojej istoty wybiegające w przyszłość, budujące kompetencje w długim horyzoncie czasowym, skupiające się na kolejnej generacji nauki, technologii, naukowców i innowacji oraz zapewniające wsparcie dla nowych talentów z całej Unii, państw stowarzyszonych i całego świata. W związku z ich zorientowanym na naukę charakterem i w dużej mierze oddolnym, nastawionym na inicjatywę badaczy sposobem finansowania, europejska społeczność naukowa będzie mieć do odegrania istotną rolę w określaniu kierunków badań realizowanych w ramach programu.

Poprawka

Ta część ma na celu przyspieszenie rozwoju technologii i innowacji, które zapewnią podstawy działania przedsiębiorstwom przyszłości i pomogą innowacyjnym europejskim MŚP przeobrazić się w firmy wiodące na rynku światowym, a także wykorzystać potencjał stworzenia dobrych podstaw dla rozwoju nowatorskich MŚP. Należy zwrócić szczególną uwagę na propagowanie „konsumpcji innowacji”, tj. transferu wiedzy i technologii z publicznych ośrodków badawczych do przedsiębiorstw, a także między samymi przedsiębiorstwami. Ta część składa się z trzech celów szczegółowych:

(a) Wiodąca pozycja w zakresie technologii wspomagających i przemysłowych zapewni specjalne wsparcie na rzecz badania, normalizacji, certyfikacji, rozwoju i demonstracji kluczowych technologii wspomagających, np. ICT, nanotechnologii, materiałów zaawansowanych, biotechnologii, zaawansowanych systemów produkcji i przetwarzania, technologii kosmicznej. Nacisk zostanie położony na interakcje i konwergencję między różnymi technologiami i w ich obrębie, a także ich związki z wyzwaniami społecznymi. We wszystkich tych obszarach należy odpowiednio uwzględnić potrzeby użytkowników.

(b) Dostęp do finansowania ryzyka służy przezwyciężeniu deficytów w dostępności finansowania dłużnego i kapitałowego dla działań badawczo-rozwojowych i innowacyjnych przedsiębiorstw i projektów na wszystkich etapach rozwoju. Wraz z instrumentem kapitałowym programu konkurencyjności w biznesie i MŚP wspiera on rozwój finansowania na wczesnym etapie rozwoju oraz kapitału venture na poziomie Unii;

(c) „Innowacje w MŚP” zapewnią MŚP indywidualnie dostosowane wsparcie dla wszystkich form innowacji w MŚP dzięki zestawowi wyspecjalizowanych programów i instrumentów dostosowanych do indywidualnych potrzeb obejmujących: dostęp do finansowania zalążkowego, granty, dostęp do finansowania w formie kapitałowej i kredytowej, usługi w zakresie mentoringu i coachingu, dostęp do sieci i klastrów badawczo-rozwojowych.

Powyższe działania będą realizowane zgodnie z agendą o orientacji biznesowej. Wykonaniu budżetów celów szczegółowych „Dostęp do finansowania ryzyka” oraz „Innowacje w MŚP” przyświecać będzie przede wszystkim oddolna logika nastawiona na zapotrzebowanie. Instrument przeznaczony dla MŚP jest realizowany w ramach tematycznych obszarów priorytetowych „Wiodąca pozycja w zakresie technologii wspomagających i przemysłowych” oraz „Wyzwania społeczne”. Uzupełnieniem tych działań będzie ewentualne wykorzystanie – w oparciu o podejście odgórne – instrumentu przeznaczonego dla MŚP jako części działań związanych z przedkomercyjnymi lub innowacyjnymi zamówieniami publicznymi, jeżeli można wykazać wspólne potrzeby podmiotów udzielających zamówień publicznych w państwach członkowskich na szczeblu Unii.

„Horyzont 2020” przyjmuje zintegrowane podejście do udziału MŚP, uwzględniając ich potrzeby w zakresie wiedzy i transferu technologii. Wsparcie powinno spowodować, że ponad 20% połączonych budżetów wszystkich celów szczegółowych dotyczących wyzwań społecznych oraz celu szczegółowego „Wiodąca pozycja w zakresie technologii wspomagających i przemysłowych” zostanie przeznaczone na MŚP.

Cel szczegółowy „Wiodąca pozycja w zakresie technologii wspomagających i przemysłowych” stosuje podejście zorientowane na technologię, w celu rozwijania technologii wspomagających, które można wykorzystać w różnych dziedzinach zastosowań oraz w różnych sektorach przemysłu i usług. Wraz ze wsparciem części poświęconej wyzwaniom społecznym wspierane są zastosowania tych technologii umożliwiające stawianie czoła wyzwaniom społecznych.

Poprawka

Ta część stanowi bezpośrednią reakcję na priorytety polityki i wyzwania społeczne określone w strategii „Europa 2020” i mające doprowadzić do uzyskania masy krytycznej wysiłków w zakresie badań naukowych i innowacji z myślą o osiągnięciu celów strategicznych Unii. Finansowanie będzie skupione na następujących celach szczegółowych:

(a) Zdrowie, zmiany demograficzne i dobrostan

(b) jakość i bezpieczeństwo żywności, bezpieczeństwo żywnościowe, zrównoważone rolnictwo i leśnictwo, badania morskie oraz bioprzemysł;

(c) bezpieczna, ekologiczna i efektywna energia;

(d) inteligentny, ekologiczny i zintegrowany transport oraz mobilność;

(e) Działania w dziedzinie klimatu, środowisko, efektywna gospodarka zasobami i zrównoważone gospodarowanie surowcami;

(f) Zrozumienie Europy w zmieniającym się świecie – integracyjne, innowacyjne i refleksyjne społeczeństwo;

(fa) Bezpieczne społeczeństwa – ochrona wolności i bezpieczeństwa Europy i jej obywateli.

Należy również zapewnić środki finansowe na realizację wyzwania przekrojowego: nauka z udziałem społeczeństwa i dla społeczeństwa.

Wszystkie działania będą realizowane z zastosowaniem podejścia zorientowanego na wyzwanie, w którym nauki podstawowe, badania stosowane, transfer wiedzy i innowacje są równoważnymi i wzajemnie powiązanymi elementami i które skupia się na priorytetach polityki, bez dokonywania uprzednio dokładnego wyboru technologii czy rozwiązań, które należy opracować. Obok rozwiązań technologicznych przedmiotem uwagi będą nietechnologiczne, organizacyjne innowacje systemowe oraz innowacje w sektorze publicznym. Nacisk zostanie położony na zgromadzenie masy krytycznej zasobów i wiedzy w odniesieniu do różnych dziedzin, technologii i dyscyplin nauki oraz infrastruktur badawczych w celu sprostania wyzwaniom. Działania będą obejmować pełny cykl, od fundamentalnych badań naukowych po wprowadzenie na rynek, w tym działania związane z innowacyjnością, takie jak pilotaż, demonstracja, poligony doświadczalne, wsparcie dla zamówień publicznych, projekty, innowacje zorientowane na użytkownika końcowego, innowacje społeczne oraz absorpcja transferu wiedzy oraz innowacji przez rynek, w tym standaryzacja na wszystkich etapach. Aby osiągnąć cele programu „Horyzont 2020”, konieczne będzie zaangażowanie we wspólne projekty szerokiego wachlarza zainteresowanych podmiotów, od firm i instytucji badawczych po użytkowników z sektora publicznego i prywatnego.

Aby przyjąć podejście zorientowane na wyzwanie, potrzebne jest skoordynowane planowanie strategiczne działań w zakresie badań naukowych i innowacji. Dzięki koordynacji można zaradzić fragmentacji oraz poprawić wykorzystanie zasobów technologicznych i infrastrukturalnych przez całą społeczność naukową w odniesieniu do każdego wyzwania.

Działania strategiczne i sterowanie naukowe mogą od samego początku zagwarantować wkład ekspertów w politykę, przyczyniać się do postępów innowacji i konkurencyjności dzięki zrozumieniu złożoności cyklu innowacji, a także zachęcać do udziału większą liczbę naukowców z zagranicy.

W zależności od zapotrzebowania strategiczną koordynacją badań naukowych i innowacji w odniesieniu do każdego wyzwania mogą zająć się strategiczne zespoły naukowe, składające się z wybranych w otwartej i przejrzystej procedurze niezależnych ekspertów wysokiego szczebla reprezentujących środowiska akademickie, przemysł, użytkowników końcowych i społeczeństwo obywatelskie, co przyczyni się do zdefiniowania programów badań i innowacji w oparciu o zasadę najlepszego przywództwa oraz zapewni bodźce i instrumenty potrzebne do promowania interakcji i synergii na większą skalę. Rola tych zespołów polegałaby na zapewnieniu stałego doradztwa strategicznego w sprawie działań podejmowanych i planowanych w ramach programu „Horyzont 2020” oraz powiązanych z nim obszarach polityki Unii.

Aby możliwe było sprostanie wszystkim wyzwaniom, horyzontalny wymiar i integralną część działań stanowić będą nauki społeczne i humanistyczne. Powinny one być reprezentowane w komitetach programowych i grupach ekspertów zajmujących się oceną projektów i programów we wszystkich dziedzinach oraz poprzez opracowywanie zaproszeń do składania wniosków ukierunkowanych na nauki społeczne. Ponadto rozwój tych dyscyplin zostanie uwzględniony w celu szczegółowym „Zrozumienie Europy w zmieniającym się świecie – integracyjne, innowacyjne i refleksyjne społeczeństwo”. Wsparcie będzie również ukierunkowane na zapewnienie solidnej podstawy faktograficznej dla kształtowania polityki na poziomie międzynarodowym, Unii, krajowym, regionalnym i lokalnym. Ze względu na globalny charakter wielu z tych wyzwań, integralną część działań podejmowanych w związku z każdym z nich stanowić będzie współpraca międzynarodowa, ze szczególnym uwzględnieniem wspierania działań globalnych, które wymagają masy krytycznej, aby Europa mogła w nich uczestniczyć i odgrywać wiodącą rolę.

Integralną część programu „Horyzont 2020” będzie stanowić działalność Wspólnego Centrum Badawczego, zapewniając solidne faktograficzne wsparcie dla polityki Unii. Będzie ona zorientowana na potrzeby klientów i uzupełniona działaniami wybiegającymi w przyszłość.

EIT odegra ważną rolę poprzez połączenie doskonałej jakości badań, edukacji i innowacji, prowadząc do integracji trójkąta wiedzy. EIT dokona tego głównie poprzez wspólnoty wiedzy i innowacji (WWiI). Ponadto zapewni wymianę doświadczeń między WWiI i poza nimi poprzez ukierunkowane środki w zakresie upowszechniania i wymiany wiedzy, promując tym samym szybsze przyjmowanie modeli innowacyjnych w Unii.

Poprawka

1. Europejska Rada ds. Badań Naukowych (ERBN)

1.1 Cel szczegółowy

Cel szczegółowy polega na zwiększeniu doskonałości, dynamiki i kreatywności europejskich badań naukowych.

Europa wskazała jako swoją ambicję przejście do nowego modelu gospodarki opartego na inteligentnym, trwałym wzroście gospodarczym sprzyjającym włączeniu społecznemu. Tego typu przeobrażenie będzie wymagać więcej niż stopniowego podnoszenia poziomu obecnych technologii i wiedzy. Będzie wymagać znacznie zwiększonej zdolności do nauk podstawowych oraz do innowacji opartych na nauce i stymulowanych radykalnie nową wiedzą, co umożliwi Europie zajęcie wiodącej pozycji pod względem zmian paradygmatu naukowego i technologicznego, które będą kluczowymi czynnikami wzrostu wydajności, konkurencyjności, zamożności i postępu społecznego w przyszłości. W przeszłości takie przesunięcia paradygmatu zwykle miały początek w sektorze publicznym, po czym tworzyły podstawę dla powstania całych nowych gałęzi przemysłu i sektorów.

Wiodące w skali światowej innowacje są ściśle powiązane z najwyższą jakością w nauce. Europa, będąca dawniej niekwestionowanym liderem, spadła na dalszą pozycję w wyścigu do najlepszych i przełomowych osiągnięć naukowych, a w większości powojennych procesów ewolucji technologicznej odgrywała wtórną rolę w stosunku do USA. Chociaż z Unii nadal pochodzi najwięcej publikacji na świecie, z USA pochodzi dwukrotnie więcej spośród najbardziej wpływowych opracowań (najlepszy 1 % według liczby cytowań). Także z międzynarodowych rankingów uniwersytetów wynika, że w czołówce dominują uczelnie amerykańskie. Ponadto 70 % wszystkich laureatów Nagrody Nobla działa w USA.

Jednym z elementów wyzwania jest fakt, że chociaż Europa i USA inwestują podobne kwoty w bazę naukową sektora publicznego, w sektorze publicznym Unii pracuje niemal trzykrotnie więcej naukowców, przez co wartość inwestycji przypadającej na jednego naukowca jest zdecydowanie niższa. Ponadto w USA finansowanie jest bardziej selektywne pod względem przydzielania zasobów wiodącym naukowcom. To pomaga wyjaśnić, dlaczego naukowcy sektora publicznego w Unii są średnio mniej wydajni i ostatecznie mają znacznie mniejsze łączne oddziaływanie naukowe niż ich znacznie mniej liczni koledzy w USA.

Inny istotny element wyzwania polega na tym, że w wielu państwach europejskich sektor publiczny i sektor prywatny nadal nie oferują najlepszym naukowcom wystarczająco atrakcyjnych warunków. Może minąć wiele lat, zanim utalentowani młodzi naukowcy zostaną uznanymi niezależnymi badaczami. Skutkiem jest dramatyczne marnotrawstwo potencjału badawczego Europy poprzez opóźnienie awansu nowej generacji naukowców, przynoszących ze sobą nowe pomysły i energię, a także motywowanie wybitnych naukowców rozpoczynających karierę do szukania możliwości gdzie indziej. Szczególną uwagę należy zwrócić na kobiety-naukowców, które – mimo iż 60% absolwentów europejskich uniwersytetów to kobiety – stanowią jedynie 18% naukowców najwyższego szczebla, podczas gdy w USA odsetek ten wynosi 27%.

Poza tym wspomniane czynniki dodatkowo przyczyniają się do braku atrakcyjności Europy w globalnej konkurencji o talenty naukowe. Zdolność systemu amerykańskiego do zapewnienia większych zasobów na jednego naukowca, większej mobilności międzysektorowej i ściślejszych powiązań z sektorem prywatnym oraz lepszych perspektyw kariery wyjaśnia, dlaczego USA nadal przyciąga najlepszych badaczy z całego świata, w tym dziesiątki tysięcy z Unii.

1.2 Uzasadnienie i wartość dodana Unii

ERBN utworzono, aby zapewnić najlepszym naukowcom Europy – zarówno mężczyznom, jak i kobietom – środki niezbędne dla umożliwienia im skuteczniejszego konkurowania na poziomie globalnym poprzez finansowanie indywidualnych zespołów na podstawie ogólnoeuropejskiej konkurencyjności. Jest to jednostka działająca autonomicznie: niezależna Rada Naukowa, złożona z naukowców, inżynierów i uczonych cieszących się uznaniem i dysponujących rozległą wiedzą specjalistyczną, zarówno kobiet, jak i mężczyzn z różnych przedziałów wiekowych, określa ogólną strategię naukową i posiada pełne uprawnienia do podejmowania decyzji w sprawie badań naukowych, które mają być finansowane. Są to podstawowe funkcje ERBN, zapewniające skuteczność jej programu naukowego, jakość jej działań oraz procesu wzajemnej oceny, a także wiarygodność w społeczności naukowej.

Jako ogólnoeuropejski konkurencyjny organ finansowania ERBN jest w stanie korzystać z szerszej puli talentów i pomysłów niż byłoby to możliwe w przypadku jakiegokolwiek systemu krajowego. Konkurują ze sobą najlepsi naukowcy i najlepsze pomysły. Wnioskodawcy wiedzą, że muszą osiągać wyniki na najwyższym poziomie, za co nagrodą jest elastyczne finansowanie przy równych szansach, niezależne od lokalnych wąskich gardeł czy dostępności środków w kraju.

Oczekuje się zatem, że badania pionierskie finansowane przez ERBN będą mieć znaczne oddziaływanie przejawiające się postępami dokonywanymi na rubieżach wiedzy, torowaniem drogi do osiągania nowych i często nieoczekiwanych wyników naukowych i technologicznych oraz tworzeniem nowych obszarów badań, co ostatecznie może zaowocować radykalnie nowymi pomysłami stymulującymi innowacje i nowatorstwo w biznesie, a także przyczynić się do rozwiązania wyzwań społecznych. Przy przyznawaniu dotacji ERBN główny nacisk kładzie się na przełomowe koncepcje. Połączenie wybitnych indywidualnych naukowców z innowacyjnymi pomysłami stanowi istotny element wszystkich etapów łańcucha innowacji.

Ponadto ERBN wywiera istotny wpływ strukturalny, zapewniając silny bodziec poprawy jakości europejskiego systemu badań naukowych w ogóle, a więc jego zasięg jego oddziaływania wykracza poza naukowców i projekty bezpośrednio finansowane przez ERBN. Projekty i naukowcy otrzymujący finansowanie z ERBN stanowią wyrazisty i inspirujący przykład z dziedziny pionierskich badań naukowych w Europie oraz zwiększają jej widoczność i atrakcyjność dla najlepszych naukowców na poziomie globalnym. Prestiż związany z zatrudnianiem beneficjentów dotacji ERBN i związany z tym „znak jakości” prowadzi do nasilenia konkurencji między europejskimi uniwersytetami i innymi organizacjami badawczymi pod względem oferowania najbardziej atrakcyjnych warunków najlepszym naukowcom. Ponadto zdolność krajowych systemów i poszczególnych instytucji badawczych do przyciągnięcia odnoszących sukcesy beneficjentów dotacji ERBN stanowi wskaźnik umożliwiający im ocenę swoich relatywnych mocnych i słabych stron oraz odpowiednią reformę polityki i stosowanych praktyk. Finansowanie ERBN jest zatem dodatkowe w stosunku do wysiłków podejmowanych na poziomie Unii, krajowym i regionalnym w celu reformowania, budowania zdolności i uwalniania pełnego potencjału oraz atrakcyjności europejskiego systemu badawczego.

1.3 Ogólny zarys działań

Podstawowa działalność ERBN polega na zapewnianiu długoterminowego finansowania w celu wsparcia wybitnych naukowców i ich zespołów badawczych w przełomowych badaniach oferujących duże korzyści, ale też obarczonych wysokim ryzykiem.

Finansowanie ERBN jest udzielane według następujących dobrze ugruntowanych zasad. Wyłącznym kryterium przyznawania dotacji ERBN jest doskonałość naukowa. ERBN działa w trybie „oddolnym”, bez wstępnie ustalonych priorytetów. Dotacje ERBN są otwarte dla indywidualnych zespołów złożonych z naukowców w dowolnym wieku i pochodzących z dowolnego kraju świata, pracujących w Europie. ERBN promuje zdrową konkurencyjność w całej Europie oraz dba o to, aby w procedurach oceny należycie brano pod uwagę nieświadome uprzedzenia ze względu na płeć.

W sposób szczególnie priorytetowy ERBN traktuje pomoc dla wybitnych początkujących naukowców w zakresie osiągnięcia niezależnego statusu poprzez zapewnienie odpowiedniego wsparcia na bardzo ważnym etapie, kiedy konsolidują oni lub tworzą własny zespół badawczy lub program. Można również wspierać powrót i ponowną integrację naukowców po zakończeniu okresu finansowania z ERBN, szczególnie w połączeniu z programem „stanowisk EPB”.

W razie konieczności ERBN udzieli również wsparcia na rzecz nowych sposobów pracy w świecie nauki, mających potencjał zapewnienia przełomowych wyników, a także ułatwi weryfikację potencjału finansowanych przez siebie badań pod względem innowacji komercyjnych i społecznych.

W związku z tym do 2020 r. ERBN ma zamiar wykazać, że: w konkursach ERBN uczestniczą najlepsi naukowcy, finansowanie ERBN doprowadziło bezpośrednio do powstania publikacji naukowych najwyższej jakości, do uzyskania wyników badawczych o istotnych skutkach społecznych i gospodarczych oraz do wprowadzenia na rynek i wykorzystania innowacyjnych technologii i pomysłów, a także że ERBN w istotnym stopniu przyczyniła się do stworzenia w Europie bardziej atrakcyjnego środowiska dla najlepszych naukowców świata. W szczególności ERBN będzie dążyć do wymiernego wzrostu udziału Unii w 1 % najczęściej cytowanych publikacji na świecie. Ponadto będzie ona dążyć do zwiększenia liczby finansowanych przez siebie wybitnych naukowców spoza Europy, w tym zwiększenia liczby wybitnych kobiet-naukowców, a także określonej poprawy w zakresie praktyk instytucjonalnych i polityki krajowej pod względem wspierania najlepszych naukowców. ERBN będzie wymieniać się doświadczeniami i najlepszymi praktykami z regionalnymi i krajowymi agencjami finansującymi badania, aby promować wspieranie wybitnych naukowców. Ponadto ERBN będzie nadal zwiększać widoczność swoich programów w celu przyciągnięcia wybitnych naukowców.

Rada Naukowa ERBN będzie stale monitorować działalność ERBN i procedury oceny oraz analizować możliwości optymalnego osiągnięcia swoich celów za pomocą systemów dotacji kładących nacisk na skuteczność, przejrzystość, stabilność i prostotę dla wnioskodawców oraz pod względem realizacji i zarządzania, a także, w razie potrzeby, najlepsze sposoby reagowania na zarysowujące się potrzeby. Będzie dążyć do utrzymania i dalszego doskonalenia światowej klasy systemu wzajemnej oceny ERBN, gwarantującego przejrzyste, uczciwe i bezstronne rozpatrywanie wniosków, dzięki czemu będzie w stanie wyróżnić najwyższą naukową jakość, przełomowe koncepcje i talent, bez względu na płeć, narodowość, wiek naukowca czy instytucję, z której pochodzi. ERBN będzie nadal prowadzić badania strategiczne w celu przygotowania i wsparcia swoich działań, utrzymywać bliskie kontakty ze społecznością naukową i innymi zainteresowanymi stronami oraz starać się uzupełniać swoimi działaniami inicjatywy badawcze na innych poziomach, unikając powielania działań badawczych.

ERBN będzie dbać o przejrzystość informowania społeczności naukowej i opinii publicznej o swojej działalności i wynikach oraz aktualizować dane o finansowanych przez nią projektach.

Poprawka

2. Przyszłe i powstające nauki i technologie (FEST)

Cel szczegółowy polega na wspieraniu badań pionierskich, w tym radykalnie nowych technologii i koncepcji obarczonych wysokim ryzykiem, wykazujących potencjał do otwarcia nowych obszarów dla europejskiej nauki i technologii. Zapewniając elastyczne wsparcie dla zorientowanej na osiąganie celów i interdyscyplinarnej współpracy badawczej w różnych skalach oraz przyjmując innowacyjne praktyki w zakresie badań naukowych, dąży się do określenia i wykorzystania możliwości oferujących długofalowe korzyści obywatelom, gospodarce i społeczeństwu. W tym kontekście ważną rolę do odegrania mają platformy inteligentnej specjalizacji, zwłaszcza jeśli chodzi o tworzenie sieci i nawiązywanie kontaktów, wymianę informacji, partnerstwa i wspieranie polityki badań i innowacji.

FEST będą propagować doskonałość naukową za pomocą wspólnych projektów ukierunkowanych na pionierskie badania naukowe w przyszłości oraz pojawiające się możliwości naukowo-technologiczne. FEST będą obejmowały pełny obszar wspólnych pionierskich badań naukowych, od podstawowych pionierskich badań naukowych po pionierskie rozwiązania technologiczne, oraz będą wspierały współpracę międzynarodową od najwcześniejszych etapów badań, dzięki czemu zapewnią unijną wartość dodaną najlepszych nowoczesnych badań i pomogą stworzyć wspólną masę krytyczną w odniesieniu do wybitnych badań naukowych w całej Europie.

FEST będą wspomagać badania naukowe wykraczające poza granice tego, co jest znane, akceptowane lub szeroko przyjmowane oraz wspierać nowatorskie i wizjonerskie myślenie w celu otwarcia obiecujących dróg ku efektywnym nowym technologiom, z których część może zapoczątkować wiodące paradygmaty technologiczne i intelektualne na kolejne dziesięciolecia. Promowane będzie wykorzystanie małoskalowych możliwości badawczych we wszystkich dziedzinach badań, w tym podejmowanie zarysowujących się zagadnień oraz wielkich naukowych i technologicznych wyzwań wymagających połączenia sił i współpracy między programami z całej Europy i spoza niej. To podejście jest zorientowane na doskonałość i obejmuje weryfikację przedkonkurencyjnych pomysłów dotyczących kształtowania przyszłości technologii, umożliwiając społeczeństwu czerpanie korzyści z multidyscyplinarnej współpracy badawczej, która musi zostać podjęta na poziomie europejskim poprzez połączenie badań opartych na nauce oraz badań opartych na celach i wyzwaniach społecznych lub konkurencyjności przemysłowej.

Poprawka

Radykalne przełomy prowadzące do przeobrażeń w coraz większym stopniu są uzależnione od intensywnej współpracy między dyscyplinami nauki i technologii (np. informacji i komunikacji, biologii, bioinżynierii i robotyki, chemii, fizyki, matematyki, modelowania w medycynie, nauki o Ziemi, materiałoznawstwa, neurobiologii i kognitywistyki, nauk społecznych, ekonomii), a także ze sztuką i naukami humanistycznymi. Wymaga to nie tylko najwyższej jakości w zakresie nauki i technologii, lecz także nowych postaw i nowatorskich interakcji między szerokim wachlarzem podmiotów zainteresowanych badaniami naukowymi.

Nad niektórymi pomysłami można pracować w małej skali, podczas gdy inne bywają tak skomplikowane, że wymagają szeroko zakrojonego skoordynowanego wysiłku podejmowanego przez dłuższy czas. Duże gospodarki na świecie zdają sobie z tego sprawę, w związku z czym narasta globalna konkurencja pod względem wyszukiwania i wykorzystania pojawiających się możliwości technologicznych na granicy nauki, mogących mieć istotne oddziaływanie pod względem innowacji i korzyści dla społeczeństwa. Skuteczność tego typu interwencji wymaga fachowego zarządzania i ich szybkiego rozwinięcia do dużej skali poprzez połączenie programów na poziomie europejskim, krajowym i regionalnym, wokół wspólnych celów, z myślą o osiągnięciu masy krytycznej, promowaniu synergii oraz uzyskaniu optymalnego efektu dźwigni.

Program FEST uwzględnia całe spektrum stymulowanych nauką innowacji: od oddolnych i prowadzonych na niewielką skalę badań opartych na pomysłach będących w zarodku lub wymagających weryfikacji, po budowę nowych społeczności badawczych i innowacyjnych wokół nowych dziedzin badań sprzyjających przeobrażeniom, a także wielkoskalowe i obejmujące wiele podmiotów inicjatywy badawcze oparte na agendach przewidujących osiągnięcie ambitnych i wizjonerskich celów. Każdy spośród tych trzech poziomów zaangażowania ma szczególną wartość, uzupełniając pozostałe i umożliwiając synergię z nimi. Np. prowadzone na małą skalę badania mogą ujawnić potrzebę opracowania nowych zagadnień, co może skutkować poważną, opartą na planie działania interwencją. Angażują one szeroką gamę podmiotów zainteresowanych badaniami, w tym młodych naukowców i MŚP intensywnie korzystające z badań naukowych, a także społeczności zainteresowanych stron (podmiotów społecznych, decydentów i przemysłu, a także naukowców z publicznego sektora badawczego), formujące się w miarę kształtowania się, dojrzewania i różnicowania się ewoluujących agend badawczych.

Poprawka

Program FEST ma charakter wizjonerski, sprzyjający przeobrażeniom i niekonwencjonalny, natomiast w prowadzonych w ich ramach działaniach stosuje się różne typy logiki, od całkowitego otwarcia po różne stopnie strukturyzacji zagadnień, społeczności i finansowania.

(a) Sprzyjając nowatorskim pomysłom („FEST Open”) FET będą wspierać znajdujące się w zarodku koncepcje badawcze w zakresie nauki i technologii, zmierzające do stworzenia podstaw dla radykalnie nowych przyszłych technologii poprzez zakwestionowanie obecnych paradygmatów i eksplorację nieznanych obszarów. Oddolny proces wyboru, szeroko otwarty na wszelkie pomysły badawcze, dostarczy zróżnicowanego portfela ukierunkowanych projektów. Kluczowe jest wczesne wykrycie obiecujących nowych obszarów, wynalazków i tendencji, a także przyciąganie nowych i cechujących się dużym potencjałem podmiotów zainteresowanych badaniami naukowymi i innowacjami.

(b) Zwracając uwagę na zarysowujące się zagadnienia i nowo powstające społeczności („FEST Proactive”), FEST, w ścisłym powiązaniu z wyzwaniami społecznymi i zagadnieniami technologicznymi w przemyśle, obejmą swoim zakresem wiele obiecujących kierunków badań poszukiwawczych, odznaczających się potencjałem wytworzenia masy krytycznej wzajemnie powiązanych projektów, które będą obejmować szeroki wachlarz wieloaspektowych działań badawczych i przyczynią się do utworzenia europejskiej puli wiedzy.

(c) Podejmując wielkie interdyscyplinarne wyzwania naukowe i technologiczne („FEST flagships”) FET będą wspierać ambitne, realizowane na dużą skalę, stymulowane nauką badania zmierzające do osiągnięcia przełomu naukowego i technologicznego. Takie działania skorzystają na dostosowaniu agend europejskich, krajowych i regionalnych. Postęp naukowy powinien zapewniać solidną i szeroką podstawę dla przyszłych innowacji technologicznych i ich gospodarczego wykorzystania w różnorodnych dziedzinach, a także nowatorskie korzyści dla społeczeństwa.

Ponad połowa środków FEST będzie przeznaczona na oddolne wspólne badania pionierskie we wszystkich obszarach.

Ocena wszystkich projektów FEST będzie opierać się wyłącznie na ściśle określonych kryteriach doskonałości naukowej i technologicznej.

Poprawka

3. Działania „Maria Skłodowska-Curie”

3.1. Cel szczegółowy

Celem szczegółowym jest optymalny rozwój i dynamiczne wykorzystanie europejskich zasobów ludzkich w dziedzinie badań naukowych i innowacji z myślą o rozwoju i transferze nowych umiejętności oraz generowaniu nowej wiedzy i innowacyjnych rozwiązań, a co za tym idzie, o uwolnieniu całego potencjału wszystkich sektorów i regionów.

Dobrze wyszkoleni, dynamiczni i kreatywni naukowcy to podstawowy surowiec niezbędny do osiągania najwybitniejszych osiągnięć naukowych i najbardziej produktywnych, opartych na badaniach innowacji.

Europa dysponuje obszerną i zróżnicowaną pulą wykwalifikowanych zasobów ludzkich w dziedzinie badań naukowych i innowacji, wymagającą jednak stałego uzupełniania, doskonalenia i dostosowania do szybko zmieniających się potrzeb rynku pracy. Obecnie tylko 46 % tej puli pracuje w sektorze przedsiębiorczości prywatnej, co jest wskaźnikiem znacznie niższym niż u głównych konkurentów gospodarczych Europy; np. w Chinach jest to 69 %, w Japonii 73 %, a w USA 80 %. Ponadto w związku z aktualną sytuacją demograficzną, w nadchodzących latach nieproporcjonalnie duża liczba naukowców osiągnie wiek emerytalny. To, w połączeniu z zapotrzebowaniem na wiele wysokiej jakości stanowisk badawczych wynikającym z rosnącego wykorzystania badań w gospodarce UE, będzie stanowić jedno z głównych wyzwań dla europejskich systemów edukacji, badań naukowych i innowacji w przyszłości.

Konieczna reforma musi rozpocząć się na wczesnych etapach kariery naukowców, podczas ich studiów doktoranckich lub porównywalnych studiów podyplomowych. Szczególną uwagę należy poświęcić programom mentoringu sprzyjającym transferowi wiedzy, doświadczeń i sieci. Europa musi opracować nowoczesne, innowacyjne systemy szkolenia, odpowiadające wysoce konkurencyjnym i coraz bardziej interdyscyplinarnym wymogom w zakresie badań naukowych i innowacji. Zapewnienie naukowcom kompleksowych umiejętności w zakresie innowacyjności i przedsiębiorczości potrzebnych do wykonywania przyszłych zadań oraz zachęcenie ich do rozważenia kariery w przemyśle lub najbardziej innowacyjnych przedsiębiorstwach wymaga silnego zaangażowania przedsiębiorstw, w tym MŚP, i innych podmiotów społeczno-gospodarczych. Ważne będzie również zwiększenie mobilności tych naukowców, która obecnie jest niewielka. W 2008 r. tylko 7% europejskich doktorantów studiowało w innym państwie członkowskim, podczas gdy celem jest osiągnięcie do 2030 r. wielkości 20%.

Zwiększenie mobilności naukowców oraz zapewnienie większych zasobów instytucjom przyciągającym naukowców z innych państw członkowskich będzie sprzyjać rozwojowi centrów doskonałości w całej Unii.

Ta reforma musi być kontynuowana na wszystkich etapach kariery naukowców. Zasadnicze znaczenie ma zwiększenie mobilności naukowców na wszystkich poziomach, w tym mobilności w trakcie kariery, nie tylko między państwami, ale też między sektorem publicznym a prywatnym. Stanowi to silną zachętę do rozwoju nowych umiejętności. Jest również kluczowym czynnikiem współpracy między środowiskiem akademickim, ośrodkami badawczymi i przemysłem w różnych państwach. Czynnik ludzki to podstawa trwałej współpracy, która jest kluczowym czynnikiem umożliwiającym innowacyjnej i kreatywnej Europie sprostanie wyzwaniom społecznym, a zarazem przezwyciężenie rozdrobnienia polityki prowadzonej przez poszczególne państwa. Dostęp do wyników badań oraz współpraca i wymiana wiedzy poprzez indywidualną mobilność na wszystkich etapach kariery oraz poprzez wymianę wysoko wykwalifikowanego personelu naukowego i badawczego ma podstawowe znaczenie dla Europy w dążeniu do zniwelowania wewnętrznych różnic w potencjale badawczym i innowacyjnym, do powrotu na ścieżkę zrównoważonego wzrostu oraz do sprostania wyzwaniom społecznym.

W tym kontekście program „Horyzont 2020” powinien również zachęcać do współpracy między europejskimi badaczami poprzez wprowadzenie systemu bonów badawczych, w którym fundusze na badania podążają za naukowcami, którzy przemieszczają się między uniwersytetami we wszystkich państwach członkowskich, wspierając centra doskonałości, niezależne ośrodki uniwersyteckie i zwiększoną mobilność wśród badaczy;

Programy mobilności zagwarantują kobietom i mężczyznom rzeczywiste równe szanse i obejmą konkretne środki służące usunięciu przeszkód dla mobilności kobiet-naukowców.

Jeśli Europa ma dorównać swoim konkurentom w dziedzinie badań naukowych i innowacji, musi zachęcić większą liczbę młodych kobiet i mężczyzn do podjęcia karier naukowych oraz zapewnić wysoce atrakcyjne możliwości i środowiska badań i innowacji. Najbardziej utalentowane osoby, z Europy i spoza niej, powinny postrzegać Europę jako szczególnie korzystne miejsce pracy. Równouprawnienie płci, atrakcyjne stałe zatrudnienie i warunki pracy, a także uznanie to podstawowe aspekty, w odniesieniu do których w całej Europie należy zapewnić spójne podejście.

Poprawka

3.2 Uzasadnienie i wartość dodana Unii

Ani samo finansowanie Unii, ani działające indywidualnie państwa członkowskie nie będą w stanie sprostać temu wyzwaniu. Państwa członkowskie wprowadziły wprawdzie reformy zmierzające do udoskonalenia swoich instytucji szkolnictwa wyższego oraz do modernizacji systemu szkolenia, jednak w skali Europy postępy są nierówne i między poszczególnymi krajami występują duże różnice. Ogólnie rzecz biorąc, współpraca naukowa i technologiczna między sektorem publicznym a prywatnym w Europie pozostaje słaba. To samo dotyczy równouprawnienia płci oraz wysiłków zmierzających do przyciągania studentów i naukowców spoza EPB. Obecnie ok. 20 % doktorantów w Unii to obywatele państw trzecich, podczas gdy w USA ich liczba wynosi ok. 35 %. Aby zmiana nastąpiła szybciej, na szczeblu Unii wymagane jest podejście strategiczne wykraczające poza granice państw. Finansowanie Unii jest niezbędne dla zachęcenia do przeprowadzenia niezbędnych reform strukturalnych.

Działania „Maria Skłodowska-Curie” doprowadziły do znacznych postępów w zakresie promowania mobilności, zarówno transnarodowej, jak i międzysektorowej, a także zapewniania możliwości rozwijania karier naukowych w skali europejskiej i międzynarodowej, na doskonałych warunkach zatrudnienia i pracy wynikających z Europejskiej karty naukowca i Kodeksu postępowania przy rekrutacji pracowników naukowych. Pod względem skali i zakresu, finansowania, międzynarodowego charakteru, pozyskiwania i transferu wiedzy nie mają one odpowiednika w państwach członkowskich. Wzmocniły one zasoby instytucji zdolnych do przyciągania naukowców z zagranicy, tym samym sprzyjając upowszechnianiu się centrów doskonałości w całej Unii. Dzięki wyraźnemu efektowi strukturyzacji, stanowią wzór do naśladowania, upowszechniając najlepsze praktyki na poziomie krajowym. Poprzez oddolne podejście działania „Maria Skłodowska-Curie” umożliwiły znacznej większości takich instytucji szkolenie i doskonalenie umiejętności nowej generacji naukowców, zdolnych sprostać wyzwaniom społecznym.

Dalszy rozwój działań „Maria Skłodowska-Curie” będzie stanowić istotny wkład w rozwój europejskiej przestrzeni badawczej. Dzięki swojej ogólnoeuropejskiej, konkurencyjnej strukturze finansowania działania „Maria Skłodowska-Curie” będą promować nowe, kreatywne i innowacyjne typy szkolenia, takie jak wspólne lub multidyscyplinarne programy doktoranckie, programy doktoranckie realizowane we współpracy z przedsiębiorstwami, obejmujące podmioty z dziedziny edukacji, badań naukowych i innowacji, które będą musiały konkurować w skali globalnej o reputację ośrodków najwyższej jakości. Zapewniając finansowanie Unii dla najlepszych programów badawczych i naukowych zgodnie z zasadami innowacyjnego szkolenia doktorantów w Europie, będą również promować szersze upowszechnianie i absorpcję bardziej ustrukturyzowanych programów szkolenia doktorantów.

Stypendia „Maria Skłodowska-Curie” będą również udzielane na potrzeby tymczasowej mobilności początkujących i doświadczonych naukowców, jak również inżynierów przenoszących się z instytucji publicznych do sektora prywatnego i odwrotnie, co zapewni uniwersytetom, ośrodkom badawczym i przedsiębiorstwom wsparcie oraz zachętę do wzajemnej współpracy w skali europejskiej i międzynarodowej. Dzięki dobrze ugruntowanemu, przejrzystemu i uczciwemu systemowi oceny, działania „Maria Skłodowska-Curie” umożliwią identyfikację wybitnych talentów w dziedzinie badań naukowych i innowacji w drodze międzynarodowej konkurencji, co zapewnia naukowcom prestiż, a zatem również motywację do rozwijania kariery w Europie.

Wyzwania społeczne, którym będą musieli sprostać wysoko wykwalifikowani naukowcy i specjaliści ds. innowacji, nie są problemem tylko Europy. Są to wyzwania międzynarodowe o ogromnej złożoności i skali. Najlepsi naukowcy w Europie i na świecie muszą współpracować ponad granicami dzielącymi kraje, sektory i dyscypliny. Działania „Maria Skłodowska-Curie” będą odgrywać pod tym względem kluczową rolę, wspierając wymianę personelu, która będzie sprzyjać nastawieniu na współpracę poprzez międzynarodową i międzysektorową wymianę wiedzy, która jest tak istotna dla otwartych innowacji.

Rozszerzenie mechanizmów współfinansowania działań „Maria Skłodowska-Curie” będzie mieć podstawowe znaczenie dla powiększenia europejskiej puli talentów. Ilościowy i strukturalny wpływ działania Unii zostanie zwiększony poprzez wykorzystanie regionalnego, krajowego, międzynarodowego oraz publicznego i prywatnego finansowania w celu tworzenia nowych programów o podobnych i uzupełniających celach oraz otwarcia już istniejących programów na międzynarodowe i międzysektorowe szkolenia, mobilność i rozwój kariery. Taki mechanizm wzmocni powiązania między staraniami podejmowanymi w dziedzinie badań naukowych i edukacji na poziomie krajowym a wysiłkami na poziomie Unii.

Wszystkie działania związane z tym wyzwaniem przyczynią się do wprowadzenia w Europie zupełnie nowego sposobu myślenia, mającego podstawowe znaczenie dla kreatywności i innowacji. Środki finansowania działań „Maria Skłodowska-Curie” ułatwią łączenie zasobów w Europie, w rezultacie prowadząc do udoskonalenia koordynacji i zarządzania w odniesieniu do szkolenia naukowców, ich mobilności i rozwoju kariery. Przyczynią się do osiągnięcia celów strategicznych określonych w inicjatywach „Unia innowacji”, „Mobilna młodzież” i „Program na rzecz nowych umiejętności i zatrudnienia” oraz będą mieć zasadnicze znaczenie dla urzeczywistnienia europejskiej przestrzeni badawczej.

Poprawka

3.3. Ogólny zarys działań

(a) Wspieranie nowych umiejętności poprzez najwyższej jakości wstępne szkolenie naukowców

Celem jest wyszkolenie nowego pokolenia kreatywnych i innowacyjnych naukowców, zdolnych do przekształcenia wiedzy i pomysłów w produkty i usługi przynoszące Unii korzyści gospodarcze i społeczne.

Kluczowe działania będą polegały na zapewnieniu naukowcom na poziomie podyplomowym najwyższej jakości innowacyjnego szkolenia na wczesnym etapie poprzez projekty interdyscyplinarne, programy mentoringu służące transferowi wiedzy i doświadczenia między naukowcami lub programy studiów doktoranckich pozwalające naukowcom na rozwijanie ich karier badawczych i obejmujące uniwersytety, instytucje badawcze, przedsiębiorstwa, MŚP i inne podmioty społeczno-gospodarcze z różnych państw. Skutkiem będzie rozwój oraz lepsze perspektywy kariery dla młodych naukowców na poziomie podyplomowym, zarówno w sektorze publicznym, jak i prywatnym.

(b) Sprzyjanie najwyższej jakości poprzez transgraniczną i międzysektorową mobilność

Celem jest zwiększenie kreatywnego i innowacyjnego potencjału doświadczonych naukowców na wszystkich etapach kariery poprzez zapewnienie możliwości transgranicznej i międzysektorowej mobilności.

Kluczowe działania będą polegały na zachęceniu doświadczonych naukowców do poszerzania lub pogłębiania kompetencji poprzez mobilność związaną z udostępnieniem atrakcyjnych możliwości rozwoju kariery na uniwersytetach, w ośrodkach badawczych, przedsiębiorstwach, MŚP i innych podmiotach społeczno-gospodarczych w całej Europie i poza nią, oferującą naukowcom możliwość dokształcenia się i zdobycia nowej wiedzy w instytucjach badawczych wysokiego szczebla w państwach trzecich, a następnie umożliwiającą im powrót do Europy, jeżeli dokonają takiego wyboru. Wspierane będą również możliwości wznowienia kariery po przerwie. W celu zwiększenia innowacyjności sektora prywatnego przedmiotem uwagi będzie również mobilność międzysektorowa.

(c) Stymulowanie innowacji poprzez proces wzajemnej inspiracji w dziedzinie wiedzy

Celem jest wzmocnienie międzynarodowej współpracy transgranicznej i międzysektorowej poprzez wymianę personelu z dziedziny badań naukowych i innowacji z myślą o skuteczniejszym stawieniu czoła globalnym wyzwaniom.

Kluczowe działania będą polegały na wsparciu wymian personelu z dziedziny badań naukowych i innowacji w ramach partnerstw uniwersytetów, instytucji badawczych, przedsiębiorstw, MŚP i innych podmiotów społeczno-gospodarczych w Europie i na całym świecie. Będzie to obejmować promowanie współpracy z państwami trzecimi.

(d) Zwiększenie wpływu organizacyjnego przez współfinansowanie działań

Celem jest zwiększenie, przy wykorzystaniu dodatkowo pozyskanych funduszy, ilościowego i strukturalnego wpływu działań „Maria Skłodowska-Curie” oraz sprzyjanie najwyższej jakości na poziomie krajowym w zakresie szkolenia naukowców, ich mobilności i rozwoju kariery.

Kluczowe działania będą polegały na zachęceniu, poprzez mechanizm współfinansowania, organizacji regionalnych, krajowych i międzynarodowych do tworzenia nowych programów oraz dostosowania już istniejących programów do międzynarodowych i międzysektorowych szkoleń, mobilności i rozwoju kariery. Pozwoli to na podniesienie jakości szkolenia naukowców w Europie na wszystkich etapach kariery, w tym na poziomie doktoranckim, ułatwienie swobodnego przepływu naukowców i wiedzy naukowej w Europie, promowanie atrakcyjnych karier naukowych poprzez otwartą rekrutację i zachęcające warunki pracy, wspieranie współpracy w zakresie badań naukowych i innowacji między uniwersytetami, instytucjami badawczymi i przedsiębiorstwami, wspomaganie współpracy między państwami trzecimi i organizacjami międzynarodowymi. Należy zwrócić uwagę na zasady doskonałości i równości.

(e) Konkretne działania wspierające i polityczne

Celem jest monitorowanie postępów, określanie luk i barier w działaniach „Maria Skłodowska-Curie” i zwiększenie ich oddziaływania. W tym kontekście opracowane zostaną wskaźniki oraz przeanalizowane zostaną dane odnoszące się do mobilności naukowców, ich umiejętności, karier i równości płci; będzie to miało na celu zapewnienie synergii i bliskiej koordynacji z działaniami strategicznymi dotyczącymi naukowców, ich pracodawców i sponsorów prowadzonymi w ramach przekrojowego wyzwania „Nauka z udziałem społeczeństwa i dla społeczeństwa”. Działania będą miały na celu podniesienie świadomości na temat znaczenia i atrakcyjności kariery badawczej oraz upowszechnianie wyników działalności badawczej i innowacyjnej pozyskanych dzięki pracom wspieranym w ramach działań „Maria Skłodowska-Curie”. Będą również obejmowały konkretne środki ukierunkowane na usuwanie barier w rozwoju kariery, również dla tych osób, które miały przerwę w karierze.

Poprawka

4. Infrastruktury badawcze

4.1 Cel szczegółowy

Celem szczegółowym jest zapewnienie Europie światowej klasy infrastruktury naukowo-badawczej, dostępnej dla wszystkich naukowców w Europie i poza jej granicami, oraz pełne wykorzystanie jej potencjału w zakresie rozwoju nauki i innowacji.

Infrastruktura naukowo-badawcza to kluczowy czynnik warunkujący konkurencyjność Europy w pełnym przekroju dziedzin nauki, istotny również dla innowacji opartych na nauce. Badania w wielu obszarach nie są możliwe bez dostępu do superkomputerów, narzędzi analitycznych, źródeł promieniowania dla nowych materiałów, pomieszczeń czystych i zaawansowanej metrologii do badań nanotechnologicznych, specjalnie wyposażonych laboratoriów do badań biologicznych i medycznych, banków danych do badań genomicznych i badań z zakresu nauk społecznych, obserwatoriów i czujników do badań z zakresu nauk o Ziemi i środowisku, szybkich szerokopasmowych sieci do przesyłu danych itd. Infrastruktura naukowo-badawcza pomaga w prowadzeniu badań niezbędnych do rozwiązania wielkich wyzwań społecznych, dotyczących m.in.energii, zmiany klimatu, gospodarki ekologicznej oraz zdrowia i dobrostanu wszystkich obywateli przez cały okres ich życia. Stymuluje ona współpracę ponad granicami i między dyscyplinami oraz tworzy spójną i otwartą przestrzeń europejską dla badań internetowych. Promuje mobilność ludzi i pomysłów, łączy najlepszych naukowców z Europy i świata oraz podnosi poziom edukacji naukowej. Jej budowa pobudza naukowców i innowacyjne przedsiębiorstwa do rozwoju najnowocześniejszych technologii. W ten sposób wzmacnia ona nowatorskie sektory przemysłu zaawansowanych technologii w Europie. Stymuluje najwyższą jakość w europejskich społecznościach badawczych i innowacyjnych oraz może służyć do prezentacji wybitnych osiągnięć naukowych szerszemu społeczeństwu.

Jeśli ma być utrzymany światowy poziom prowadzonych w Europie badań, musi ona zapewnić odpowiednią i stabilną podstawę dla budowy, utrzymania i eksploatacji infrastruktury naukowo-badawczej oraz wybór i priorytetowe traktowanie jej elementów na podstawie kryteriów wartości dodanej dla UE, jakości i adekwatności. Wymaga to zasadniczej, skutecznej współpracy między instytucjami finansującymi na szczeblu Unii, krajowym i regionalnym; w tym celu ustanowione zostaną silne powiązania z polityką spójności pozwalające na zapewnienie synergii i spójnego podejścia.

Ten cel szczegółowy jest związany z podstawowym założeniem inicjatywy przewodniej „Unia innowacji”, kładącej nacisk na zasadniczą rolę, jaką światowej klasy infrastruktura naukowo-badawcza odgrywa pod względem umożliwiania przełomowych nadań naukowych i innowacji. Inicjatywa podkreśla, że budowa i funkcjonowanie tej infrastruktury naukowo-badawczej wymaga łączenia zasobów w skali całej Europy, a w niektórych przypadkach w skali globalnej. Także inicjatywa przewodnia „Europejska agenda cyfrowa” uwypukla potrzebę wzmocnienia europejskiej infrastruktury elektronicznej oraz znaczenie rozwijania klastrów innowacyjnych dla zapewnienia Europie przewagi w dziedzinie innowacji.

4.2. Uzasadnienie i wartość dodana Unii

Nowoczesna infrastruktura naukowo-badawcza jest coraz bardziej złożona i kosztowna, często wymagając integracji różnego wyposażenia, usług i źródeł danych oraz rozległej współpracy transnarodowej. Żaden pojedynczy kraj nie dysponuje zasobami wystarczającymi do wsparcia całej potrzebnej mu infrastruktury naukowo-badawczej. W ostatnich latach poczyniono znaczne postępy pod względem europejskiego podejścia do infrastruktury naukowo-badawczej, co przejawia się realizacją planu działania ESFRI w odniesieniu do infrastruktury, integracją i otwarciem krajowych obiektów badawczych oraz rozwojem infrastruktury elektronicznej mającej podstawowe znaczenie dla otwartej, połączonej cyfrowo europejskiej przestrzeni badawczej. Sieci infrastruktury naukowo-badawczej w Europie wzmacniają nasz kapitał ludzki, zapewniając światowej klasy szkolenie dla nowego pokolenia naukowców i inżynierów oraz promując interdyscyplinarną współpracę.

Dalsza rozbudowa i powszechniejsze wykorzystywanie najlepszych elementów infrastruktury naukowo-badawczej na szczeblu europejskim w istotnym stopniu przyczynią się do rozwoju europejskiej przestrzeni badawczej. Państwa członkowskie wprawdzie nadal odgrywają podstawową rolę pod względem rozwijania i finansowania infrastruktury naukowo-badawczej, jednak Unia odgrywa istotną rolę, polegającą na wspieraniu infrastruktury na szczeblu europejskim, np. zachęcaniu do koordynacji w ramach rozproszonej europejskiej infrastruktury badawczej, promowaniu tworzenia nowych zintegrowanych obiektów, umożliwiania i wspierania szerokiego dostępu do infrastruktury krajowej i europejskiej oraz zapewnienia spójności i skuteczności polityki regionalnej, krajowej, europejskiej i międzynarodowej. Jest to konieczne, aby zapobiegać powielaniu i fragmentacji wysiłków, wspierać skoordynowane i skuteczne wykorzystywanie obiektów, a tam gdzie to właściwe – aby łączyć zasoby, umożliwiając tym samym Unii pozyskiwanie i eksploatowanie infrastruktury naukowo-badawczej na poziomie światowym.

Technologie informacyjno-komunikacyjne zmieniają naukę dzięki umożliwieniu współpracy na odległość, przetwarzaniu ogromnych ilości danych, eksperymentom in silico oraz dostępowi do odległych zasobów. Badania naukowe stają się zatem coraz bardziej międzynarodowe i interdyscyplinarne, co wymaga wykorzystania technologii informacyjno-komunikacyjnych, które są ponadnarodowe, podobnie jak sama nauka. Dlatego właściwym krokiem jest przeznaczenie znacznej części budżetu w ramach niniejszego celu szczegółowego na badania naukowe i innowacje w zakresie e-infrastruktury.

Korzyści skali i zakresu osiągane dzięki europejskiemu podejściu w zakresie budowy infrastruktury naukowo-badawczej, w tym infrastruktury elektronicznej, jej wykorzystania i zarządzania nią, przyczynią się w znacznym stopniu do wzmocnienia europejskiego potencjału w zakresie badań naukowych i innowacji i sprawią, że Unia będzie bardziej konkurencyjna na szczeblu międzynarodowym.

4.3. Ogólny zarys działań

Działania mają na celu budowę europejskiej infrastruktury badawczej na 2020 r. i lata kolejne, wspieranie jej potencjału innowacyjnego i zasobów ludzkich oraz wzmocnienie europejskiej polityki w tym zakresie.

(a) Rozwijanie europejskiej infrastruktury badawczej na miarę 2020 r. i dalszej przyszłości

Celem jest zapewnienie wdrożenia i wykorzystania ESFRI oraz innych rodzajów światowej klasy infrastruktury naukowo-badawczej oraz zapewnienie międzynarodowego dostępu do ESFRI oraz do tej infrastruktury, w tym rozwój doskonałych elementów infrastruktury należących do partnerów regionalnych i mających znaczenie europejskie, a także międzynarodowy dostęp do światowej klasy europejskiej infrastruktury badawczej; integracja i zapewnienie międzynarodowego dostępu do krajowej infrastruktury naukowo-badawczej, a także rozwijanie, wdrażanie i eksploatacja e-infrastruktury w celu zapewnienia najlepszych na świecie możliwości w zakresie łączenia w sieć, zdolności obliczeniowych oraz danych naukowych.

(b) Wspieranie innowacyjnego potencjału infrastruktury badawczej i jej kapitału ludzkiego

Celem jest wspomaganie infrastruktury naukowo-badawczej w zakresie wczesnego przyjmowania lub opracowywania najnowocześniejszych technologii, promowanie partnerstw badawczo-rozwojowych z przemysłem, ułatwianie ich przemysłowego wykorzystania oraz stymulowanie tworzenia klastrów innowacyjnych. W ramach tego działania wspierana będzie również edukacja i szkolenie i/lub wymiana personelu zarządzającego infrastrukturą naukowo-badawczą oraz wykorzystującego lub obsługującego ją, w tym program oddelegowań dla pracowników wyższego szczebla i osób zarządzających projektami.

(c) Wzmocnienie europejskiej polityki w zakresie infrastruktury badawczej i współpracy międzynarodowej

Celem jest wspieranie partnerstw między odnośnymi decydentami a organami finansującymi, tworzenia narzędzi mapowania i monitorowania na potrzeby procesu decyzyjnego, a także współpracy międzynarodowej. Należy wspierać europejskie ośrodki naukowo-badawcze w działaniach w zakresie współpracy międzynarodowej, a także należy zasięgać ich opinii w procesie kształtowania europejskiej strategii współpracy międzynarodowej w dziedzinie badań naukowych.

Cele drugiego i trzeciego działania będą realizowane w drodze specjalnych środków, a także, w stosownych przypadkach, w drodze środków objętych pierwszym działaniem.

Poprawka

4a. UPOWSZECHNIANIE DOSKONAŁOŚCI I ROZSZERZANIE UCZESTNICTWA

4a.1. Cel szczegółowy

Celem szczegółowym jest pełne wykorzystanie potencjału europejskiej puli talentów oraz zadbanie o to, by korzyści z gospodarki opartej na innowacjach były jak największe oraz by były sprawiedliwie dystrybuowane w całej Unii zgodnie z zasadą doskonałości.

W odniesieniu do celów polityki w zakresie badań naukowych i rozwoju technologicznego art. 179 ust. TFUE wyraźnie stwierdza, że Unia „sprzyja (...) przedsiębiorstwom, w tym małym i średnim przedsiębiorstwom, ośrodkom badawczym i uniwersytetom w ich wysiłkach badawczych i rozwoju technologicznym wysokiej jakości”.

Dbanie o to, aby działania związane z badaniami naukowymi i innowacjami prowadzono w jak najszerszym zakresie, stanowi od dawna ważny cel polityki Unii. Jednak pomimo obserwowanej w ostatnim czasie tendencji do wyrównania poziomu między poszczególnymi krajami, jeżeli chodzi o wyniki w dziedzinie innowacji, wciąż istnieją ogromne różnice między krajami UE27, co wykazała tablica wyników Unii w zakresie badań i innowacji za 2011 r. Ponadto obecny kryzys finansowy, wymuszając ograniczenia w budżetach krajowych, grozi pogłębieniem przepaści między „liderami innowacji” a „umiarkowanymi innowatorami”.

4a.2. Uzasadnienie i wartość dodana Unii

Aby dokonać postępów na drodze ku trwałemu, otwartemu i inteligentnemu społeczeństwu, Europa musi jak najlepiej wykorzystać wiedzę dostępną w Unii oraz uwolnić niewykorzystany potencjał w zakresie badań i innowacji. Jest to prawdziwe europejskie wyzwanie, które ma decydujące znaczenie dla naszej konkurencyjności międzynarodowej i któremu państwa członkowskie nie mogą samodzielnie sprostać.

Dzięki wspieraniu i łączeniu ośrodków doskonałości proponowane działania przyczynią się do wzmocnienia europejskiej przestrzeni badawczej.

4a.3. Ogólny zarys działań

Aby zagwarantować efektywność finansowania badań naukowych i innowacji, program „Horyzont 2020” musi być otwarty dla szerokiej grupy uczestników, w tym nowych podmiotów, oraz musi zadbać o to, aby doskonałość była postawiona na pierwszym miejscu wszędzie tam, gdzie mamy z nią do czynienia, co umożliwi naukowcom i innowatorom w całej Europie skorzystanie z instrumentów, sieci i środków finansowych w ramach programu „Horyzont 2020”, w tym działań EIT i jego wspólnot wiedzy i innowacji.

W tym kontekście działania będą służyć pełnemu wykorzystaniu potencjału zbioru talentów w Europie, optymalizując tym samym gospodarcze i społeczne wyniki badań i innowacji, i będą mieć odrębny, acz komplementarny charakter wobec strategii politycznych i działań funduszy polityki spójności.

Działania te obejmują:

Działania na rzecz współpracy i partnerstwa

(a) tworzenie powiązań między powstającymi centrami doskonałości w państwach członkowskich i regionach wykazujących słabsze wyniki w dziedzinie innowacji a czołowymi międzynarodowymi centrami doskonałości w innych miejscach w Europie;

(b) ogłoszenie konkursu na stworzenie konkurencyjnych w skali międzynarodowej ośrodków badawczych w regionach o mniejszej innowacyjności w oparciu o priorytety określone w ich regionalnych strategiach inteligentnej specjalizacji; uczestnikami konkursu powinny być zespoły, w skład których powinien wchodzić region innowacyjny, lecz osiągający słabsze wyniki w dziedzinie innowacji, oraz uznane na szczeblu międzynarodowym centrum doskonałości znajdujące się w innym miejscu w Europie;

(c) ustanowienie „stanowisk EPB” w celu przyciągnięcia wybitnych przedstawicieli środowisk akademickich do instytucji dysponujących doskonałym potencjałem badawczym, aby pomogli im uwolnić ten potencjał i stworzyć równe warunki działania w zakresie badań i innowacji w europejskiej przestrzeni badawczej;

(d) przyznawanie „grantów powrotnych” doskonałym naukowcom pracującym obecnie poza Europą, którzy chcą pracować w Europie, oraz naukowcom już pracującym w Europie, którzy chcą przenieść się do regionu osiągającego słabsze wyniki;

(e) wspieranie komplementarnych porozumień zawartych między organizacjami będącymi beneficjentami wspólnych projektów badawczych a innymi jednostkami i organizacjami, ustanowionymi przede wszystkim w krajach innych niż te, które są bezpośrednio zaangażowane w dany projekt, w konkretnym celu wspierania możliwości kształcenia (czyli stanowisk doktoranckich i podoktorskich);

(f) wzmocnienie dobrze funkcjonujących sieci w celu stworzenia wysokiej jakości współpracy międzyinstytucjonalnej w dziedzinie badań i innowacji; szczególna uwaga zostanie skierowana na europejską współpracę naukowo-techniczną, aby wspierać działania mające na celu identyfikację i połączenie „wysepek doskonałości” (wysokiej jakości społeczności naukowych i początkujących naukowców) w Europie;

(g) opracowanie specjalnych mechanizmów szkoleniowych na temat tego, jak uczestniczyć w programie „Horyzont 2020”, przy pełnym wykorzystaniu istniejących sieci, takich jak krajowe punkty kontaktowe;

(h) stworzenie rynku online, na którym można zamieszczać ogłoszenia dotyczące własności intelektualnej, aby zgromadzić w jednym miejscu właścicieli praw własności intelektualnej oraz użytkowników tych praw.

Tworzenie synergii z funduszami strukturalnymi

(a) przyznawanie „pieczęci doskonałości” pozytywnie ocenionym projektom ERBN, projektom „Maria Skłodowska-Curie” lub wspólnym projektom, którym nie udało się uzyskać finansowania ze względu na ograniczenia budżetowe, a także projektom ukończonym, aby ułatwić finansowanie dalszych działań ze źródeł krajowych, regionalnych lub prywatnych;

(b) pomoc w opracowaniu strategii inteligentnej specjalizacji i ich monitorowaniu; planowane jest opracowanie narzędzia wspierającego politykę i ułatwienie edukacji w dziedzinie polityki na poziomie regionalnym poprzez międzynarodowe procedury oceny niezależnych ekspertów i wymianę najlepszych praktyk.

Poprawka

1. Wiodąca pozycja w zakresie technologii wspomagających i przemysłowych

Celem szczegółowym jest budowa i utrzymanie wiodącej globalnej pozycji za pomocą badań i innowacji w zakresie technologii wspomagających oraz przestrzeni kosmicznej, stanowiących podstawę konkurencyjności w wielu istniejących i powstających gałęziach przemysłu i sektorach.

Globalne otoczenie biznesu zmienia się w szybkim tempie, a cele strategii „Europa 2020” dotyczące inteligentnego, trwałego wzrostu gospodarczego sprzyjającego włączeniu społecznemu stawiają przed europejskim przemysłem zarówno wyzwania, jak i możliwości. Europa potrzebuje przyspieszenia w dziedzinie innowacji, przeobrażenia uzyskanej wiedzy w sposób pozwalający na udoskonalenie i zwiększenie jakości i trwałości istniejących produktów, usług i rynków; a także na tworzenie nowych. Innowacje należy wykorzystywać w najszerszym rozumieniu, nie tylko w technologii, lecz także w biznesie oraz w kwestiach organizacyjnych, społecznych i kwestiach związanych z bezpieczeństwem.

Utrzymanie się w czołówce globalnej konkurencji dzięki silnej bazie technologicznej i zdolnościom przemysłowym wymaga zwiększenia strategicznych inwestycji w badania naukowe, rozwój, walidację i programy pilotażowe w dziedzinach technologii informacyjno-komunikacyjnych (ICT), nanotechnologie, materiały zaawansowane, Biotechnologia, zaawansowane systemy produkcji i przetwarzania oraz przestrzeń kosmiczna.

Udane opanowanie i wdrożenie technologii wspomagających przez przemysł europejski to kluczowy czynnik dla wzmocnienia wydajności Europy oraz jej zdolności do innowacji i dla zagwarantowania, że Europa posiada zaawansowaną, zrównoważoną i konkurencyjną gospodarkę, pozycję globalnego lidera w sektorach zastosowania najnowocześniejszych technologii oraz zdolność do opracowania skutecznych i trwałych rozwiązań dla wyzwań społecznych. Ze względu na swój wszechogarniający charakter, takie działania mogą stymulować dalsze postępy poprzez wzajemnie uzupełniające się inwestycje i zastosowania, zapewniając wyższy zwrot z inwestycji w takie technologie niż w jakiejkolwiek innej dziedzinie. Rozwój produktów ubocznych projektów badawczych wspierany jest za pośrednictwem elastycznych instrumentów, takich jak otwarte zaproszenia do składania ofert.

Działania te przyczynią się do osiągnięcia celów inicjatyw przewodnich strategii „Europa 2020” – „Unii innowacji”, „Europy efektywnie korzystającej z zasobów”, „Polityki przemysłowej w erze globalizacji”, „Europejskiej agendy cyfrowej” oraz celów strategii bezpieczeństwa wewnętrznego Unii i celów związanych z polityką w zakresie przestrzeni kosmicznej.

Komplementarność z innymi działaniami w ramach programu „Horyzont 2020”

Działania związane z celem „Wiodąca pozycja w zakresie technologii wspomagających i przemysłowych” będą opierać się przede wszystkim na agendach badań naukowych i innowacji zdefiniowanych przez przemysł, biznes i MŚP wraz ze społecznością naukową. Działania będą miały na celu nie tylko zaspokojenie wspólnych potrzeb i rozwianie obaw konkretnych sektorów, ale również wsparcie wdrażania celów politycznych w tych konkretnych sektorach. Działania będą silnie ukierunkowane na wykorzystanie inwestycji i innowacji sektora prywatnego.

Wraz z odnośnymi wyzwaniami wspierane będzie włączenie technologii wspomagających do rozwiązań w zakresie wyzwań społecznych. W ramach celu „Wiodąca pozycja w zakresie technologii wspomagających i przemysłowych” wspierane będzie zastosowanie technologii wspomagających niewchodzących w zakres żadnego z wyzwań społecznych, lecz ważnych dla wzmocnienia konkurencyjności europejskiego przemysłu.

Wspólne podejście

Podejście będzie obejmować działania prowadzone zgodnie z agendą oraz bardziej otwarte obszary w celu promowania innowacyjnych projektów i przełomowych rozwiązań. Nacisk zostanie położony na działalność badawczo-rozwojową i innowacyjną na etapie przedkomercyjnym i przedkonkurencyjnym, w tym działania w zakresie demonstracji, poligony doświadczalne i żywe laboratoria, prace nad prototypami i walidację produktów w liniach pilotażowych. Działania będą projektowane w sposób zwiększający konkurencyjność przemysłową poprzez stymulowanie przemysłu do większych inwestycji w badania naukowe i w innowacje. Działania będą w szczególności wspierać MŚP, aby miały one lepszy dostęp do działań w zakresie badań i innowacji oraz inwestowały w tego rodzaju działania. Ze szczególną uwagą traktowane będą projekty na małą i średnią skalę. Bezpośrednie działania następcze, takie jak działania pilotażowe, działania w zakresie demonstracji i absorpcji rozwiązań wspierane są za pośrednictwem elastycznych instrumentów, takich jak otwarte zaproszenia do składania ofert.

Istotnym aspektem celu „Wiodąca pozycja w zakresie technologii wspomagających i przemysłowych” są kluczowe technologie wspomagające (KET), definiowane jako mikro- i nanoelektronika, fotonika, nanotechnologia, biotechnologia, materiały zaawansowane i zaawansowane systemy produkcyjne. Takie multidyscyplinarne, wymagające rozległej wiedzy i dużego kapitału technologie obejmują wiele zróżnicowanych sektorów, tworząc podstawę dla osiągnięcia istotnej przewagi konkurencyjnej przez przemysł europejski oraz dla tworzenia nowych miejsc pracy. Zintegrowane podejście, wspierające oddziaływanie kluczowych technologii wspomagających, przejawiające się łączeniem, konwergencją i wzajemnym inspirowaniem się różnych cykli innowacji i łańcuchów wartości, może zapewnić obiecujące wyniki badań naukowych i otworzyć drogę dla nowych technologii przemysłowych, produktów, usług, a także nowatorskich zastosowań i zrównoważonych podejść (np. w przestrzeni kosmicznej, transporcie, środowisku, ochronie zdrowia, rolnictwie itd.). Liczne interakcje technologii wspomagających i kluczowych technologii wspomagających będą zatem wykorzystywane w elastyczny sposób jako ważne źródło innowacji. Podejście to uzupełni wsparcie dla badań i innowacji w zakresie KET świadczone przez organy krajowe lub regionalne z funduszy polityki spójności w ramach strategii inteligentnej specjalizacji.

W przypadku technologii wspomagających i przemysłowych, w tym kluczowych technologii wspomagających, ważnym celem będzie wspieranie interakcji między technologiami oraz z zastosowaniami związanymi z wyzwaniami społecznymi. Zostanie to w pełni uwzględnione w pracach nad przygotowaniem i wdrożeniem agend i priorytetów. Wymaga to pełnego zaangażowania wszystkich zainteresowanych stron reprezentujących różne punkty widzenia w ustalanie i wdrażanie priorytetów. W niektórych przypadkach konieczne będą również działania wspólnie finansowane ze środków przeznaczonych na technologie wspomagające i przemysłowe oraz na odnośne wyzwania społeczne. Dotyczy to m.in. wspólnego finansowania partnerstw publiczno-prywatnych mających na celu rozwój technologii i innowacji oraz zastosowanie ich w odniesieniu do wyzwań społecznych.

Technologie informacyjno-komunikacyjne odgrywają ważną rolę, jako że obejmują one niektóre kluczowe technologie wspomagające i oferują kluczową podstawową infrastrukturę, technologię i systemy niezbędne dla ważnych procesów gospodarczych i społecznych oraz nowych produktów i usług prywatnych i publicznych. Europejski przemysł musi utrzymać się w czołówce rozwoju technologicznego w dziedzinie ICT, w której wiele technologii wchodzi w nową, przełomową fazę, otwierając nowe możliwości.

Przestrzeń kosmiczna to szybko rozwijający się sektor badań, dostarczający informacji ważnych dla wielu sektorów współczesnego społeczeństwa, odnoszący się do uniwersalnych kwestii naukowych i pozwalający na zabezpieczenie pozycji Unii jako istotnego gracza na arenie międzynarodowej. Badania w zakresie przestrzeni kosmicznej obejmują wszystkie działania podejmowane w przestrzeni kosmicznej. Dla zachowania konkurencyjności, ochrony unijnej infrastruktury kosmicznej takiej jak Galileo oraz zapewnienia Unii przyszłej roli w zakresie przestrzeni kosmicznej niezbędne jest wprowadzenie koordynacji i inwestycji w badania kosmiczne na szczeblu Unii (zob. art. 189 TFUE). Należy to osiągnąć przy ścisłej współpracy między krajowymi agencjami kosmicznymi a Europejską Agencją Kosmiczną. Ponadto innowacyjne usługi niższego szczebla i zastosowania wykorzystujące informacje pozyskane w trakcie badań przestrzeni kosmicznej stanowią ważne źródło wzrostu gospodarczego i nowych miejsc pracy, a ich rozwój stanowi ważną szansę dla Unii.

Europa może osiągnąć masę krytyczną poprzez partnerstwa, klastry, sieci i normalizację, promując współpracę między różnymi dyscyplinami nauki i technologii oraz sektorami o podobnych potrzebach w zakresie badań i rozwoju, doprowadzając do przełomów, powstania nowych technologii oraz innowacyjnych rozwiązań.

Opracowanie i wdrożenie agend w zakresie badań naukowych i innowacji poprzez europejskie platformy technologiczne lub partnerstwa publiczno-prywatne, tworzenie efektywnych powiązań między przemysłem a środowiskiem akademickim, pozyskiwanie dodatkowych inwestycji, dostęp do finansowania ryzyka, normalizacja oraz wsparcie dla przedkomercyjnych zamówień publicznych i zamówień na innowacyjne produkty i usługi – wszystko to są aspekty o zasadniczym znaczeniu dla konkurencyjności.

Pod tym względem potrzebne są też silne związki z EIT, umożliwiające wspomaganie największych talentów w sektorze przedsiębiorstw oraz przyspieszenie innowacji poprzez zgromadzenie osób z różnych krajów, dyscyplin i organizacji.

Współpraca na poziomie Unii musi również wspierać możliwości handlowe poprzez rozwijanie europejskich lub międzynarodowych norm w zakresie nowo powstających produktów i usług oraz technologii. Rozwijanie takich norm po konsultacjach z odpowiednimi zainteresowanymi stronami ze środowisk naukowych i przemysłu może przynieść pozytywne skutki. Promowane będą działania wspierające normalizację oraz interoperacyjność, bezpieczeństwo i ułatwiające przygotowanie regulacji prawnych.

Poprawka

1.1. Technologie informacyjno-komunikacyjne (ICT)

1.1.1. Cel szczegółowy dla ICT

Zgodnie z „Europejską agendą cyfrową”, celem szczegółowym badań naukowych i innowacji w dziedzinie ICT jest umożliwienie Europie rozwinięcia i wykorzystania możliwości związanych z postępem w tej dziedzinie z korzyścią dla obywateli, przedsiębiorstw i społeczności naukowych. Termin „ICT” obejmuje wszystkie dziedziny ICT, w tym między innymi sieci stacjonarne, mobilne, światłowodowe i satelitarne, połączone w sieć media elektroniczne, inteligentne systemy komputerowe i ich oprogramowanie oraz szerokie dziedziny fotoniki, elektroniki molekularnej, magnetroniki, robotyki, nanoelektroniki i bioelektroniki.

Jako największa gospodarka świata, posiadająca zarazem największy udział w światowym rynku ICT, którego wartość wynosi dziś ponad 2600 mld EUR, Europa może w uzasadniony sposób oczekiwać, że jej przedsiębiorstwa, rządy, ośrodki badawczo-rozwojowe i uniwersytety będą liderami rozwoju w dziedzinie ICT, rozszerzającymi działalność biznesową w tej dziedzinie i więcej inwestującymi w związane z nią innowacje.

Do 2020 r. europejski sektor ICT powinien zaopatrywać co najmniej ekwiwalent swojego udziału w globalnym rynku ICT (dziś wskaźnik ten jest równy jednej trzeciej). Europa powinna również rozwijać innowacyjne przedsiębiorstwa w dziedzinie ICT, dzięki czemu jedna trzecia wszystkich wydatków przedsiębiorstw na badania naukowe i rozwój w tej dziedzinie, wynoszących obecnie ponad 35 mld EUR rocznie, będzie inwestowana przez firmy utworzone w ciągu ostatnich dwóch dziesięcioleci. To wymagałoby znacznego zwiększenia publicznych inwestycji w badania naukowe i rozwój w dziedzinie ICT, z wykorzystaniem prywatnych wydatków, w celu podwojenia inwestycji w następnym dziesięcioleciu i znacznego zwiększenia liczby światowej klasy europejskich ośrodków doskonałości w tej dziedzinie.

Opanowanie coraz bardziej skomplikowanych i multidyscyplinarnych łańcuchów technologicznych i biznesowych ICT wymaga podziału ryzyka i wytworzenia masy krytycznej w całej Unii. Działanie na poziomie Unii ułatwia przemysłowi funkcjonowanie w perspektywie jednolitego rynku oraz osiągnięcie korzyści skali i zakresu. Współpraca skupiona na wspólnych, otwartych platformach technologicznych, zapewniająca efekty zewnętrzne i efekt dźwigni, umożliwia szerokiemu wachlarzowi zainteresowanych stron czerpanie korzyści z nowych osiągnięć i stosowanie dalszych innowacji. Koordynacja i partnerstwo na poziomie Unii umożliwiają także budowanie konsensusu, stwarzają widoczny punkt centralny dla międzynarodowych partnerów oraz prowadzą do powstawania ogólnounijnych i ogólnoświatowych norm i rozwiązań interoperacyjnych.

1.1.2. Uzasadnienie i wartość dodana Unii

ICT stanowią podstawę dla innowacji i konkurencyjności w szerokim wachlarzu prywatnych i publicznych rynków i sektorów oraz umożliwiają postęp naukowy we wszystkich dziedzinach. W ciągu następnego dziesięciolecia prowadzące do przeobrażeń oddziaływanie technologii cyfrowych, technologii wchodzących w zakres ICT, infrastruktury i usług będzie coraz bardziej widoczne we wszystkich dziedzinach życia. W nadchodzących latach dojdzie do dalszego upowszechnienia zasobów obliczeniowych i łącznościowych oraz możliwości przechowywania danych. Duże ilości informacji i danych przekazywanych w czasie rzeczywistym będą pochodzić z czujników, maszyn i produktów wykorzystujących technologie informatyczne, dzięki czemu powszechnie dostępna będzie możliwość działania na odległość, co umożliwi globalne wdrożenie procesów biznesowych i zrównoważonej produkcji, a także zapewni szeroką gamę usług i aplikacji. Wiele usług komercyjnych i publicznych o podstawowym znaczeniu oraz wszystkie kluczowe procesy pozyskiwania wiedzy w sektorach nauki, nauczania, prywatnej przedsiębiorczości i publicznym będą obsługiwane przez ICT, które umożliwiają poprawę dostępności. Technologie te zapewnią podstawową infrastrukturę dla procesów produkcyjnych i biznesowych, łączności i transakcji. Będą również niezbędne w działaniach zmierzających do sprostania głównym wyzwaniom społecznym, a także w przypadku procesów społecznych, takich jak tworzenie się społeczności, zachowanie konsumentów, udział w życiu politycznym i publiczne zarządzanie (np. media społecznościowe oraz platformy i narzędzia zbiorowej świadomości). W celu rozwijania konkurencyjnych rozwiązań niezbędne jest skupianie badań naukowych na zorientowanej na użytkownika perspektywie dotyczącej norm, technologii i systemów.

Wsparcie Unii dla badań naukowych i innowacji w dziedzinie ICT to istotny aspekt przygotowania nowej generacji technologii i aplikacji, gdyż stanowi ono znaczną część łącznych wydatków na europejską współpracę w zakresie obciążonych średnim i wysokim ryzykiem działań badawczych i innowacyjnych. Publiczne inwestycje w badania naukowe i innowacje w dziedzinie ICT na szczeblu Unii miały i nadal mają zasadnicze znaczenie dla wytworzenia masy krytycznej prowadzącej do przełomowych osiągnięć oraz do szerszej absorpcji i lepszego wykorzystania innowacyjnych rozwiązań, produktów i usług. Nadal odgrywają one podstawową rolę pod względem rozwijania otwartych platform i technologii znajdujących zastosowanie w całej Unii, badań i projektów pilotażowych dotyczących innowacji w naprawdę ogólnoeuropejskim kontekście, a także optymalizacji zasobów w odniesieniu do konkurencyjności Unii i wspólnych wyzwań społecznych. Wsparcie Unii dla badań i innowacji w tej dziedzinie umożliwia także MŚP działającym w dziedzinie technologii zaawansowanych rozwijanie się i czerpanie korzyści z wielkości ogólnounijnych rynków. Wzmacnia ono współpracę i jakość wśród naukowców i inżynierów w Unii, zwiększając synergię z budżetami państw i między nimi oraz pełniąc funkcję centralnego punktu współpracy z partnerami spoza Europy.

Kolejne oceny działań w zakresie ICT prowadzonych w związku z programem ramowym Unii na rzecz badań naukowych i innowacji wykazały, że ukierunkowane inwestycje na badania naukowe i innowacje w tej dziedzinie poczynione na poziomie Unii przyczyniły się do osiągnięcia przez nią pozycji lidera przemysłu w takich obszarach, jak łączność ruchoma czy systemy ICT o istotnym znaczeniu dla bezpieczeństwa oraz do sprostania takim wyzwaniom, jak efektywność energetyczna, zmiany demograficzne czy lepsze wyniki systemów ochrony zdrowia. Inwestycje Unii w infrastrukturę naukowo-badawczą w dziedzinie ICT zapewniły europejskim naukowcom najlepsze na świecie systemy sieci badawczych i obliczeniowe.

1.1.3. Ogólny zarys działań

Wiele typów działań będzie ukierunkowanych na wyzwania związane z wiodącą pozycją przemysłową i technologiczną w dziedzinie ICT oraz będzie obejmować ogólne agendy działań w zakresie badań naukowych i innowacji, w tym dotyczące zwłaszcza:

(a) Nowej generacji części i systemów: inżynieria w zakresie zaawansowanych, bezpiecznych i inteligentnych wbudowanych składników i składników systemowych;

(b) Technologii obliczeniowych nowej generacji: zaawansowane i bezpieczne systemy i technologie obliczeniowe;

(c) Internetu przyszłości: oprogramowanie, urządzenia, infrastruktura, technologie i usługi;

(d) Technologii cyfrowych i zarządzania informacjami: ICT dla treści cyfrowych, gałęzi sektora kultury i kreatywności;

(e) Zaawansowanych interfejsów i robotów: robotyka i przestrzenie inteligentne;

(f) Technologii mikro- i nanoelektronicznych oraz fotonicznych;

(fa) Technologii kwantowych: nowa generacja urządzeń ICT dzięki połączeniu fizyki kwantowej i informatyki.

Oczekuje się, że działania podejmowane w tych siedmiu podstawowych kierunkach zaspokoją pełny zakres potrzeb. Należałaby do nich wiodąca pozycja w przemyśle w zakresie generycznych rozwiązań, produktów i usług opartych na ICT, potrzebnych do sprostania głównym wyzwaniom społecznym oraz agendy zorientowanych na zastosowanie badań i innowacji w dziedzinie ICT, wspierane w związku z odpowiednim wyzwaniem społecznym. Należy dołożyć szczególnych starań, by do projektów finansowanych w ramach priorytetu „Wyzwania społeczne” wybierano najnowocześniejsze rozwiązania ICT. Szczególne wsparcie otrzymają działania badawczo-rozwojowe dotyczące systemów otwartych i dystrybucyjnych. Aby w pełni wykorzystać potencjał ICT, należy zagwarantować różnorodność obszarów badawczych i cykli charakterystycznych dla badań ICT za pomocą zasad uczestnictwa umożliwiających realizację zarówno długoterminowych i kosztownych projektów badawczych na szeroką skalę, jak i działań polegających na szybkim wykorzystywaniu okazji pojawiających się na rynku.

Każdy z siedmiu podstawowych kierunków działania obejmuje również infrastrukturę naukowo-badawczą ICT, taką jak żywe laboratoria do prowadzonych na dużą skalę eksperymentów oraz infrastrukturę dla bazowych kluczowych technologii wspomagających oraz ich wykorzystania w zaawansowanych produktach i innowacyjnych inteligentnych systemach, w tym w urządzeniach, narzędziach, usługach wsparcia, pomieszczeniach czystych i dostępie do odlewni do celów przygotowania prototypów. Finansowanie unijne będzie wspomagało urządzenia i infrastrukturę dzieloną, otwartą dla różnych podmiotów, w tym zwłaszcza małych i średnich przedsiębiorstw.

Podstawowe prawa i wolności osób fizycznych, a zwłaszcza ich prawo do prywatności, są w Unii kluczowe. Program „Horyzont 2020” wspiera działania badawczo-rozwojowe dotyczące systemów, dzięki którym obywatele europejscy będą mogli w pełni kontrolować prowadzoną przez nich komunikację.

Poprawka

1.2. Nanotechnologie

1.2.1. Cel szczegółowy w zakresie nanotechnologii

Celem szczegółowym badań naukowych i innowacji w dziedzinie nanotechnologii jest zabezpieczenie wiodącej pozycji Unii na tym szybko rozwijającym się globalnym rynku poprzez stymulowanie inwestycji w nanotechnologie i ich absorpcję w konkurencyjnych produktach i usługach o wysokiej wartości dodanej w wielu różnych zastosowaniach i sektorach.

Do 2020 r. nanotechnologie znajdą się w głównym nurcie działalności, zostaną bowiem spójnie zintegrowane z większością technologii i zastosowań, którą to integrację będą stymulować względy związane z korzyściami dla konsumentów, jakością życia, zrównoważonym rozwojem i dużym potencjałem przemysłowym opracowania poprzednio niedostępnych rozwiązań w zakresie wydajności i oszczędnego gospodarowania zasobami. Do 2015 r. Komisja podda przeglądowi całe odnośne prawodawstwo, by zapewnić bezpieczeństwo wszystkich zastosowań nanomateriałów w produktach o potencjalnym oddziaływaniu na zdrowie, środowisko lub bezpieczeństwo w ciągu ich całego cyklu życia.

Europa musi także ustanowić globalny punkt odniesienia w zakresie bezpiecznego i odpowiedzialnego zastosowania nanotechnologii oraz zarządzania zapewniającego duże korzyści zarówno społeczne, jak i przemysłowe.

Produkty wykorzystujące nanotechnologie tworzą światowy rynek, na którego zignorowanie Europa nie może sobie pozwolić. Szacuje się, że rynkowa wartość produktów obejmujących nanotechnologię jako główny element osiągnie 700 mld EUR do 2015 r. i 2 bln EUR do 2020 r., czemu będzie odpowiadać powstanie, odpowiednio, 2 i 6 mln miejsc pracy. Europejskie przedsiębiorstwa zajmujące się nanotechnologią powinny wykorzystać ten dwucyfrowy wzrost rynku i być w stanie do 2020 r. przejąć udział w rynku równy co najmniej udziałowi Europy w globalnym finansowaniu badań naukowych (tj. jedną czwartą).

1.2.2. Uzasadnienie i wartość dodana Unii

Nanotechnologie to grupa rozwijających się technologii o dowiedzionym potencjale, które, po przełożeniu efektów badań na przełomowe, trwałe i konkurencyjne produkty i procesy produkcyjne, będą mieć rewolucyjne oddziaływanie w dziedzinie np. materiałów, ICT, produkcji, nauk biologicznych, opieki zdrowotnej i towarów konsumpcyjnych.

Nanotechnologie mają do odegrania zasadniczą rolę w zakresie sprostania wyzwaniom określonym w strategii „Europa 2020” na rzecz inteligentnego, trwałego wzrostu gospodarczego sprzyjającego włączeniu społecznemu. Udane wdrożenie tych kluczowych technologii wspomagających wzmocni konkurencyjność przemysłu Unii, umożliwiając wprowadzenie nowatorskich i udoskonalonych produktów lub bardziej efektywnych procesów, a także reagowanie na przyszłe wyzwania.

Wartość globalnego finansowania badań naukowych w dziedzinie nanotechnologii niemal podwoiła się między 2004 a 2008 r. z 6,5 mld EUR do 12,5 mld EUR, przy czym ok. jednej czwartej tego finansowania pochodziło z Unii. Unia docenia wagę wiodącej pozycji w badaniach naukowych w zakresie nanonauki i nanotechnologii, przewidując, że do 2015 r. w tej dziedzinie w Unii będzie działać ok. 4 tys. przedsiębiorstw.

Europa musi teraz zabezpieczyć i umocnić swoją pozycję na rynku światowym poprzez promowanie prowadzonej na szeroką skalę współpracy w obrębie różnych łańcuchów wartości i pomiędzy nimi, a także między różnymi sektorami przemysłu, aby procesy bazujące na tych technologiach mogły dostarczyć produktów bezpiecznych, trwałych i nadających się do wykorzystania handlowego. Kwestie oceny ryzyka i zarządzania nim, a także odpowiedzialność w zarządzaniu okazują się być czynnikami decydującymi o przyszłym wpływie nanotechnologii na społeczeństwo i gospodarkę.

Działania będą zatem ukierunkowane na odpowiedzialne i trwałe zastosowanie nanotechnologii w gospodarce, w celu osiągnięcia korzyści o dużym znaczeniu społecznym i przemysłowym. W celu zapewnienia potencjalnych możliwości, w tym zakładania nowych przedsiębiorstw i tworzenia nowych miejsc pracy, badania powinny dostarczyć niezbędnych narzędzi umożliwiających wprowadzenie odpowiedniej normalizacji i regulacji.

1.2.3. Ogólny zarys działań

(a) Rozwój nowej generacji nanomateriałów, nanourządzeń i nanosystemów

Dążenie do opracowania fundamentalnie nowych produktów, umożliwiających wprowadzenie zrównoważonych rozwiązań w szerokim wachlarzu sektorów, z uwzględnieniem zasady ostrożności.

(b) Zapewnienie bezpiecznego rozwoju i zastosowania nanotechnologii

Rozwój wiedzy naukowej dotyczącej potencjalnego wpływu nanotechnologii i nanosystemów na zdrowie lub środowisko oraz narzędzi oceny ryzyka i zarządzania w całym cyklu życia.

(ba) Opracowanie nowych narzędzi do projektowania, symulacji, charakteryzowania i manipulowania w odniesieniu do nanomateriałów, części i systemów.

Dążenie do studiowania, obrazowania i kontrolowania nowych nanomateriałów i systemów w nanoskali.

(c) Rozwój wymiaru społecznego nanotechnologii

Nacisk na zarządzanie w zakresie nanotechnologii z korzyścią dla społeczeństwa oraz ocena akceptowalności społecznej i odpowiedniości konkretnych zastosowań.

(d) Efektywna synteza i produkcja nanomateriałów, części i systemów

Ukierunkowanie na nowe działania, inteligentną integrację nowych i istniejących procesów, a także zwiększenie skali z myślą o masowym wytwarzaniu produktów i elastycznych zakładach, zapewniające skuteczne przekształcenie wiedzy w innowacje przemysłowe.

(e) Rozwijanie technik zwiększania wydajności oraz metod i urządzeń pomiarowych

Ukierunkowanie na bazowe technologie wspierające rozwój i wprowadzanie na rynek złożonych nanomateriałów i nanosystemów.

Poprawka

1.3. Materiały zaawansowane

1.3.1. Cel szczegółowy w zakresie materiałów zaawansowanych

Celem szczegółowym badań naukowych i innowacji w dziedzinie materiałów zaawansowanych jest rozwój materiałów o nowych funkcjach i udoskonalonej wydajności użytkowej do wykorzystania w bardziej konkurencyjnych produktach, które są bardziej dostępne dla konsumentów, minimalizują wpływ na środowisko i zużycie zasobów oraz zwiększają bezpieczeństwo.

Materiały to podstawa innowacji w przemyśle i kluczowy czynnik je umożliwiający. Materiały zaawansowane w większym stopniu oparte na wiedzy naukowej, odznaczające się nowymi funkcjami i większą wydajnością są niezbędne dla konkurencyjności przemysłowej i zrównoważonego rozwoju w wielu zastosowaniach i sektorach.

1.3.2. Uzasadnienie i wartość dodana Unii

Nowe materiały zaawansowane są potrzebne do rozwoju produktów i procesów o większej wydajności i lepszej charakterystyce ekologicznej, a także do zastępowania trudno dostępnych zasobów. Takie materiały stanowią część rozwiązania dla stojących przed nami wyzwań przemysłowych i społecznych, oferując lepszą wydajność użytkową, niższe zużycie zasobów i energii oraz stabilność po zakończeniu cyklu życia produktu.

Rozwój ukierunkowany na zastosowanie często wiąże się z projektowaniem zupełnie nowych materiałów, umożliwiających osiągnięcie planowanej wydajności użytkowej. Takie materiały są ważnym elementem łańcucha dostaw w procesach produkcyjnych wysokiej wartości. Stanowią również podstawę postępu w przekrojowych dziedzinach technologii (np. nauk biologicznych, elektroniki i fotoniki), a także w praktycznie wszystkich sektorach rynku. Same materiały stanowią kluczowy etap w podnoszeniu wartości produktów i ich wydajności. Szacowana wartość i oddziaływanie materiałów zaawansowanych są duże, a roczna stopa wzrostu ich rynku wynosi 6 % i oczekuje się, że do 2015 r. jego wartość będzie zbliżona do 100 mld EUR.

Projektując materiały uwzględnia się pełny cykl życia, od dostawy dostępnych materiałów po koniec cyklu („od kołyski do kołyski”), stosując innowacyjne podejścia w celu minimalizacji ilości zasobów potrzebnych do wytworzenia materiałów. Uwzględnione zostaną również kwestie ciągłego wykorzystania, recyklingu lub wtórnego wykorzystania materiałów po zakończeniu cyklu życia produktu, a także powiązane innowacje społeczne.

W celu przyspieszenia postępów wspierane będzie multidyscyplinarne podejście nastawione na konwergencję, wykorzystujące światowej klasy europejską infrastrukturę badawczą, obejmujące chemię, fizykę, nauki techniczne, modelowanie teoretyczne i obliczeniowe, nauki biologiczne i coraz bardziej kreatywne wzornictwo przemysłowe.

Promowane będą nowatorskie sojusze na rzecz ekologicznych innowacji oraz symbioza przemysłowa, umożliwiające przemysłowi różnicowanie działalności, rozszerzanie modeli działalności, wtórne wykorzystanie odpadów jako podstawy dla nowej produkcji.

1.3.3. Ogólny zarys działań

(a) Przekrojowe i wspomagające technologie materiałowe

Badania naukowe w zakresie materiałów funkcjonalnych, materiałów wielofunkcyjnych i materiałów strukturalnych na potrzeby innowacji we wszystkich sektorach przemysłu.

(b) Rozwój i przekształcanie materiałów

Działania badawczo-rozwojowe mające na celu efektywne i zrównoważone zwiększanie skali, umożliwiające przemysłowe wytwarzanie przyszłych inteligentnych produktów.

(c) Zarządzanie składnikami materiałów

Działania badawczo-rozwojowe w zakresie nowych i innowacyjnych technik produkcji materiałów, komponentów i systemów.

(d) Materiały dla zrównoważonego przemysłu niskoemisyjnego

Rozwijanie nowych materiałów, komponentów, produktów i zastosowań, modeli biznesowych oraz odpowiedzialnych zachowań konsumentów ograniczających zapotrzebowanie na energię i ułatwiających produkcję niskoemisyjną.

(da) Nowe surowce dla przemysłu chemicznego i wykorzystanie węgla

Działania muszą być ukierunkowane na rozwój alternatywnej bazy surowcowej dla przemysłu chemicznego, aby w sposób przyjazny dla środowiska zastąpić ropę naftową jako źródło węgla w średnim i długim okresie, jak również na technologiach i systemach CCU do zamiany CO2 w produkty.

(e) Materiały dla przemysłu kreatywnego

Opracowanie wzornictwa i rozwój technologii konwergencyjnych w celu tworzenia nowych możliwości biznesowych, w tym ochrona i restauracja materiałów mających wartość historyczną lub kulturalną, jak również materiałów nowatorskich.

(f) Metrologia, charakterystyka, normalizacja, certyfikacja i kontrola jakości

Promowanie technologii służących takim celom jak charakterystyka, nieniszcząca ocena, stałe badanie i monitorowanie oraz modelowanie predyktywne wydajności na potrzeby postępów w materiałoznawstwie i inżynierii.

(g) Optymalizacja wykorzystania materiałów

Działania badawczo-rozwojowe służące poszukiwaniu rozwiązań zastępczych i alternatywnych w odniesieniu do zastosowań materiałów, a także innowacyjnych podejść do modeli biznesowych oraz identyfikacji kluczowych zasobów.

Poprawka

1.4. Biotechnologia

1.4.1. Cel szczegółowy w zakresie biotechnologii

Celem szczegółowym badań naukowych i innowacji w zakresie biotechnologii jest rozwój konkurencyjnych, zrównoważonych, bezpiecznych oraz innowacyjnych produktów i procesów przemysłowych, a także stymulowanie innowacji w wielu innych europejskich sektorach, takich jak zdrowie, chemia, energia, rolnictwo, leśnictwo i żywność.

Silna baza naukowa, technologiczna i innowacyjna w dziedzinie biotechnologii będzie wspierać tę technologię. Ta pozycja zostanie wzmocniona poprzez uwzględnienie kwestii oceny zdrowia i bezpieczeństwa, gospodarczych i środowiskowych skutków zastosowania technologii oraz aspektów zarządzania całościowym i konkretnym ryzykiem przy zastosowaniu biotechnologii.

1.4.2. Uzasadnienie i wartość dodana Unii

Stymulowana rozwojem wiedzy o systemach biologicznych biotechnologia będzie źródłem wielu nowych zastosowań oraz wzmocni bazę przemysłową Unii i jej zdolność do innowacji. Przykładami rosnącego znaczenia biotechnologii są zastosowania przemysłowe i rolne, w tym produkcja biofarmaceutyków, żywności i pasz, biochemikalia, których udział w rynku do 2015 r. wzrośnie, według oszacowań, do 12 %-20 % produkcji chemicznej. Dzięki selektywności i efektywności systemów biologicznych, biotechnologia odpowiada również niektórym z tzw. dwunastu zasad zielonej chemii. Możliwe obciążenia gospodarcze dla przedsiębiorstw w Unii można ograniczyć poprzez wykorzystanie potencjału procesów biotechnologicznych i bioproduktów w zakresie ograniczania emisji CO2, który, według oszacowań, do 2030 r. będzie wynosić od 1 do 2,5 mld ton ekwiwalentu CO2 rocznie. W europejskim sektorze biofarmaceutycznym już ok. 20 % dostępnych obecnie lekarstw powstaje przy wykorzystaniu osiągnięć biotechnologii, natomiast w przypadku nowych lekarstw jest to 50 %. Biotechnologia otwiera również nowe możliwości wykorzystania potencjału zasobów morskich w innowacyjnych zastosowaniach w przemyśle, opiece zdrowotnej, energii, chemii i ochronie środowiska. Przewiduje się, że powstający sektor biotechnologii morskiej (niebieskiej) będzie rósł w tempie 10 % rocznie.

Pozostałe kluczowe źródła innowacji to interakcja między biotechnologią a innymi technologiami wspomagającymi i konwergencyjnymi, w szczególności nanotechnologiami i ICT, oraz z zastosowaniami takimi jak detekcja czy diagnozowanie.

1.4.3. Ogólny zarys działań

(a) Wspieranie zrównoważonych, najnowocześniejszych biotechnologii jako czynnika stymulującego przyszłe innowacje

Obejmuje rozwój powstających dziedzin technologii, takich jak systemy biologiczne, bioinformatyka i biologia syntetyczna oraz biologia systemowa, niosących ze sobą wielką obietnicę opracowania zupełnie nowatorskich produktów, zastosowań i technologii, z uwzględnieniem zasady ostrożności.

(b) Produkty i procesy przemysłowe oparte na biotechnologii

Rozwój biotechnologii przemysłowej w celu tworzenia konkurencyjnych materiałów, produktów i zrównoważonych procesów przemysłowych (np. w branży chemicznej, opieki zdrowotnej, górnictwa, energetycznej, papierniczej, produktów włóknistych i drewna, tekstylnej, skrobi, przetwarzaniu żywności) oraz jego wymiar środowiskowy i zdrowotny.

(c) Innowacyjne i konkurencyjne technologie platformowe

Rozwój technologii platformowych (np. biologii systemowej, genomiki, metagenomiki, proteomiki, fenomiki, narzędzi molekularnych i platform komórkowych) w celu wzmacniania wiodącej pozycji i zwiększania przewagi konkurencyjnej w wielu sektorach mających wpływ na gospodarkę. Podejście to może jeszcze bardziej zwiększyć potencjał nowatorskich MŚP.

(ca) Dylematy środowiskowe, społeczne i etyczne

Rozwój procesów oceny obejmujących szerokie konsultacje z zainteresowanymi stronami w celu uwzględnienia dylematów środowiskowych, społecznych i etycznych odnoszących się do niektórych rodzajów technologii.

Poprawka

1.5. Zaawansowane systemy produkcji i przetwarzania

1.5.1. Cel szczegółowy

Celem szczegółowym badań naukowych i innowacji w zakresie zaawansowanych systemów produkcji i przetwarzania jest przeobrażenie dzisiejszych przedsiębiorstw wytwórczych oraz systemów i procesów wytwórczych dzięki wykorzystaniu kluczowych technologii wspomagających w celu osiągnięcia ponadsektorowych technologii produkcyjnych i przetwórczych bardziej intensywnie wykorzystujących wiedzę, zrównoważonych i efektywnie wykorzystujących zasoby i energię, co zaowocuje większą liczbą innowacyjnych i bezpiecznych produktów, procesów i usług.

1.5.2. Uzasadnienie i wartość dodana Unii

Sektor produkcji ma duże znaczenie dla europejskiej gospodarki: w 2007 r. zapewnił ok. 17 % PKB i 22 mln miejsc pracy w Unii. Ze względu na zmniejszenie barier gospodarczych dla handlu i wspomagający wpływ technologii komunikacyjnej, produkcja podlega silnej presji konkurencyjnej i przesuwa się do krajów o najniższym całkowitym koszcie. Europejskie podejście do produkcji musi zatem uleć radykalnej zmianie, aby zachować globalną konkurencyjność. „Horyzont 2020” może pomóc w połączeniu wszystkich zainteresowanych stron, aby umożliwić osiągnięcie tego założenia.

Europa musi nadal inwestować na szczeblu Unii, aby utrzymać wiodącą pozycję i kompetencje w dziedzinie technologii produkcyjnych oraz aby przestawić się na wysokowartościowe, wykorzystujące wiedzę specjalistyczną produkty, stwarzając warunki i zasoby na potrzeby zrównoważonej produkcji i zapewnienia wsparcia produktu w całym jego cyklu życia. Pochłaniający dużą ilość zasobów przemysł wytwórczy i przetwórczy musi nadal mobilizować zasoby i wiedzę na szczeblu Unii i inwestować w badania naukowe, rozwój i innowacje, aby osiągać dalsze postępy na drodze do konkurencyjnej i zasobooszczędnej gospodarki niskoemisyjnej oraz aby osiągać ogólnounijne cele w zakresie redukcji emisji gazów cieplarnianych określone dla sektorów przemysłu na 2050 r.

Dzięki efektywnej polityce unijnej Europa mogłaby rozwijać istniejące gałęzie przemysłu i wspierać powstające branże przyszłości. Szacowana wartość i oddziaływanie sektora zaawansowanych systemów produkcyjnych są duże, ich składana roczna stopa wzrostu wynosi 5 % i oczekuje się, że do 2015 r. wartość ich rynku będzie zbliżona do 150 mld EUR.

Dla utrzymania zdolności produkcyjnych i przetwórczych Europy zasadnicze znaczenie ma zachowanie wiedzy. W działaniach w zakresie badań naukowych i innowacji nacisk zostanie położony na zrównoważone procesy produkcji i przetwarzania, wprowadzenie niezbędnych innowacji technicznych oraz orientację na klienta w celu udostępnienia produktów i usług wymagających wysokiego poziomu wiedzy przy niskim zużyciu materiałów i energii. Europa wymaga również transferu tych technologii wspomagających i wiedzy do innych sektorów produkcyjnych, takich jak budownictwo, które jest poważnym źródłem gazów cieplarnianych, co wiąże się z faktem, że działalność budowlana odpowiada za ok. 40 % całego zużycia energii w Europie, powodując 36 % emisji CO2. Sektor budowlany, generujący w Europie 10 % PKB i zapewniający ok. 16 mln miejsc pracy w 3 mln przedsiębiorstw, z których 95 % to MŚP, musi przyjąć innowacyjne podejście w zakresie materiałów i produkcji, aby zminimalizować swój wpływ na środowisko.

1.5.3. Ogólny zarys działań

(a) Technologie dla fabryk przyszłości

Promowanie zrównoważonego rozwoju przemysłowego poprzez ułatwienie strategicznego przejścia w Europie od produkcji opartej na kosztach do podejścia nastawionego na tworzenie wysokiej wartości dodanej i efektywne gospodarowanie zasobami.

(b) Technologie wspomagające energooszczędne budynki o niewielkim wpływie na środowisko

Ograniczenie zużycia energii i emisji CO2 poprzez analizę, opracowanie i wdrożenie zrównoważonych technologii budowlanych, uwzględnienie całego łańcucha wartości, technologii automatyzacji i kontroli, jak również zmniejszenie ogólnego wpływu budynków na środowisko.

(c) Zrównoważone i niskoemisyjne technologie o niewielkim wpływie na środowisko w energochłonnych i zasobochłonnych sektorach przetwórczych

Zwiększanie konkurencyjności gałęzi przemysłu przetwórczego poprzez radykalną poprawę oszczędności zasobów i energii oraz ograniczenie oddziaływania środowiskowego takiej działalności przemysłowej w całym łańcuchu wartości, a także wspieranie wprowadzania technologii niskoemisyjnych, w tym włączanie do procesów przemysłowych odnawialnych źródeł energii oraz inteligentnych i zaawansowanych technologii systemów kontroli, a także wdrożenie alternatywnych i trwalszych procesów przemysłowych.

(d) Nowe zrównoważone modele biznesowe

Opracowanie koncepcji i metodyki dla adaptacyjnych, „opartych na wiedzy” modeli biznesowych w dostosowanych do określonych warunków podejściach. Wsparcie rozwoju nowatorskich modeli biznesowych dla ekoinnowacji i alternatywnych podejść wydajnych pod względem wykorzystania zasobów.

Poprawka

1.6. Przestrzeń kosmiczna

1.6.1. Cel szczegółowy w zakresie przestrzeni kosmicznej

Celem szczegółowym badań naukowych i innowacji dotyczących przestrzeni kosmicznej jest wspieranie konkurencyjności i innowacyjności przemysłu kosmicznego i społeczności badawczej w celu eksploatacji infrastruktury, zastosowań i usług na potrzeby takiej działalności, z myślą o zaspokojeniu przyszłych potrzeb politycznych i społecznych Unii.

Wzmocnienie europejskiego sektora kosmicznego, publicznego i prywatnego, poprzez wspieranie badań naukowych i innowacji dotyczących przestrzeni kosmicznej, obserwacji Ziemi, nawigacji, nauki i eksploracji ma podstawowe znaczenie dla utrzymania i zabezpieczenia zdolności Europy w zakresie dostępu do przestrzeni kosmicznej i prowadzenia w niej działań z myślą o polityce Unii, międzynarodowych interesach strategicznych i konkurencyjności wśród państw i przedsiębiorstw prowadzących działania w przestrzeni kosmicznej, zarówno mających już ugruntowaną pozycję, jak i stawiających pierwsze kroki. Działania należy projektować i wdrażać w oparciu o zasadę komplementarności między Unią, Europejską Agencją Kosmiczną (ESA) i państwami członkowskimi.

1.6.2. Uzasadnienie i wartość dodana Unii

Przestrzeń kosmiczna to ważny, ale często niewidoczny czynnik wspomagający rozwój różnych usług i produktów istotnych dla dzisiejszego społeczeństwa, takich jak nawigacja i komunikacja, a także prognozy pogody i informacja geograficzna oparte na danych pochodzących z obserwacji Ziemi z satelitów. Formułowanie i wdrażanie polityki na szczeblu europejskim, krajowym i regionalnym w coraz większym stopniu zależy od informacji pozyskiwanych w przestrzeni kosmicznej. Globalny sektor kosmiczny rozwija się w szybkim tempie i obejmuje nowe regiony (np. Chiny, Amerykę Południową i Afrykę). Przemysł europejski jest obecnie znaczącym eksporterem najwyższej jakości satelitów wykorzystywanych w celach komercyjnych i naukowych. Coraz większa konkurencja globalna zagraża stanowisku Europy. W związku z tym Europa powinna zapewnić dalsze powodzenie swojego przemysłu na tym bardzo konkurencyjnym rynku. Ponadto dane zgromadzone przez europejskie satelity naukowe doprowadziły do niektórych spośród najważniejszych przełomów ostatnich dziesięcioleci w naukach o Ziemi, fizyce fundamentalnej i w astronomii. Dzięki temu wyjątkowemu potencjałowi europejski sektor kosmiczny ma do odegrania bardzo ważną rolę w stawianiu czoła wyzwaniom określonym w strategii „Europa 2020”.

Badania, rozwój technologii i innowacje stanowią podstawę potencjału w zakresie przemysłu kosmicznego niezbędnego społeczeństwu europejskiemu. Podczas gdy USA wydają ok. 25 % budżetu w dziedzinie przestrzeni kosmicznej na działalność badawczo-rozwojową, w Unii odsetek ten wynosi mniej niż 10 %. Ponadto badania w zakresie przestrzeni kosmicznej w Unii prowadzone są w ramach programów krajowych państw członkowskich i programów ESA. Aby utrzymać przewagę konkurencyjną i technologiczną niezbędne są działania na szczeblu unijnym koordynujące badania w dziedzinie przestrzeni kosmicznej, promujące udział naukowców ze wszystkich państw członkowskich oraz usuwające bariery dla wspólnych projektów badawczych w dziedzinie przestrzeni kosmicznej ponad granicami państw. Należy tego dokonać w koordynacji z Europejską Agencją Kosmiczną, która od 1975 r. z powodzeniem zarządza przemysłowym rozwojem satelitów i misjami w głębokiej przestrzeni kosmicznej w drodze współpracy międzyrządowej z grupą państw członkowskich. Ponadto informacje przekazywane przez europejskie satelity będą zapewniać coraz większy potencjał dalszego rozwoju satelitarnych, innowacyjnych usług niższego szczebla. Jest to typowy sektor działalności MŚP, który powinien być wspierany środkami w zakresie badań naukowych i innowacji w celu osiągnięcia pełnych korzyści związanych z możliwościami dostępnymi w tej dziedzinie, w szczególności w związku ze znacznymi inwestycjami poczynionymi w ramach dwóch inicjatyw przewodnich Unii – Galileo i GMES, ale także w sektorze komunikacji elektronicznej, które powinny przyczynić się do osiągnięcia celów unijnej agendy cyfrowej.

Przestrzeń kosmiczna w sposób naturalny jest ponad ziemskimi granicami, zapewniając niepowtarzalną perspektywę i unaoczniając wymiar globalny, zarazem stając się miejscem realizacji wielkoskalowych projektów (np. Międzynarodowa Stacja Kosmiczna, orientacja sytuacyjna w przestrzeni kosmicznej) prowadzonych w międzynarodowej współpracy. Wspólna europejska polityka w zakresie przestrzeni kosmicznej i badania na szczeblu europejskim są niezbędne dla odegrania ważnej roli w międzynarodowych działaniach dotyczących przestrzeni kosmicznej w nadchodzących dziesięcioleciach.

Badania naukowe i innowacje dotyczące przestrzeni kosmicznej prowadzone w ramach programu „Horyzont 2020” odpowiadają priorytetom polityki kosmicznej Unii oraz potrzebom europejskich programów operacyjnych definiowanym przez Radę ds. Przestrzeni Kosmicznej UE i Komisję Europejską.

1.6.3. Ogólny zarys działań

(a) Wspomaganie konkurencyjności Europy, niezależności oraz innowacji w europejskim sektorze kosmicznym

Wiąże się to z zabezpieczeniem i dalszym rozwijaniem konkurencyjnego, zrównoważonego i operatywnego przemysłu kosmicznego w połączeniu ze światowej klasy społecznością specjalistów ds. badań w dziedzinie przestrzeni kosmicznej, w celu utrzymania i wzmocnienia wiodącej pozycji Europy poprzez zapewnienie dostępności potrzebnych technologii – będących w odpowiedniej fazie rozwoju, posiadających wymagany poziom niezależności i dostępnych na konkurencyjnych warunkach – a także utrzymania i wzmocnienia niezależności w strategicznych podsektorach, takich jak dostęp do krytycznych lub kosmicznych technologii, wspierania innowacji w sektorze kosmicznym, a także wspomagania stymulowanych badaniami w przestrzeni kosmicznej innowacji na powierzchni Ziemi, np. w dziedzinie teledetekcji i danych nawigacyjnych.

(b) Wspomaganie postępów w zakresie technologii kosmicznych

Ma to na celu opracowanie zaawansowanych i wspomagających technologii kosmicznych i koncepcji operacyjnych od poziomu pomysłu po demonstrację w przestrzeni kosmicznej. Obejmuje to technologie służące ochronie systemów kosmicznych przed zagrożeniami takimi jak kosmiczne śmieci i rozbłyski słoneczne oraz technologie na potrzeby telekomunikacji satelitarnej, nawigacji, telekomunikacji lub komunikacji elektronicznej oraz misji teledetekcyjnych. Opracowanie i zastosowanie zaawansowanych technologii kosmicznych wymaga ciągłego kształcenia i szkolenia wysoce wykwalifikowanych inżynierów i naukowców, a także silnych powiązań między nimi a użytkownikami zastosowań kosmicznych.

(c) Umożliwienie wykorzystania danych pozyskanych w przestrzeni kosmicznej

Znaczną intensyfikację wykorzystania danych z satelitów europejskich można osiągnąć, jeśli podjęty zostanie połączony wysiłek mający na celu koordynację i organizację przetwarzania, walidacji i normalizacji oraz trwałą dostępność danych pozyskanych w przestrzeni kosmicznej, a także wspieranie rozwoju nowych produktów i usług informacyjnych opartych na tych danych. Innowacje w zakresie przetwarzania, upowszechniania i interoperacyjności danych, w szczególności wspieranie darmowego dostępu do naukowych danych i metadanych dotyczących Ziemi oraz ich wymiana, mogą również zapewnić większy zwrot z inwestycji w infrastrukturę kosmiczną i przyczynić się do sprostania wyzwaniom społecznym, w szczególności w przypadku ich skoordynowania w ramach globalnego wysiłku, np. poprzez Globalną Sieć Systemów Obserwacji Ziemi (GEOSS), tj. poprzez pełne wykorzystanie głównego wkładu europejskiego w tę sieć – programu GMES, europejski program nawigacji satelitarnej Galileo lub IPCC w odniesieniu do kwestii dotyczących zmiany klimatu i monitorowania oceanów. Wspierane będzie szybkie wprowadzenie tych innowacji do odpowiednich zastosowań. Obejmuje to również wykorzystywanie danych do dalszych badań naukowych.

(d) Umożliwienie europejskich badań wspierających międzynarodowe partnerstwa w dziedzinie przestrzeni kosmicznej

Przedsięwzięcia kosmiczne mają zasadniczo globalny charakter. Jest to szczególnie wyraźne w przypadku takich operacji, jak orientacja sytuacyjna w przestrzeni kosmicznej oraz wiele kosmicznych misji naukowych i eksploracyjnych. Przełomowe technologie kosmiczne w coraz większym stopniu opracowywane są w ramach partnerstw międzynarodowych. Zapewnienie dostępu do nich stanowi ważny czynnik decydujący o powodzeniu europejskich naukowców i przemysłu.

(da) Zapewnienie zwrotu z inwestycji w Galileo i EGNOS oraz wiodącej roli Europy w zakresie zastosowań niższego szczebla

Europejskie systemy nawigacji satelitarnej EGNOS i Galileo są strategicznymi inwestycjami w Europie, a rozwój innowacyjnych zastosowań niższego szczebla jest konieczny, aby systemy te przyniosły zamierzone korzyści społeczno-gospodarcze. Specjalistyczne zastosowania, np w rolnictwie precyzyjnym, geodezji, pomiarze czasu i synchronizacji, muszą wykorzystywać systemy EGNOS i Galileo, przy zachowaniu synergii z usługami obserwacji Ziemi, aby zapewnić wiodącą rolę przemysłu europejskiego.

Poprawka

2. Dostęp do finansowania ryzyka

2.1. Cel szczegółowy

Celem szczegółowym jest zapobieżenie niedoskonałościom rynku związanym z dostępem do finansowania ryzyka w zakresie badań naukowych i innowacji.

Sytuacja inwestycyjna w dziedzinie badań naukowych i innowacji jest niekorzystna, zwłaszcza dla innowacyjnych MŚP i przedsiębiorstw o średniej kapitalizacji cechujących się wysokim potencjałem wzrostu. Istnieje kilka poważnych luk rynkowych pod względem finansowania, gdyż innowacje niezbędne dla osiągnięcia celów strategicznych wiążą się zwykle z ryzykiem zbyt wysokim, aby rynek był skłonny je zaakceptować.

Instrument finansowania dłużnego i instrument finansowania kapitałowego pomogą w przezwyciężeniu takich problemów, poprawiając profile finansowania i ryzyka odnośnych działań w zakresie badań naukowych i innowacji. To z kolei ułatwi przedsiębiorstwom i innym beneficjentom dostęp do pożyczek, gwarancji i innych form finansowania ryzyka, zachęci do inwestycji na wczesnym etapie oraz tworzenia nowych funduszy kapitału venture, usprawni transfer wiedzy i rynek własności intelektualnej, przyciągnie fundusze na rynek kapitału venture, a ponadto przyczyni się do przejścia od koncepcji, rozwoju i demonstracji nowych produktów i usług do ich handlowego wykorzystania.

Ogólnym skutkiem będzie zwiększenie gotowości sektora prywatnego do inwestowania w działania w zakresie badań naukowych i innowacji, a co za tym idzie, wniesienie wkładu w osiągnięcie kluczowego celu strategii „Europa 2020”: inwestowania 3 % PKB Unii w badania naukowe i rozwój przed końcem dziesięciolecia. Zastosowanie instrumentów finansowych pomoże także osiągnąć cele badawcze i innowacyjne wszystkich sektorów i obszarów polityki istotnych dla sprostania wyzwaniom społecznym (takim jak zmiana klimatu, oszczędne gospodarowanie energią i zasobami, globalne bezpieczeństwo żywnościowe, opieka zdrowotna i starzenie się populacji), dla podnoszenia konkurencyjności i wspierania trwałego wzrostu gospodarczego sprzyjającego włączeniu społecznemu, a także dla zapewnienia dóbr środowiskowych i innych dóbr publicznych.

2.2. Uzasadnienie i wartość dodana Unii

Potrzebny jest instrument dłużny na poziomie Unii, służący celom badań naukowych i innowacji, aby zwiększyć prawdopodobieństwo udzielenia pożyczek i gwarancji oraz osiągnięcia celów strategicznych w tej dziedzinie. Istniejąca obecnie luka rynkowa między zapotrzebowaniem na pożyczki i gwarancje dla ryzykownych inwestycji w badania i innowacje a podażą takich pożyczek i gwarancji, do której zamknięcia dąży aktualny mechanizm finansowania oparty na podziale ryzyka, prawdopodobnie się utrzyma, a banki komercyjne w dużej mierze będą się wstrzymywać od udzielania pożyczek o wysokim ryzyku. Zapotrzebowanie na finansowanie pożyczkami w ramach wspomnianego mechanizmu jest wysokie od jego uruchomienia w połowie 2007 r.: na pierwszym etapie (2007-2010) zainteresowanie przekroczyło początkowe oczekiwania o ponad 50 % pod względem liczby zatwierdzonych pożyczek (7,6 mld EUR w porównaniu z przewidywanymi 5 mld EUR).

Ponadto banki zwykle nie są w stanie wycenić aktywów wiedzy, takich jak własność intelektualna, w związku z czym często nie są skłonne do inwestowania w przedsiębiorstwa prowadzące działalność opartą na wiedzy. W rezultacie wiele innowacyjnych przedsiębiorstw o ugruntowanej pozycji, tak dużych, jak i małych, nie może uzyskać pożyczek na obarczone wyższym ryzykiem działania w zakresie badań naukowych i innowacji. Europejski Bank Inwestycyjny, zarządzający instrumentem finansowania dłużnego w imieniu Komisji, będzie dysponował mandatem do udzielania pożyczek na projekty obarczone wysokim ryzykiem technologicznym, a nie jedynie do oferowania kredytów na korzystniejszych warunkach niż rynkowe na projekty o niskim ryzyku technologicznym. Mandat ten podlegać będzie jednak ścisłym kryteriom, jeżeli chodzi o zarządzanie portfelem i ryzykiem projektu oraz odpowiedni stosunek zysków do ryzyka, a także będzie podlegać nadzorowi dostosowanemu do realizowanych celów.

Dostępne będzie finansowanie w formie niezabezpieczonych kredytów.

Podstawową przyczyną występowania tej luki rynkowej jest brak pewności, asymetria informacyjna oraz wysokie koszty związane z próbami rozwiązania następujących problemów: niedawno powstałe przedsiębiorstwa mają zbyt krótką historię, aby zadowolić potencjalnych pożyczkodawców, nawet przedsiębiorstwa o ugruntowanej pozycji często nie są w stanie przedstawić wystarczających informacji, a na początku inwestycji w badania naukowe i innowacje wcale nie jest pewne, czy podejmowane wysiłki rzeczywiście doprowadzą do udanej innowacji.

Problematyka ta dotyka także w sposób szczególny procesów przekazywania wiedzy i technologii między sferą publiczną, w której prowadzi się badania na uniwersytetach i w ośrodkach badawczych, a przedsiębiorstwami, w których wymagane jest udowodnienie – za pomocą odpowiedniej weryfikacji projektu – innowacyjnego potencjału, jaki wiedza i technologia będące przedmiotem transferu wnoszą na rynek.

Ponadto przedsiębiorstwa na etapie prac koncepcyjnych lub działające w nowo powstających dziedzinach zwykle nie mają wystarczającego zabezpieczenia. Kolejny czynnik zniechęcający wiąże się z faktem, że nawet jeśli podjęte działania w zakresie badań naukowych i innowacji zaowocują odpowiednim do wykorzystania handlowego produktem lub procesem, wcale nie jest pewne, czy przedsiębiorstwo, które podjęło takie działania będzie w stanie czerpać z nich wyłączne korzyści.

Pod względem wartości dodanej Unii dłużny instrument finansowy pomoże rozwiązać występujące na rynku problemy, ze względu na które sektor prywatny nie dokonuje optymalnych inwestycji w badania naukowe i innowacje. Jego wdrożenie umożliwi wytworzenie masy krytycznej zasobów z budżetu Unii oraz, na zasadzie podziału ryzyka, z instytucji finansowej(-ych), której(-ym) jego wdrożenie zostanie powierzone. Będzie stymulować przedsiębiorstwa do inwestowania w badania naukowe i innowacje większych własnych kwot, niż zainwestowałyby w innej sytuacji. Ponadto dłużny instrument finansowy pomoże organizacjom, zarówno publicznym, jak i prywatnym, ograniczyć ryzyko związane z zamówieniami przedkomercyjnymi bądź zamówieniami na innowacyjne produkty i usługi.

Instrument kapitałowy służący celom badań naukowych i innowacji jest potrzebny na poziomie Unii, aby przyczynić się do zwiększenia dostępności finansowania kapitałowego dla inwestycji we wczesnej fazie i w fazie wzrostu oraz do wsparcia rozwoju rynku kapitału venture w Unii. Podczas transferu technologii i w fazie rozruchu nowe przedsiębiorstwa znajdują się w „dolinie śmierci”, kiedy przestają napływać publiczne dotacje na badania, a nie można przyciągnąć finansowania prywatnego. Wsparcie publiczne mające na celu pozyskanie prywatnych funduszy kapitału zalążkowego lub rozruchowych z myślą o wypełnieniu tej luki jest obecnie rozdrobnione i sporadyczne lub zarządzane w sposób świadczący o braku niezbędnej wiedzy specjalistycznej. Ponadto większość funduszy kapitału venture w Europie jest zbyt mała, aby długofalowo wspierać rozwój innowacyjnych przedsiębiorstw, a także nie ma masy krytycznej potrzebnej do specjalizacji i działania transnarodowego.

Konsekwencje są poważne. Przed kryzysem finansowym europejskie fundusze kapitału venture inwestowały w MŚP ok. 7 mld EUR rocznie, natomiast wartości za 2009 i 2010 r. mieściły się w zakresie 3–4 mld EUR. Ograniczone finansowanie kapitałem venture wpłynęło na liczbę nowych przedsiębiorstw wspieranych przez fundusze tej kategorii: w 2007 r. finansowanie kapitałem venture otrzymało ok. 3 tys. MŚP, a w 2010 r. tylko ok. 2,5 tys.

Pod względem wartości dodanej Unii, instrument kapitałowy służący celom badań naukowych i innowacji będzie uzupełniać programy krajowe, które nie są w stanie wspierać transgranicznych inwestycji w badania naukowe i innowacje. Pomoc udzielana we wczesnej fazie będzie mieć również efekt demonstracji, który może korzystnie wpłynąć na inwestorów publicznych i prywatnych w całej Europie. W fazie wzrostu niezbędną skalę i silne zaangażowanie inwestorów prywatnych, mające zasadnicze znaczenie dla funkcjonowania samodzielnego rynku kapitału venture, można uzyskać tylko na poziomie europejskim.

Instrumenty dłużny i kapitałowy, wsparte zbiorem środków towarzyszących, przyczynią się do realizacji celów politycznych programu „Horyzont 2020”. W tym celu będą one przeznaczone na konsolidację i podniesienie poziomu jakości europejskiej bazy naukowej, promowanie badań i innowacji o agendzie biznesowej, oraz stawianie czoła wyzwaniom społecznym, koncentrując się na działaniach takich jak pilotaż, demonstracja, poligony doświadczalne oraz wykorzystanie na rynku. Należy zapewnić konkretne działania wspierające, takie jak działania informacyjne i szkoleniowe dla MŚP. Władze regionalne, stowarzyszenia MŚP, izby handlowe i pośrednicy finansowi powinni uczestniczyć w planowaniu i realizacji tych działań.

Ponadto przyczynią się do osiągnięcia celów badawczo-innowacyjnych innych programów i obszarów polityki, takich jak wspólna polityka rolna (WPR), działania w dziedzinie klimatu (przejście na gospodarkę niskoemisyjną i dostosowanie do zmiany klimatu) i wspólna polityka rybołówstwa (WPRyb). W kontekście wspólnych ram strategicznych polityki spójności rozwijana będzie komplementarność z krajowymi i regionalnymi instrumentami finansowymi. W tym zakresie przewiduje się większe znaczenie instrumentów finansowych.

Ich konstrukcja uwzględnia potrzebę rozwiązania różnych szczególnych problemów rynkowych, charakterystykę (np. dynamikę i tempo tworzenia przedsiębiorstw) oraz wymogi tych i innych obszarów w zakresie finansowania. Przydziały budżetowe między instrumentami mogą zostać dostosowane w trakcie realizacji programu „Horyzont 2020” w odpowiedzi na zmieniające się warunki ekonomiczne.

Instrument kapitałowy i okno dla MŚP instrumentu dłużnego zostaną wdrożone jako część dwóch finansowych instrumentów UE, które zapewniają finansowanie kapitałowe i dłużne na rzecz wspierania badań i innowacji oraz wzrostu MŚP w połączeniu z instrumentem kapitałowym i dłużnym programu konkurencyjności w biznesie i MŚP.

2.3. Ogólny zarys działań

(a) Instrument finansowy zapewniający finansowanie dłużne badań naukowych i innowacji: „Instrument pożyczkowo-gwarancyjny Unii na rzecz badań naukowych i innowacji”

Celem jest poprawa dostępu do finansowania dłużnego (pożyczki, gwarancje, kontrgwarancje i inne formy dłużnego finansowania ryzyka) dla podmiotów publicznych i prywatnych oraz dla partnerstw publiczno-prywatnych zaangażowanych w działania w zakresie badań naukowych i innowacji, które wymagają ryzykownych inwestycji, aby przynieść owoce. Działania skoncentrują się na wspieraniu badań i innowacji o wysokim ryzyku, lecz również o wysokim potencjale doskonałości. Skoncentrują się one bardziej na ryzyku związanym z projektem niż na ryzyku związanym z przedsiębiorstwem, szczególnie w przypadku MŚP. W interesie zapewnienia masy krytycznej oraz podejścia opartego na całym łańcuchu innowacji będą one preferencyjnie traktować działania wynikające z innych działań finansowanych w ramach programu „Horyzont 2020”, w tym wsparcie fazy 3 nowego specjalnego instrumentu przeznaczonego dla MŚP.

Zważywszy, że jednym z celów programu „Horyzont 2020” jest przyczynienie się do zmniejszenia luki między działalnością badawczo-rozwojową a innowacjami, sprzyjając pojawianiu się na rynku nowych lub ulepszonych produktów i usług oraz uwzględniając krytyczną rolę fazy weryfikacji projektu w procesie transferu wiedzy, wprowadzone zostaną mechanizmy umożliwiające finansowanie fazy weryfikacji projektu, niezbędnej dla potwierdzenia znaczenia, roli i przyszłego innowacyjnego wpływu wyników badań lub wynalazków będących obiektem transferu.

Docelowi beneficjenci końcowi to potencjalnie podmioty prawne dowolnej wielkości, które mogą pożyczać i zwracać środki pieniężne oraz, w szczególności, MŚP odznaczające się potencjałem wprowadzania innowacji i szybkiego wzrostu, średnie i duże przedsiębiorstwa, uniwersytety i instytuty badawcze; infrastruktura badawcza i innowacyjna, partnerstwo publiczno-prywatne; lub projekty specjalnego przeznaczenia.

Finansowanie instrumentem dłużnym będzie obejmować dwa główne składniki:

(1) Stymulowany zapotrzebowaniem, obejmujący pożyczki i gwarancje udzielane na zasadzie „kto pierwszy, ten lepszy”, przy szczególnym wsparciu dla beneficjentów takich jak MŚP i przedsiębiorstwa o średniej kapitalizacji. Ten składnik odpowiada stabilnemu i nieprzerwanemu wzrostowi obserwowanemu pod względem liczby pożyczek w ramach mechanizmu finansowania opartego na podziale ryzyka, który jest stymulowany zapotrzebowaniem. W ramach okna dla MŚP wspierane będą działania mające na celu poprawę dostępu do finansowania dla MŚP i innych podmiotów ukierunkowanych głównie na działalność badawczo-rozwojową i innowacyjną, np. finansowanie zabezpieczone prawami własności intelektualnej lub wykorzystanie wartości niematerialnych i prawnych jako zabezpieczenia.

(2) Ukierunkowany, skupiający się na kierunkach polityki i kluczowych sektorach mających podstawowe znaczenie dla sprostania wyzwaniom społecznym, zwiększenia konkurencyjności, wspierania zrównoważonego, niskoemisyjnego wzrostu gospodarczego sprzyjającego włączeniu społecznemu, a także zapewnienia środowiskowych i innych dóbr publicznych. Ten składnik pomoże Unii w działaniach związanych z aspektami sektorowych celów strategicznych, dotyczącymi badań naukowych i innowacji.

(b) Instrument finansowy zapewniający finansowanie dłużne badań naukowych i innowacji: „Instrumenty kapitałowe Unii w zakresie badań naukowych i innowacji”

Celem jest wniesienie wkładu w przezwyciężenie problemów rynku europejskiego kapitału venture oraz zapewnienie kapitałowych i quasi-kapitałowych instrumentów inwestycyjnych na pokrycie potrzeb rozwojowych i finansowych innowacyjnych przedsiębiorstw od fazy zalążka przez wzrost po ekspansję. Działania skoncentrują się na wspieraniu celów programu „Horyzont 2020” i powiązanych obszarów polityki.

Docelowymi beneficjentami końcowymi są potencjalnie przedsiębiorstwa dowolnej wielkości podejmujące innowacyjną działalność lub przygotowujące się do niej, ze szczególnym naciskiem na MŚP i przedsiębiorstwa o średniej kapitalizacji.

Instrument kapitałowy będzie koncentrował się na funduszach venture capital, zapewniając kapitałowe i quasi-kapitałowe instrumenty inwestycyjne (w tym finansowanie mezaninowe) na potrzeby przedsiębiorstw z portfeli indywidualnych we wczesnej fazie rozwoju. Instrument będzie również mógł być wykorzystany dla celów inwestycji rozwojowych i inwestycji w fazie wzrostu, w połączeniu z instrumentem kapitałowym dla inwestycji znajdujących się na etapie wzrostu w ramach programu konkurencyjności w biznesie i MŚP, tak aby zapewnić stałe wsparcie podczas fazy rozruchu i rozwoju przedsiębiorstw.

Instrument kapitałowy, stymulowany zapotrzebowaniem, będzie bazować na podejściu portfelowym, przewidującym, że fundusze kapitału venture i inni porównywalni pośrednicy wybierają przedsiębiorstwa, w które będą inwestować

Na potrzeby osiągnięcia określonych celów strategicznych stosuje się powiązanie z celami, w oparciu o pozytywne doświadczenia programu ramowego na rzecz konkurencyjności i innowacji pod względem powiązania z celami ekoinnowacji, w szczególności z myślą o osiągnięciu celów związanych ze zidentyfikowanymi wyzwaniami społecznymi.

Faza weryfikacji projektu wspiera procesy transferu wiedzy i technologii na etapach poprzedzających fazę wprowadzania do produkcji, w celu weryfikacji lub, w razie potrzeby, zwiększenia innowacyjnego wpływu danego transferu na rynek, co zredukuje niepewność i ryzyko nieodłącznie związane z transferem wyników badań i wynalazków powstałych w sferze badań ze środków publicznych do sektora produkcyjnego.

Okno rozruchowe, służące wsparciu w fazie zalążkowej i wczesnego rozwoju, umożliwi inwestycje kapitałowe m.in. w organizacje zajmujące się transferem wiedzy, fundusze kapitału zalążkowego, transgraniczne fundusze kapitału zalążkowego i fundusze ukierunkowane na przedsięwzięcia we wczesnej fazie, instrumenty współfinansowania aniołów biznesu, aktywa w postaci własności intelektualnej, platformy wymiany praw własności intelektualnej i obrotu nimi oraz fundusze kapitału venture ukierunkowane na przedsięwzięcia we wczesnej fazie i fundusze kapitału zalążkowego na działalność transgraniczną, ewentualnie w powiązaniu z instrumentem kapitałowym na rzecz wzrostu (EFG) w ramach programu konkurencyjności przedsiębiorstw i MŚP.

Okno wzrostowe będzie ukierunkowane na inwestycje rozwojowe i inwestycje na etapie wzrostu, w połączeniu z EFG, w tym inwestycje w fundusze funduszy sektora prywatnego i publicznego działające ponad granicami i inwestujące w fundusze kapitału venture, z których większość jest ukierunkowana tematycznie, w sposób wspierający osiąganie celów strategii „Europa 2020”

Poprawka

Ze względu na bardzo trudną sytuację na europejskim rynku venture capital, a także w związku z pilnym charakterem sytuacji pilotażowy projekt funduszu funduszy venture capital należy ustanowić przed kolejnym okresem budżetowym 2014-2020.

Poprawka

Instrument kapitałowy zapewniający finansowanie kapitału musi funkcjonować wraz z EFG jako jeden zintegrowany instrument UE dostarczający finansowania venture capital na innowacyjność i wzrost od fazy zalążkowej do fazy wzrostu.

Poprawka

3. Innowacje w małych i średnich przedsiębiorstwach

3,1 Cel szczegółowy

Celem szczegółowym jest stymulowanie trwałego wzrostu gospodarczego poprzez podnoszenie poziomu innowacji w małych i średnich przedsiębiorstwach (MŚP), z uwzględnieniem ich różnych potrzeb w całym cyklu innowacji, w odniesieniu do wszystkich rodzajów innowacji, a co za tym idzie tworzenie szybciej się rozwijających, aktywnych w skali międzynarodowej MŚP.

Biorąc pod uwagę podstawową rolę MŚP w gospodarce Europy, badania naukowe i innowacje w MŚP będą mieć zasadnicze znaczenie dla zwiększenia konkurencyjności, wzmocnienia wzrostu gospodarczego i tworzenia miejsc pracy, a przez to dla osiągnięcia celów strategii „Europa 2020”, a zwłaszcza jej inicjatywy przewodniej „Unia innowacji”.

Mimo swojego dużego udziału w gospodarce i zatrudnieniu oraz poważnego potencjału innowacyjnego, dążąc do zwiększenia swojej innowacyjności i konkurencyjności MŚP borykają się jednak z kilkoma rodzajami problemów, które obejmują niedostateczną ilość środków finansowych, niedostateczny dostęp do finansowania, braki w umiejętnościach dotyczących zarządzania innowacjami, trudności w nawiązywaniu kontaktów i współpracy z podmiotami zewnętrznymi oraz niewystarczające wykorzystanie zamówień publicznych do wspierania innowacji w MŚP. Chociaż w Europie powstaje podobna liczba przedsiębiorstw, co w USA, europejskim MŚP znacznie trudniej jest rozwinąć się w duże przedsiębiorstwa, niż ich amerykańskim odpowiednikom. Dodatkową presję wywiera na nie umiędzynarodowione otoczenie biznesowe, charakteryzujące się coraz bardziej powiązanymi wzajemnie łańcuchami wartości. MŚP muszą zwiększać swoje zdolności badawczo-innowacyjne. Muszą generować, wdrażać i wykorzystywać handlowo nową wiedzę i pomysły biznesowe szybciej i w większym zakresie, aby z powodzeniem konkurować na szybko zmieniających się rynkach globalnych. Wyzwanie polega na stymulowaniu większej innowacyjności w MŚP, a przez to podniesieniu ich konkurencyjności i zapewnieniu ich zrównoważonego rozwoju.

Celem proponowanych działań jest uzupełnienie krajowej i regionalnej polityki i programów w zakresie innowacji w biznesie, wspieranie współpracy między MŚP a innymi podmiotami zainteresowanymi innowacjami, eliminacja luki między badaniami naukowymi/działalnością rozwojową a udanym wprowadzeniem na rynek, stworzenie bardziej sprzyjającego innowacjom otoczenia biznesu, w tym środki w zakresie popytu i inne realizowane w sferze publicznej środki mające na celu zachęcanie do transferu wiedzy, oraz wsparcie uwzględniające zmieniający się charakter procesu innowacji, nowe technologie, rynki i modele biznesowe.

W celu zapewnienia synergii i spójnego podejścia zostaną ustanowione silne powiązania z kierunkami polityki Unii dotyczącymi poszczególnych gałęzi przemysłu, w szczególności z programem konkurencyjności w biznesie i MŚP oraz z funduszami polityki spójności.

3.2. Uzasadnienie i wartość dodana Unii

MŚP są kluczowym czynnikiem innowacji dzięki swojej zdolności do szybkiego i efektywnego przekuwania nowych pomysłów w udane przedsięwzięcia. Stanowią ważny kanał przepływu wiedzy, przez który wyniki badań naukowych dostają się na rynek. W ciągu ostatnich dwudziestu lat można było zaobserwować ożywienie całych sektorów i powstawanie nowych branży przemysłu stymulowane przez innowacyjne MŚP. Szybko rosnące przedsiębiorstwa mają podstawowe znaczenie dla rozwoju powstających gałęzi przemysłu i przyspieszenia zmian strukturalnych, których potrzebuje Europa, aby stać się niskoemisyjną gospodarką opartą na wiedzy, odznaczającą się trwałością wzrostu i wysoką jakością miejsc pracy.

MŚP działają we wszystkich sektorach gospodarki. W Europie stanowią część gospodarki ważniejszą niż gdzie indziej, np. w USA. Do innowacji są zdolne wszystkie typy MŚP. Należy je wspierać w zakresie inwestycji w badania naukowe i innowacje, a także zwiększyć ich zdolności w zakresie zarządzania procesami innowacji. Powinny one być w stanie korzystać z pełnego potencjału innowacyjnego rynku wewnętrznego i europejskiej przestrzeni badawczej, tworząc nowe możliwości biznesowe w Europie i poza jej granicami oraz wnosząc wkład w sprostanie kluczowym wyzwaniom społecznym.

Uczestnictwo w działaniach Unii w zakresie badań naukowych i innowacji wzmacnia zdolności MŚP pod względem badań i rozwoju oraz technologii, zwiększa ich możliwości generowania, absorbowania i użycia nowej wiedzy, usprawnia gospodarcze wykorzystanie nowych rozwiązań, sprzyja innowacjom w zakresie produktów, usług i modeli biznesowych, promuje działalność gospodarczą na większych rynkach oraz umiędzynaradawia sieci wiedzy MŚP. Małe i średnie przedsiębiorstwa odznaczające się sprawnym zarządzaniem innowacjami, a zatem często wykorzystujące wiedzę specjalistyczną i umiejętności z zewnątrz, osiągają lepsze wyniki. MŚP mają także do odegrania kluczową rolę jako odbiorcy w procesach transferu technologii i wiedzy, przyczyniając się do wprowadzania na rynek innowacji pochodzących z badań prowadzonych w szkołach wyższych, publicznych ośrodkach badawczych i MŚP zajmujących się prowadzeniem badań.

Współpraca transgraniczna to ważny element strategii MŚP w zakresie innowacji, służącej przezwyciężeniu trapiących je problemów związanych z wielkością, takich jak dostęp do kompetencji technologicznych i naukowych oraz do nowych rynków. Przyczynia się ona do przekształcania pomysłów w zyski i wzrost przedsiębiorstwa, a co za tym idzie do zwiększenia prywatnych inwestycji w badania naukowe i innowacje. Szkolenia i transfer technologii do MŚP mogą być kluczowymi czynnikami zwiększającymi konkurencyjność i potencjał innowacyjny tych przedsiębiorstw.

W promowaniu MŚP zasadniczą rolę odgrywają regionalne i krajowe programy w zakresie badań naukowych i innowacji, często wspierane przez europejską politykę spójności. W szczególności fundusze polityki spójności mają do odegrania ważną rolę poprzez tworzenie potencjału MŚP i umożliwienie im osiągnięcia doskonałości, w celu opracowania doskonałych projektów mogących konkurować o finansowanie w ramach programu „Horyzont 2020”. Jednakże bardzo niewiele krajowych i regionalnych programów zapewnia finansowanie dla transnarodowych działań w zakresie badań i innowacji prowadzonych przez MŚP, ogólnounijnego upowszechniania i absorpcji innowacyjnych rozwiązań czy też transgranicznych innowacyjnych usług wsparcia. Wyzwanie polega na zapewnieniu MŚP tematycznie otwartego wsparcia w realizacji międzynarodowych projektów zgodnych ze strategiami przedsiębiorstw w zakresie innowacji. Działania na poziomie Unii są niezbędne w celu uzupełnienia działalności prowadzonej na poziomie krajowym i regionalnym, zwiększenia jej oddziaływania i otworzenia systemów wsparcia badań naukowych i innowacji.

3.3. Ogólny zarys działań

(a) Wsparcie MŚP za pomocą specjalnego instrumentu MŚP

Specjalny instrument MŚP zapewni ustrukturyzowane i spójne wsparcie obejmujące cały cykl innowacji. Instrument MŚP jest przeznaczony dla wszystkich typów innowacji w MŚP wykazujących poważne ambicje rozwoju, wzrostu, umiędzynarodowienia i innowacji, ze szczególnym uwzględnieniem przedsiębiorstw rozpoczynających działalność, firm typu spin-off oraz szybko rozwijających się MŚP. MŚP będą głównymi wnioskodawcami, będą jednak zachęcane do współpracy z ośrodkami badawczymi i innymi firmami. Obejmuje wszystkie typy innowacji, w tym innowacji w zakresie usług, nietechnologicznych i społecznych, przy założeniu, że każde z tych działań ma wyraźną wartość dodaną dla Unii. Celem jest rozwój i kapitalizacja potencjału innowacyjnego MŚP poprzez pomoc w eliminacji luki w finansowaniu wczesnej fazy badań naukowych i innowacji obciążonych wysokim ryzykiem, stymulowanie innowacji oraz zwiększanie handlowego wykorzystania wyników przez sektor prywatny. Instrument ten zapewni znak jakości MŚP, które osiągnęły sukces, z myślą o ich uczestnictwie w procedurze udzielania zamówień publicznych.

Instrument ten będzie funkcjonował w ramach jednej struktury zarządczej, przy niewielkich obciążeniach administracyjnych i z pojedynczym punktem kontaktowym. Będzie on wdrażany w oparciu o podejście oddolne przy wykorzystaniu otwartych zaproszeń do składania ofert.

Wprowadzone zostaną specjalne usługi wsparcia innowacji dla MŚP finansowanych z instrumentu MŚP, bazujące na istniejących strukturach, takich jak Enterprise Europe Network i inne programy skupiające dostawców usług z zakresu innowacji oraz programy mentoringu/coachingu.

Wszystkie cele szczegółowe w zakresie wyzwań społecznych i wiodącej pozycji w zakresie technologii wspomagających i przemysłowych będą stosować instrument MŚP. Instrument ten zapewni niezbędną elastyczność, pozwalającą na włączenie MŚP w projekty badawcze w czasie trwania projektu i na okresy krótsze niż czas trwania projektu.

Instrument MŚP może również służyć jako instrument zamówień przedkomercyjnych lub zamówień dotyczących innowacyjnych rozwiązań.

(b) Wsparcie dla MŚP intensywnie korzystających z badań naukowych

Celem jest promowanie rynkowo zorientowanych innowacji w MŚP prowadzące działalność badawczo-rozwojową. Specjalne działanie jest ukierunkowane na MŚP intensywnie korzystające z badań naukowych, działające w sektorach najnowocześniejszych technologii, wykazujące zdolność do handlowego wykorzystania wyników prowadzonych projektów.

(c) Zintegrowane działania w zakresie wsparcia dla MŚP oraz zwiększenie zdolności MŚP pod względem innowacji.

MŚP będą wspomagane we wszystkich działaniach w ramach programu „Horyzont 2020”. W tym celu wspierane będą działania wspomagające wdrażanie i uzupełnianie środków przeznaczonych dla MŚP w całym zakresie programu „Horyzont 2020” oraz stwarzające lepsze warunki dla MŚP, zwłaszcza w celu zwiększania zdolności MŚP pod względem innowacji, w tym dzięki zapewnieniu europejskim instytutom badań stosowanych środków finansowych na prace nad projektami uzgodnionymi z poszczególnymi MŚP.

(d) Wsparcie innowacji rynkowych

Wsparcie innowacji rynkowych w celu poprawy warunków innowacji i eliminowania konkretnych barier powstrzymujących w szczególności wzrost innowacji w MŚP, a także wprowadzenie klauzuli innowacyjności umożliwiającej wybór MŚP oferujących innowacyjne produkty.

(da) Wsparcie transferu wiedzy i technologii między badaniami prowadzonymi w sferze publicznej i rynkiem

Wspieranie procesów transferu między sferą badań finansowanych ze środków publicznych i innowacyjnymi MŚP jako skutecznego mechanizmu transferu na rynek wyników badań i wynalazków powstałych na uniwersytetach, w ośrodkach badawczych i w prowadzących badania MŚP.

Poprawka

-1. Nauka z udziałem społeczeństwa i dla społeczeństwa: wyzwanie przekrojowe

-1.1. Cel szczegółowy

Celem szczegółowym jest zbudowanie skutecznej współpracy między środowiskiem naukowym a społeczeństwem, przyciągnięcie nowych talentów do działalności naukowej oraz powiązanie doskonałości naukowej ze świadomością i odpowiedzialnością społeczną.

Szybkie postępy współczesnych badań naukowych i innowacji doprowadziły do pojawienia się istotnych kwestii etycznych, prawnych i społecznych, które wymagają większej współpracy między środowiskiem naukowym a społeczeństwem i większego zaangażowania po obu stronach.

Znalezienie właściwych odpowiedzi na wyzwania, przed jakimi stoi Europa, wymaga zaangażowania jak największej liczby różnorakich podmiotów w proces badań i innowacji. Tradycyjnie kontakty między nauką a społeczeństwem sprowadzały się do jednokierunkowego odgórnego transferu wiedzy od ekspertów do obywateli. Ewolucja w stronę otwartego, dobrze funkcjonującego i demokratycznego społeczeństwa opartego na wiedzy wymaga przejścia na bardziej dwukierunkowy dialog i aktywną współpracę wykraczające poza tradycyjne kształcenie naukowe i obecne postrzeganie obywateli jedynie jako konsumentów wyników badań naukowych. Taki dialog i aktywna współpraca bez wątpienia umożliwi bardziej odpowiedzialną działalność naukową i innowacyjną.

Unia potrzebuje wszystkich swoich talentów, aby zwiększyć swą konkurencyjną przewagę w światowej gospodarce. Ponadto, aby zapewnić Europie potrzebny dodatkowy milion naukowców do 2020 r., dzięki czemu możliwe będzie osiągnięcie celu, jakim jest przeznaczanie 3% PKB na badania i rozwój, Unia potrzebuje, by jej młodzi ludzie wybierali karierę naukową, a także potrzebuje zróżnicowanej i zrównoważonej pod względem płci siły roboczej.

Jednak przyciągnięcie większej liczby młodych ludzi do nauki i technologii jest coraz trudniejsze, a fakt, że wiele zdolnych młodych osób nie wybiera kariery w tych dziedzinach, budzi w Europie coraz większe zaniepokojenie. Ponadto należy również zadbać o to, by ludzie, którzy rozpoczęli już karierę w dziedzinie nauki lub technologii, wciąż mieli entuzjazm i motywację oraz by mieli możliwości rozwoju osobistego bez konieczności porzucenia dziedzin, w których pracują.

W nauce widoczna jest również wyraźnie nierównowaga płci. Jeżeli Europa chce mieć pewność, że finansuje skuteczny i wydajny program w zakresie badań i innowacji, należy zwrócić szczególną uwagę na to, że kobiety w nauce nie są dostatecznie reprezentowane, a różnice, jeżeli chodzi o płeć społeczno-kulturową w dziedzinie badań i innowacji, nie są uwzględniane.

-1.2. Uzasadnienie i wartość dodana Unii

Poprawa współpracy między środowiskiem naukowym i społeczeństwem w celu zapewnienia szerszego wsparcia społecznego i politycznego nauce i technologii we wszystkich państwach członkowskich staje się coraz bardziej istotną kwestią, której wagę podkreślił jeszcze obecny kryzys gospodarczy. W społeczeństwach demokratycznych priorytetowe traktowanie inwestycji publicznych w naukę wymaga ogromnego poparcia społecznego i politycznego od ludzi rozumiejących wartość nauki, znających procesy naukowe i zdolnych docenić jej wkład w poszerzanie wiedzy, rozwój społeczny i postęp gospodarczy.

Można to osiągnąć jedynie w drodze rozwoju owocnego i intensywnego dialogu i aktywnej współpracy między środowiskiem naukowym a społeczeństwem w celu zapewnienia większej odpowiedzialności nauki oraz umożliwienia opracowywania strategii politycznych bliższych obywatelom.

Ponadto propagowanie w taki interaktywny sposób kultury naukowej w Europie wzmocni wartości demokratyczne, a także przyczyni się do zwiększenia zainteresowania nauką i technologią. Siła europejskiej nauki i technologii zależy od jej zdolności do pozyskiwania talentów i idei, gdziekolwiek one są.

-1.3. Ogólny zarys działań

Działania powinny mieć na celu przyciąganie nowych talentów do studiowania dyscyplin z dziedziny nauki i technologii w społeczeństwach europejskich oraz zniwelowanie różnic w traktowaniu kobiet i mężczyzn zajmujących się badaniami naukowymi w Unii. Wsparcie obejmować będzie również takie działania jak zwiększenie naszej zdolności do uwzględniania wiedzy naukowej i technologicznej oraz metod naukowych w procesach podejmowania decyzji, opracowanie mechanizmów umożliwiających poszerzenie i pogłębienie społecznej oceny opcji naukowych, a także zadbanie o to, aby wartości etyczne i społeczne były uwzględniane w całym procesie innowacji.

Działania skoncentrują się na:

(a) sprawieniu, by kariera w dziedzinie nauki i technologii była atrakcyjna dla młodych studentów, a także wspieraniu trwałych kontaktów między szkołami, instytucjami badawczymi, przemysłem i organizacjami społeczeństwa obywatelskiego;

(b) propagowaniu kwestii równouprawnienia płci w obu jego wymiarach przez wspieranie zmian (i) w organizacji instytucji badawczych oraz (ii) w planowaniu programów badawczych; obejmuje to różne wymiary równouprawnienia dotyczące w szczególności: zapewnienia równości szans w karierze naukowej i procesach podejmowania decyzji oraz uwzględniania aspektów płci w treści badań i innowacji;

(c) włączeniu społeczeństwa w kwestie nauki i innowacji w celu uwzględnienia zainteresowań i wartości obywateli oraz poprawie jakości i zwiększeniu znaczenia, akceptowalności i trwałości wyników badań naukowych i procesu innowacji;

(d) zachęceniu obywateli do uczestnictwa w nauce poprzez formalną i nieformalną edukację naukową, a także propagowaniu działań o charakterze naukowym w ośrodkach naukowych i za pomocą innych odpowiednich kanałów;

(e) poprawie otwartego dostępu do wyników badań naukowych i danych naukowych w celu zwiększenia doskonałości naukowej i konkurencyjności gospodarczej;

(f) rozwijaniu zarządzania na rzecz rozwoju odpowiedzialnych badań i innowacji przez wszystkie zainteresowane strony (naukowców, organy publiczne, przemysł i organizacje społeczeństwa obywatelskiego), które uwzględnia potrzeby i postulaty społeczne; propagowaniu ram etycznych w zakresie badań i innowacji;

(g) poszerzeniu wiedzy na temat komunikacji naukowej w celu poprawy jakości i skuteczności interakcji między naukowcami, mediami i opinią publiczną.

Poprawka

1. Zdrowie, zmiany demograficzne i dobrostan