Zittingsdocument

 

A7-0437/2012

21.12.2012

VERSLAG

over de rol van het cohesiebeleid van de EU en de actoren ervan bij de uitvoering van het nieuwe Europese energiebeleid

( 2012/2099(INI) )

Commissie regionale ontwikkeling

Rapporteur: Lena Kolarska-Bobińska

 

PR_INI

INHOUD

Blz.

ONTWERPRESOLUTIE VAN HET EUROPEES PARLEMENT...................................................3

ADVIES van de Commissie industrie, onderzoek en energie............................11

UITSLAG VAN DE EINDSTEMMING IN DE COMMISSIE......................................................16

 

 

ONTWERPRESOLUTIE VAN HET EUROPEES PARLEMENT

over de rol van het cohesiebeleid van de EU en de actoren ervan bij de uitvoering van het nieuwe Europese energiebeleid

( 2012/2099(INI) )

Het Europees Parlement,

–   gezien artikel 194 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

–   gezien de mededeling van de Commissie van 10 november 2010 getiteld "Energie 2020 – Een strategie voor een concurrerende, duurzame en continu geleverde energie" ( COM(2010)0639 ),

–   gezien de mededeling van de Commissie van 15 december 2011 getiteld "Stappenplan Energie 2050" ( COM(2011)0885 ),

–   gezien het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende energie-efficiëntie en houdende intrekking van de Richtlijnen 2004/8/EG en 2006/32/EG ( COM(2011)0370 ),

–   gezien artikel 48 van zijn Reglement,

–   gezien het verslag van de Commissie regionale ontwikkeling en het advies van de Commissie industrie, onderzoek en energie ( A7-0437/2012 ),

A. overwegende dat de gemeenschappelijke doelstellingen van het Europese energiebeleid continuïteit van de voorziening, duurzaamheid en concurrentievermogen zijn;

B.  overwegende dat het Europese energiebeleid ook moet zorgen voor de veiligheid van energiebronnen, diversificatie van bevoorrading en betaalbare prijzen voor de eindgebruiker;

C. overwegende dat de hoofddoelstelling van het Europese cohesiebeleid de economische, sociale en territoriale samenhang van de Europese regio's is via investeringen in groei en werkgelegenheid;

D. overwegende dat de cohesie-investeringen op energiegebied de beleidsdoelstellingen op beide terreinen moeten helpen verwezenlijken;

E.  overwegende dat met dit beleid de groei en lokale werkgelegenheid in alle regio's moet worden bevorderd, terwijl duurzame energiebronnen worden ingezet en de energievoorziening in de gehele EU wordt veiliggesteld;

F.  overwegende dat de energiemarkten van de Europese Unie in toenemende mate buiten de nationale grenzen treden en dat deze tendens zich in de komende periode flink zal doorzetten;

G. overwegende dat volgens het oorspronkelijke voorstel van de Commissie in de meer ontwikkelde regio's ten minste 80% van de EFRO-middelen aan een "koolstofarme economie" moet worden besteed en in de minder ontwikkelde regio's ten minste 50%;

H. overwegende dat op dit thematisch gebied ten minste 20% van de middelen aan energie-efficiëntie moet worden besteed en ten minste 6% aan hernieuwbare energie, wat een aanzienlijk financieringsbedrag is;

I.   overwegende dat de energieprijs de afgelopen jaren sterk is gestegen en nu historische waarden heeft bereikt, wat het Europese bedrijfsleven voor grote problemen stelt;

J.   overwegende dat het minimumbedrag voor een project om in aanmerking te komen voor Elena 50 miljoen euro is, en voor het programma intelligente energie meer dan 6 miljoen euro, wat meer is dan de kosten van veel projecten in kleine en landelijke gemeenschappen;

K. overwegende dat in het Stappenplan Energie 2050 hernieuwbare energie wordt aangemerkt als een belangrijke factor in het toekomstige energiebeleid;

Algemene oriëntatie

1.  is ingenomen met de algemene benadering van het koppelen van het cohesiebeleid aan de Europa 2020-doelstellingen en de bijbehorende vlaggenschipinitiatieven, teneinde tot een slimme, duurzame en inclusieve groei te komen en de verschuiving naar een koolstofarme, energie-efficiënte economie in alle sectoren te ondersteunen; wijst er bovendien op dat de Structuurfondsen en het Cohesiefonds belangrijk zijn bij het bereiken van deze korte- en langetermijndoelstellingen, in overeenstemming met de geest van solidariteit tussen de lidstaten, zoals vastgelegd in het Verdrag van Lissabon, en bij het bestrijden van energiearmoede in de minder ontwikkelde regio's van de EU en de meest kwetsbare huishoudens;

2.  benadrukt dat de economische, sociale en territoriale cohesie forse steun van de EU nodig heeft, aangezien de crisis de lokale en regionale verschillen in Europa doet toenemen;

3.  is van mening dat Europese energieprojecten tot regionale ontwikkeling en sterkere grensoverschrijdende samenwerking kunnen bijdragen door regio's te helpen bij de versterking van hun vermogen om energiebronnen te beheren; is van mening dat investeringen in emissiearme en hernieuwbare energiebronnen, energie-efficiëntie en andere maatregelen tot regionale groei en werkgelegenheid kunnen bijdragen;

4.  benadrukt dat er onderscheid moet worden gemaakt tussen de doelstellingen van het cohesiebeleid die bijdragen tot de Europa 2020-strategie enerzijds, en de bredere doelstellingen van het energiebeleid van de EU anderzijds, die ook gevolgen hebben voor de landen die in aanmerking komen voor financiering uit het Cohesiefonds; onderstreept dat cohesiegelden alleen mogen worden ingezet als aanvullende financieringsbron voor energieprojecten wanneer een project bijdraagt tot de doelstellingen van het cohesiebeleid;

5.  is van oordeel dat de Europese regio's een slimme, duurzame en inclusieve groei moeten stimuleren waarin rekening wordt gehouden met de lokale specifieke kenmerken en omstandigheden, zodat ze over voldoende flexibiliteit beschikken om zich te richten op de duurzame energiebronnen die het best bij de lokale omstandigheden en hulpbronnen passen, teneinde de Europa 2020-doelstellingen te verwezenlijken, en dat de EU de Europese energiedoelstellingen op EU-niveau moet beginnen te meten en implementeren;

6.  pleit ervoor de inzet van hernieuwbare energiebronnen binnen de EU efficiënter te maken door toe te werken naar een systeem van EU-brede stimuleringsregelingen voor hernieuwbare energiebronnen, op basis waarvan in die delen van de EU waar die het meest doeltreffend zijn specifieke vormen van hernieuwbare energie kunnen worden ontwikkeld, waardoor de kosten voor de bevordering daarvan kunnen worden gedrukt en efficiënte allocatie van middelen kan worden gegarandeerd;

7.  bepleit dat er rekening wordt gehouden met het feit dat de Europese energiemarkten in regionale groeperingen ingedeeld zijn en is van mening dat er meer aandacht moet blijven uitgaan naar de specifieke kenmerken van nationale en regionale markten, zodat de handhaving van wettelijke regelingen kan worden gegarandeerd;

8.  is van mening dat de Europese Unie zo spoedig mogelijk actie moet ondernemen om haar energievoorziening in de toekomst veilig te stellen en haar energiebelangen te beschermen, waarvoor extra druk moet worden uitgeoefend op plaatselijke en regionale vertegenwoordigers om aan de EU-richtsnoeren te voldoen; is van mening dat zij tegelijkertijd aanzienlijke financiële steun moeten krijgen voor de uitwerking van projecten;

9.  wijst erop dat geplande verhogingen van de energietarieven extra nadelig dreigen uit te vallen voor de inwoners van de minder ontwikkelde gebieden van de Unie; verlangt daarom dat daarmee rekening wordt gehouden in de planning van het cohesiebeleid en dat lidstaten aanvullende maatregelen treffen om de gevolgen voor met name beschermde afnemers te beperken;

Capaciteitsopbouw

10. benadrukt dat de huidige klimaat- en energiedoelstellingen, evenals doelstellingen voor de periode na 2020 op een eerlijke verdeling van de lasten tussen de Europese regio's moeten berusten en hun toekomstige ontwikkeling niet mogen beknotten;

11. benadrukt dat door de bureaucratie en het gebrek aan transparantie van procedures de toegang tot de Cohesie- en Structuurfondsen wordt bemoeilijkt en dat degenen die deze fondsen het hardst nodig hebben, ervoor terugschrikken zich ervoor aan te melden; is daarom voorstander van vereenvoudiging van regels en procedures, opheffing van bureaucratische rompslomp en meer flexibiliteit bij de toekenning van deze fondsen op zowel EU- als nationaal niveau; is van mening dat vereenvoudiging zal bijdragen aan de efficiënte toekenning van fondsen, een hoger opnemingsvermogen, minder fouten en kortere betalingstermijnen, en de armste lidstaten en regio's in staat zal stellen de financiële instrumenten ter vermindering van de ongelijkheden tussen regio's en landen ten volle te benutten; is van mening dat een evenwicht moet worden gevonden tussen vereenvoudiging en de stabiliteit van regelgeving en procedures;

12. benadrukt dat het van belang is om de administratieve capaciteit in de lidstaten te vergroten - doch zonder toename van de administratieve lasten - zowel op regionaal en lokaal niveau als onder belanghebbenden, teneinde de financiering die in het kader van het cohesiebeleid wordt toegewezen aan energieprojecten (onder meer op het gebied van energie-efficiëntie en hernieuwbare energie) volledig en doeltreffend te benutten, belemmeringen voor doeltreffende synergieën tussen de Structuurfondsen en andere fondsen weg te nemen en de effectieve ontwikkeling en uitvoering van beleid te ondersteunen; verzoekt de lidstaten zich te blijven inspannen voor het in dienst nemen en houden van gekwalificeerd personeel voor het beheer van de EU-fondsen;

13. wijst er in verband met grootschalige energieprojecten op dat verscheidene lagere overheden mogelijk tekortschieten qua capaciteit, wat de tenuitvoerlegging ernstig kan belemmeren; is daarom van mening dat niet alleen de programma's Jessica, Elena en IEE-MLEI moeten worden versterkt, maar dat alle toewijzingen voor financiering van thematische concentraties voor een emissiearme economie in het cohesiebeleid tegen 2018 moeten worden getoetst in het licht van hun opnemingsvermogen en indien nodig worden aangepast en ten laatste bij toekomstige algemene herziening van het MFK;

14. is verheugd over de start van het Europese innovatiepartnerschap voor slimme steden en gemeenschappen, en dringt er bij de partners die betrokken zijn bij de planning van duurzame stedelijke ontwikkeling op aan dat zij meer doen om de voordelen van de initiatieven Jessica en Elena voor investeringen in duurzame energie op lokaal niveau aan de man te brengen en te benutten, teneinde steden en regio's te helpen bij het opzetten van levensvatbare investeringsprojecten op het gebied van energie-efficiëntie, schone brandstoffen, hernieuwbare energiebronnen en duurzaam stadsvervoer;

15. benadrukt dat de toewijzing van middelen uit het Cohesiefonds voor energieprojecten regelmatig moet worden geëvalueerd, teneinde het opnemingsvermogen te vergroten en de financiële middelen onder te brengen in programma's die een goede staat van dienst hebben wat betreft opnemingsvermogen, toegevoegde waarde en doeltreffendheid;

16. stemt weliswaar in met nieuwe financiële instrumenten (leningen, leninggaranties en aandelen) maar beklemtoont dat die boven op rechtstreekse subsidies voor en medefinanciering van energieprojecten moeten komen en deze niet mogen vervangen;

17. vestigt de aandacht van de lidstaten en de Commissie erop dat steden, met name kleine en middelgrote steden en plattelandsgemeenschappen in aanmerking moeten komen voor rechtstreekse financieringssteun voor projecten op het vlak van energie-efficiëntie en gebouwenrenovatie, evenals voor transregionale en grensoverschrijdende projecten, omdat zij waarschijnlijk niet over de nodige administratieve capaciteit beschikken om andere financiële instrumenten ten volle te benutten; adviseert de Commissie in dit verband om een energie-efficiëntiestrategie voor kleinere gemeenschappen op te stellen;

18. is van mening dat initiatieven ter verbetering van de lokale en regionale capaciteit om energiebesparingen te realiseren, steun verdienen, onder andere uit het EFRO en het ESF;

19. verzoekt de Commissie op basis van de ervaringen met het jumelageprogramma een samenwerkingsprogramma voor de gehele EU op te zetten ter bevordering van de samenwerking tussen regio's met een hoog opnemingsvermogen voor EU-fondsen en die met een laag opnemingsvermogen en van de verbreiding van optimale werkwijzen;

Partnerschapsovereenkomsten

20. merkt op dat het voor de adequate uitvoering van projecten zaak is de lagere overheden over partnerschapsovereenkomsten te raadplegen, om ze werkelijk inspraak te geven in de doelstellingen, de inhoud van het budget en de uitvoering van het project; pleit daarom voor versteviging van dit partnerschapsbeginsel;

21. is daarom voorstander van een op meerlagig bestuur en decentralisatie gestoelde benadering van het energiebeleid en van energie-efficiëntie, zoals het Convenant van burgemeesters en de verdere ontwikkeling van het "slimme steden"-initiatief, en van de aanpak om middels voorlichtingscampagnes de beste oplossingen op regionaal en lokaal niveau te vinden;

22. wijst erop dat in financieringsregelingen uit hoofde van het cohesiebeleid terdege rekening moet worden gehouden met de uiteenlopende economische, sociale en territoriale kenmerken van regio's; benadrukt in dit kader de rol van de regio's aan de buitengrenzen van de Europese Unie;

23. wijst erop dat de gemeenschappelijke verordening voorziet in de algemene toewijzing en afbakening van middelen en andere thematische doelstellingen en dat deze maatregelen in partnerschapsovereenkomsten soepel moeten worden toegepast zodat de lidstaten en hun regio's de meest doeltreffende weg naar het verwezenlijken van de Europa 2020-doelstellingen en de cohesiedoelstellingen kunnen bewandelen;

24. wijst erop dat bij energieprojecten die voor financiering uit hoofde van het cohesiebeleid worden voorgesteld, brede beoordelingscriteria moeten worden gehanteerd; merkt met name op dat de verschillen in geografische omstandigheden tussen de regio's impliceren dat er bij het energiebeleid geen sprake kan zijn van een eenheidsworst;

Uitvoerings- en beleidssuggesties

25. merkt op dat de lidstaten weliswaar hun energiemix aan de Europese klimaatdoelstellingen aan het aanpassen zijn maar dat veel regio's nog steeds afhankelijk zijn van fossiele brandstoffen; is daarom van mening dat al deze regio's moeten worden gestimuleerd om energiebronnen te gebruiken die verenigbaar zijn met de doelstellingen van slimme, duurzame en inclusieve groei, ook die van tijdelijke aard, indien is aangetoond dat ze geen neveneffecten of negatieve gevolgen hebben voor de mensen en gebieden waar ze geproduceerd of gebruikt worden;

26. benadrukt dat een doordachte keuze voor lokale bronnen van energieopwekking nodig is, die de best mogelijke inpassing ervan in het regionale landschap waarborgt;

27. is van mening dat er op Europees niveau behoefte is aan consistente regelgeving en een mechanisme dat overheidsinstanties toegang geeft tot informatie uit de gehele Unie om een goed inzicht te krijgen in de energiemarktontwikkelingen;

28. is van mening dat het cohesiebeleid een belangrijke rol kan vervullen bij het benutten van de mogelijkheden die innovatie, onderzoek en ontwikkeling bieden, zodat toekomstige uitdagingen op energiegebied omgezet kunnen worden in een kans om de economische kracht van de Unie nieuw leven in te blazen;

29. is voorstander van steun uit het cohesie- en het energiebeleid voor grensoverschrijdende projecten met partnerlanden buiten de EU en koppeling van nationale netten; benadrukt dat aangrenzende regio's zoveel mogelijk in het EU-systeem moeten worden opgenomen om duurzame ontwikkeling aan weerszijden van de grens te garanderen; beklemtoont dat voor dergelijke financiering de EU-voorschriften inzake de energiemarkt, met inbegrip van het derde energiepakket, moeten worden toegepast;

30. verwelkomt het nieuwe voorstel over de financieringsfaciliteit voor Europese verbindingen als een extra en complementair instrument voor het cohesiebeleid, dat bedoeld is om in te spelen op de grote behoefte aan investeringen met het oog op de modernisering en uitbreiding van de Europese energie-infrastructuren, waarmee wordt bijgedragen tot de doelstellingen van de Europa 2020-strategie; dringt er bij de Commissie op aan de coördinatie tussen de Structuurfondsen en het Cohesiefonds enerzijds, en de financieringsfaciliteit voor Europese verbindingen anderzijds, te optimaliseren;

31. spoort aan tot uitvoering van grensoverschrijdende strategieën voor de efficiënte productie, distributie en consumptie van energie in het kader van de Europese territoriale samenwerking en de financieringsfaciliteit voor Europese verbindingen; wijst op de noodzaak om de Europese voorschriften voor energie-infrastructuurbeheerders aan de grensoverschrijdende context aan te passen;

32. is van mening dat de middelen van het cohesiebeleid moeten worden ingezet om lagere overheden, kmo's en particulieren op een gestructureerde manier in te lichten over nationale projecten in verband met hernieuwbare energie; merkt op dat dit vooral nodig is in lidstaten waar een systeem van certificaten van oorsprong geldt, waar wellicht alleen grootschalige energieprojecten baat bij hebben;

33. pleit ervoor dat bij de financiering van energieprojecten de synergie tussen publieke en private middelen volledig wordt benut;

34. staat achter de herziening van de btw-richtlijn (2006/112/EG) om een verlaagd btw-tarief mogelijk te maken voor regionale, lokale en grensoverschrijdende projecten ter verhoging van de energie-efficiëntie en voor de aankoop van producten die op grond van Richtlijn 2010/30/EU tot de hoogste energie-efficiëntieklasse behoren;

35. is van mening dat het verbod op EFRO- en Cohesiefondsfinanciering voor projecten ter vermindering van broeikasgasemissies alleen moet gelden voor projecten die betrekking hebben op de in bijlage 1 bij Richtlijn 2003/87/EG genoemde installaties, zulks om een disproportioneel effect op de minder ontwikkelde regio's te voorkomen en hun overschakeling op emissiearme energiebronnen niet te vertragen; verzoekt de Commissie meer duidelijkheid te verschaffen en vast te stellen welke energiesectoren niet voor financiering uit hoofde van het cohesiebeleid in aanmerking komen, met dien verstande dat projecten in convergentieregio's hiervan uitgezonderd moeten blijven;

36. merkt op dat stadsverwarming en warmtekrachtkoppeling veel voorkomen, vooral in Midden- en Oost-Europa; is van mening dat modernisering van de betrokken installaties en de bijbehorende distributienetten, en waar nodig de bouw van nieuwe installaties met hoog rendement, een positief milieueffect zou hebben en daarom voor bevordering en cohesiesteun in aanmerking moet komen;

Energie-efficiëntie, hernieuwbare energie en infrastructuur

37. onderschrijft dat energie-efficiëntie van vitaal belang is voor de energiedoelstellingen van de EU en in de eerste plaats moet worden bevorderd binnen de thematische concentratiestructuur en de operationele programma's; is van mening dat de maatregelen van de EU moeten bijdragen tot energie-efficiëntie bij opwekking, distributie en verbruik van energie; wijst erop dat cohesiegelden voor energieprojecten thans nog voornamelijk voor hernieuwbare energie bestemd zijn, maar dat er een verschuiving in de richting van energie-efficiëntie nodig is;

38. is van mening dat het van het grootste belang is te investeren in energie-efficiëntie en het gebruik van hernieuwbare energie, met name in de woningbouw;

39. is van mening dat een rationeel gebruik van de EU-gelden voor de volgende programmeringsperiode 2014-2020 het mogelijk zal maken om het energie-efficiëntiestreefcijfer van 20% en derhalve ook de doelstellingen van de Europese Unie inzake duurzaamheid en concurrentievermogen te bereiken; benadrukt dat het terugdringen van het energieverbruik door middel van energie-efficiëntie de meest duurzame manier is om de afhankelijkheid van fossiele brandstoffen te verminderen, waardoor de invoer met ongeveer 25% kan worden beperkt;

40. benadrukt het belang van het cohesiebeleid en de hieraan toegekende financiële middelen voor de volledige ontwikkeling van energieopslag en -transmissie-infrastructuur en -netwerken (in het bijzonder van intelligente netwerken en distributienetwerken) tussen de lidstaten en alle regio's van de EU, met inbegrip van de ultraperifere regio's, voor de voltooiing en het functioneren van de interne energiemarkt, voor een betaalbare, zekere en duurzame energievoorziening en voor de verwezenlijking van de beoogde convergentie tussen de EU-regio's, met inachtneming van de behoeften van de burgers in elke lidstaat; onderstreept dat geen enkele regio na 2015 verstoken mag blijven van aansluiting op Europese gas- en elektriciteitsnetten of mag lijden onder een ontoereikende verbinding met de energienetten;

41. beklemtoont dat er een geïntegreerd en onderling gekoppeld energiesysteem en lokale en regionale slimme distributie- en transmissienetten voor elektriciteit moeten worden ontwikkeld en dat er opslaginstallaties moeten worden aangelegd; is van mening dat de thematische concentratie inzake energie moet bijdragen tot de ontwikkeling en renovatie van netten voor hernieuwbare energiebronnen, en met name duurzame biogasproductie;

42. is van mening dat, uitgaande van de regionale vraag, financiering voor hernieuwbare energie in de eerste plaats gericht moet zijn op lokale distributie van de geproduceerde energie of brandstof en op kleinschalige hernieuwbare-energieprojecten; merkt op dat grootschalige hernieuwbare-energieprojecten vaak gericht zijn op de transmissie van energie naar andere regio's dan de productieregio, of geconfronteerd worden met de omstandigheid dat lokale netten niet de capaciteit hebben om deze intermitterende energie op te nemen;

43. wijst erop dat het cohesiebeleid moet bijdragen aan evenwichtige energiestromen over de grenzen van de lidstaten heen om het risico op stroomstoringen te vermijden (door bijvoorbeeld transformatoren);

44. wijst erop dat er behoefte is aan energie-efficiëntie en de ontwikkeling van hernieuwbare energie in plattelandsgebieden; benadrukt dat huishoudens op het platteland steeds meer potentieel vertonen om energie te besparen, waarvoor innoverende financieringsregelingen nodig kunnen zijn aangezien er in deze gemeenschappen geen financiële instellingen zijn die dergelijke projecten kunnen steunen; steunt initiatieven om plattelandsgebieden vlotter toegang te bieden tot nieuwe technologieën, vooral op het gebied van microcentrales;

45. verzoekt de Commissie ervoor te zorgen dat het energiebeleid de "plattelandstoets" kan doorstaan door met een meer omvattende en gecoördineerde aanpak recht te doen aan de uitdagingen en kansen van het platteland op het gebied van energieverbruik en -opwekking;

46. benadrukt dat het aardgasnet om voor de hand liggende financiële redenen nooit bepaalde plattelandsgebieden in de EU zal kunnen bestrijken en dat dus LPG en LNG, die dezelfde milieuvoordelen hebben als aardgas, in deze gebieden een vangnetfunctie kunnen vervullen;

47. wijst erop dat in de bouw- en transportsector het energie-efficiëntiepotentieel nog steeds onbenut blijft, terwijl investeringen in isolatie van gebouwen en energiezuinig openbaar vervoer kansen bieden op werkgelegenheid in de betreffende sectoren; is van mening dat op dit gebied meerjarige doelstellingen moeten worden geformuleerd;

48. stelt vast dat er tussen de verschillende lidstaten een wanverhouding in het duurzaam gebruik van hulpbronnen bestaat; legt de nadruk op de mogelijke schaalvoordelen dankzij grensoverschrijdende samenwerking wat betreft duurzaam gebruik van energiebronnen en energie-efficiëntie; is van oordeel dat er meer maatregelen moeten worden genomen ter bevordering van efficiënt grondstoffengebruik en recycling; onderstreept het risico van koolstoflekkage en de gevolgen daarvan op regionale ontwikkeling en sociale cohesie en is er daarom van overtuigd dat er een evenwicht moet worden gevonden tussen het nastreven van onze klimaatdoelstellingen en de energiezekerheid in de Europese regio's, hetgeen nodig is voor een duurzame en concurrerende groei;

49. wijst op de aanzienlijke voordelen die verbonden zijn aan het gebruik van de Structuurfondsen en het Cohesiefonds voor de tenuitvoerlegging van de informatie- en communicatienetwerken die nodig zijn voor de ontwikkeling van een veilig en robuust slim EU-energienetwerk;

Concurrentievermogen, werkgelegenheid en bestrijding van energiearmoede

50. benadrukt dat investeringen in energie-infrastructuur en energiezuinige bouw en transport zich direct vertalen in nieuwe banen;

51. roept op tot uitwisseling van beste praktijken op EU-schaal om de invloed van energiebeleidsmaatregelen op het verschijnsel energiearmoede in het oog te houden;

52. benadrukt dat de versnippering van de Europese energiemarkt moet worden aangepakt door de obstakels en knelpunten in de desbetreffende wettelijke kaders en met betrekking tot de toegang tot publieke en particuliere fondsen voor de ontwikkeling en uitvoering van projecten weg te nemen;

53. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie en het Comité van de Regio's.

 

8.11.2012

ADVIES van de Commissie industrie, onderzoek en energie

aan de Commissie regionale ontwikkeling

inzake de rol van het cohesiebeleid van de EU en de actoren ervan bij de uitvoering van het nieuwe Europese energiebeleid

( 2012/2099(INI) )

Rapporteur voor advies: Ioan Enciu

 

 

SUGGESTIES

De Commissie industrie, onderzoek en energie verzoekt de ten principale bevoegde Commissie regionale ontwikkeling onderstaande suggesties in haar ontwerpresolutie op te nemen:

1.  is ingenomen met de algemene benadering van het koppelen van het cohesiebeleid aan de Europa 2020-doelstellingen en de bijbehorende vlaggenschipinitiatieven, teneinde te komen tot een slimme, duurzame en inclusieve groei en de verschuiving naar een koolstofarme, energie-efficiënte economie in alle sectoren te ondersteunen; wijst er bovendien op dat de Structuurfondsen en het Cohesiefonds belangrijk zijn bij het bereiken van deze korte- en langetermijndoelstellingen, in overeenstemming met de geest van solidariteit tussen de lidstaten, zoals vastgelegd in het Verdrag van Lissabon, en bij het bestrijden van energiearmoede in de minder ontwikkelde regio´s van de EU en de meest kwetsbare huishoudens;

2.  is van mening dat de doelstelling van het cohesiebeleid met betrekking tot de Europese territoriale samenwerking, in combinatie met macroregionale strategieën, de samenwerkingsmogelijkheden voor grensoverschrijdende projecten kan vergroten teneinde efficiënte en intelligente verbindingen tot stand te brengen tussen lokale en regionale energiebronnen en grote energienetwerken; benadrukt in dit verband de behoefte aan doeltreffende regionale samenwerking bij het bepalen van de regionale prioriteiten op het gebied van infrastructuur en bij de uitvoering van projecten van gemeenschappelijk belang; benadrukt dat op nationaal en Europees niveau moet worden samengewerkt tussen gemeenten en regio´s, hetgeen een einde kan helpen maken aan energie-eilanden en kan bijdragen aan de voltooiing van de interne energiemarkt en de tenuitvoerlegging van energie-infrastructuurprojecten; verzoekt de Commissie op basis van de ervaringen met het jumelageprogramma een samenwerkingsprogramma in de gehele EU op te zetten, teneinde de samenwerking tussen regio's met een hoog absorptiepercentage van EU-fondsen en die met een laag absorptiepercentage te verbeteren, en de verspreiding van optimale werkwijzen te bevorderen;

3.  benadrukt dat de bureaucratie en het gebrek aan transparantie met betrekking tot de procedures de toegang tot de Cohesie- en Structuurfondsen hebben bemoeilijkt en degenen die deze fondsen het hardst nodig hebben, hebben ontmoedigd zich ervoor aan te melden; ondersteunt derhalve de vereenvoudiging van de regels en procedures, de opheffing van de bureaucratische rompslomp en een grotere flexibiliteit bij de toekenning van deze fondsen op zowel EU- als nationaal niveau; is van mening dat vereenvoudiging zal bijdragen aan de efficiënte toekenning van fondsen, hogere absorptiepercentages, minder fouten en kortere betalingstermijnen, en de armste lidstaten en regio´s in staat zal stellen de financiële instrumenten die zijn bedoeld om ongelijkheden tussen regio´s en landen weg te nemen, ten volle te benutten; is van mening dat een evenwicht moet worden gevonden tussen vereenvoudiging en de stabiliteit van regelgeving en procedures;

4.  benadrukt dat de versnippering van de Europese energiemarkt moet worden aangepakt door de obstakels en knelpunten in de desbetreffende wetgevingskaders en met betrekking tot de toegang tot publieke en particuliere fondsen voor de ontwikkeling en uitvoering van projecten, weg te nemen;

5.  benadrukt dat er onderscheid moet worden gemaakt tussen de doelstellingen van het cohesiebeleid die bijdragen aan de EU 2020-strategie enerzijds, en de bredere doelstellingen van het energiebeleid van de EU anderzijds, die eveneens effect hebben op de landen die in aanmerking komen voor financiering uit het Cohesiefonds; onderstreept dat Cohesiefondsen alleen kunnen worden ingezet als aanvullende financieringsbron voor energieprojecten wanneer een project bijdraagt aan de doelstellingen van het cohesiebeleid;

6.  steunt de opzet van het Europese innovatiepartnerschap voor slimme steden en gemeenschappen, en dringt er bij de desbetreffende partners die zijn betrokken bij de planning van duurzame stedelijke ontwikkeling op aan meer te doen om de voordelen die de initiatieven "Jessica" en "Elena" bieden met betrekking tot investeringen in duurzame energie op lokaal niveau, te promoten en beter te benutten, teneinde steden en regio's te helpen bij het opzetten van levensvatbare investeringsprojecten op het gebied van energie-efficiëntie, schone verbrandingsenergie, hernieuwbare energiebronnen en duurzaam stadsvervoer;

7.  benadrukt het belang van het cohesiebeleid en de hieraan toegekende financiële middelen voor de volledige ontwikkeling van energieopslag en -transmissie-infrastructuur en -netwerken (in het bijzonder van intelligente netwerken en distributienetwerken) tussen de lidstaten en alle regio's van de EU, met inbegrip van de ultraperifere regio's, voor de voltooiing en het functioneren van de interne energiemarkt, voor een betaalbare, veilige en duurzame energievoorziening en voor de verwezenlijking van de doelstelling van convergentie tussen de EU-regio's, waarbij rekening wordt gehouden met de speciale behoeften van Europese burgers in alle lidstaten; onderstreept dat geen enkele regio van de lidstaten na 2015 geïsoleerd mag blijven van Europese gas- en elektriciteitsnetwerken of mag lijden onder een ontoereikende verbinding met energienetwerken;

8.  merkt op dat het gebruik van de Structuurfondsen en het Cohesiefonds voor programma's waarmee projecten op het gebied van energie-efficiëntie en hernieuwbare energie worden gefinancierd tot nu toe succesvol is geweest en heeft bijgedragen aan de verwezenlijking van de doelstellingen van het EU-beleid;

9.  is van mening dat het van het grootste belang is dat de Structuurfondsen, het Cohesiefonds en andere financiële en hefboominstrumenten kunnen worden gebruikt voor de financiering van energie-efficiëntie en het gebruik van hernieuwbare energie, met name in de woningbouwsector; dringt er derhalve bij de Commissie en de lidstaten op aan om innovatieve financiële mechanismen in het leven te roepen en het gebruik van bovengenoemde fondsen te vergemakkelijken ten behoeve van de financiering van projecten op het gebied van energie-efficiënte gebouwen en de opwekking en het vervoer van energie, op lokaal en regionaal niveau, door stimulansen, beurzen en leningen te bieden; verzoekt de Commissie en de lidstaten tevens duidelijke, gemakkelijk toegankelijke informatie te verspreiden over de financiële instrumenten, stimulansen, beurzen en leningen die beschikbaar zijn om energie-efficiëntieprojecten te ondersteunen; onderstreept dat de in het kader van de Structuurfondsen geplande maatregelen voor de verbetering van de energie-efficiëntie van nieuwe of bestaande woningen en een grootschaliger gebruik van hernieuwbare energie tevens moeten worden opgenomen in de regionale operationele programma's van de lidstaten, om er zo voor te zorgen dat de definitieve beslissingen op regionaal niveau worden genomen;

10. benadrukt dat hernieuwbare energie en energie-efficiëntie als dimensie moeten worden geïntegreerd in de onderzoeks- en innovatiestrategieën voor slimme specialisatie, die lidstaten en regio's moeten ontwerpen om toegang te krijgen tot de financiering voor innovaties in het kader van het toekomstige cohesiebeleid; wijst erop dat voor regionale en lokale autoriteiten en belanghebbenden een centrale rol is weggelegd bij het aanwenden van de meest noodzakelijke innovaties in de energiesector, als de EU haar doelstellingen op het gebied van hernieuwbare energie en energie-efficiëntie wil halen;

11. beklemtoont dat het cohesiebeleid en de daaraan toegewezen financiële middelen effectiever moeten worden ingezet, op basis van de beginselen van evenredigheid, kosteneffectiviteit en verantwoordingsplicht; steunt derhalve het gebruik van financiële instrumenten als hefboom voor investeringen in de particuliere sector, vooral met betrekking tot grote projecten op het gebied van energie-infrastructuur, energie-efficiëntie en hernieuwbare energie;

12. benadrukt dat de toewijzing van middelen uit het Cohesiefonds voor energieprojecten regelmatig moet worden geëvalueerd, teneinde het absorptiepercentage te vergroten en de financiële middelen onder te brengen in programma's die een bewezen staat van dienst hebben wat betreft absorptie, toegevoegde waarde en doeltreffendheid;

13. wijst op de aanzienlijke voordelen die verbonden zijn aan het gebruik van de Structuurfondsen en het Cohesiefonds voor de tenuitvoerlegging van de informatie- en communicatienetwerken die nodig zijn voor de ontwikkeling van een veilig en robuust slim EU-energienetwerk;

14. staat achter het streven van de Commissie om het gebruik van financiële instrumenten als onderdeel van het cohesiebeleid te bevorderen en te vergroten, daarbij rekening houdend met de huidige financiële schaarste en de financiële behoeften van de EU met het oog op de verwezenlijking van de EU 2020-strategie; is van mening dat deze instrumenten efficiënte en doeltreffende steun kunnen bieden voor investeringen in projecten die beschikken over potentiële economische levensvatbaarheid en een hefboomeffect tot stand kunnen brengen door aanvullende overheids- of particuliere investeringen te genereren, teneinde tekortkomingen van de markt in de energiesector te corrigeren en tegelijkertijd marktverstoringen tot een minimum te beperken; vindt dat financiële instrumenten moeten worden afgestemd op de specifieke behoeften van regio´s en van hun beoogde begunstigden, zodat de toegang tot financiering aanzienlijk wordt verbeterd ten gunste van een breed scala aan sociaaleconomische actoren ter plekke;

15. benadrukt dat het van belang is om de administratieve capaciteit in de lidstaten te vergroten - doch zonder toename van de administratieve lasten - zowel op regionaal en lokaal niveau als onder belanghebbenden, teneinde de financiering die in het kader van het cohesiebeleid wordt toegewezen aan energieprojecten (onder meer op het gebied van energie-efficiëntie en hernieuwbare energie) volledig en doeltreffend te benutten, belemmeringen voor doeltreffende synergieën tussen de Structuurfondsen en andere fondsen weg te nemen en de effectieve ontwikkeling en uitvoering van beleid te ondersteunen; verzoekt de lidstaten zich te blijven inspannen voor de aanwerving en het behoud van gekwalificeerd personeel voor het beheer van de EU-fondsen;

16. verwelkomt het nieuwe voorstel over de financieringsfaciliteit voor Europese verbindingen als een extra en complementair instrument voor het cohesiebeleid, dat is bedoeld om in te springen op de grote behoefte aan investeringen met het oog op de modernisering en uitbreiding van de Europese energie-infrastructuren, waarmee wordt bijgedragen aan de doelstellingen van de Europa 2020-strategie; dringt er bij de Commissie op aan de coördinatie tussen de Structuurfondsen en het Cohesiefonds enerzijds, en de financieringsfaciliteit voor Europese verbindingen anderzijds, te optimaliseren.

UITSLAG VAN DE EINDSTEMMING IN DE COMMISSIE

Datum goedkeuring

5.11.2012

 

 

 

Uitslag eindstemming

+:

–:

0:

43

1

2

Bij de eindstemming aanwezige leden

Gabriele Albertini, Josefa Andrés Barea, Jean-Pierre Audy, Ivo Belet, Jan Březina, Giles Chichester, Jürgen Creutzmann, Pilar del Castillo Vera, Christian Ehler, Vicky Ford, Adam Gierek, Fiona Hall, Jacky Hénin, Kent Johansson, Romana Jordan, Krišjānis Kariņš, Béla Kovács, Angelika Niebler, Jaroslav Paška, Aldo Patriciello, Vittorio Prodi, Miloslav Ransdorf, Herbert Reul, Michèle Rivasi, Amalia Sartori, Salvador Sedó i Alabart, Francisco Sosa Wagner, Britta Thomsen, Evžen Tošenovský, Catherine Trautmann, Claude Turmes, Marita Ulvskog, Adina-Ioana Vălean, Alejo Vidal-Quadras

Bij de eindstemming aanwezige vaste plaatsvervanger(s)

Yves Cochet, Ioan Enciu, Roger Helmer, Jolanta Emilia Hibner, Gunnar Hökmark, Yannick Jadot, Werner Langen, Zofija Mazej Kukovič, Franck Proust, Silvia-Adriana Ţicău

Bij de eindstemming aanwezige plaatsvervanger(s) (art. 187, lid 2)

Phil Bennion, Christian Engström

 

UITSLAG VAN DE EINDSTEMMING IN DE COMMISSIE

Datum goedkeuring

18.12.2012

 

 

 

Uitslag eindstemming

+:

–:

0:

22

17

2

Bij de eindstemming aanwezige leden

François Alfonsi, Luís Paulo Alves, Charalampos Angourakis, Victor Boştinaru, John Bufton, Nikos Chrysogelos, Tamás Deutsch, Rosa Estaràs Ferragut, Danuta Maria Hübner, María Irigoyen Pérez, Seán Kelly, Mojca Kleva Kekuš, Constanze Angela Krehl, Jacek Olgierd Kurski, Petru Constantin Luhan, Ramona Nicole Mănescu, Vladimír Maňka, Iosif Matula, Erminia Mazzoni, Miroslav Mikolášik, Ana Miranda, Jan Olbrycht, Wojciech Michał Olejniczak, Younous Omarjee, Markus Pieper, Georgios Stavrakakis, Csanád Szegedi, Nuno Teixeira, Lambert van Nistelrooij, Justina Vitkauskaite, Oldřich Vlasák, Joachim Zeller, Elżbieta Katarzyna Łukacijewska

Bij de eindstemming aanwezige vaste plaatsvervanger(s)

Ivars Godmanis, Karin Kadenbach, Evgeni Kirilov, Lena Kolarska-Bobińska, Maurice Ponga, Elisabeth Schroedter, Derek Vaughan

Bij de eindstemming aanwezige plaatsvervanger(s) (art. 187, lid 2)

Olle Ludvigsson