Dokument z posiedzenia

 

A7-0437/2012

21.12.2012

SPRAWOZDANIE

w sprawie roli polityki spójności UE i jej podmiotów we wdrażaniu nowej europejskiej polityki energetycznej

( 2012/2099(INI) )

Komisja Rozwoju Regionalnego

Sprawozdawczyni: Lena Kolarska-Bobińska

 

PR_INI

SPIS TREŚCI

Strona

PROJEKT REZOLUCJI PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO...................................................3

OPINIA Komisji Przemysłu, Badań Naukowych i Energii..............................12

WYNIK GŁOSOWANIA KOŃCOWEGO W KOMISJI........................................................17

 

 

PROJEKT REZOLUCJI PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO

w sprawie roli polityki spójności UE i jej podmiotów we wdrażaniu nowej europejskiej polityki energetycznej

( 2012/2099(INI) )

Parlament Europejski,

–   uwzględniając art. 194 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

–   uwzględniając komunikat z dnia 10 listopada 2010 r. zatytułowany „Energia 2020 − Strategia na rzecz konkurencyjnego, zrównoważonego i bezpiecznego sektora energetycznego” ( COM(2010)0639 ),

–   uwzględniając komunikat z dnia 15 grudnia 2011 r. zatytułowany „Plan działania w zakresie energii do roku 2050” ( COM(2011)0885 ),

–   uwzględniając wniosek dotyczący dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie efektywności energetycznej oraz uchylającej dyrektywy 2004/8/WE i 2006/32/WE ( COM(2011)0370 ),

–   uwzględniając art. 48 Regulaminu,

–   uwzględniając sprawozdanie Komisji Rozwoju Regionalnego oraz opinię Komisji Przemysłu, Badań Naukowych i Energii ( A7-0437/2012 ),

A. mając na uwadze, że wspólne cele europejskiej polityki energetycznej to bezpieczeństwo dostaw, trwałość i konkurencyjność;

B.  mając na uwadze, że europejska polityka energetyczna powinna również zapewniać bezpieczeństwo zasobów energetycznych, dywersyfikację dostaw oraz przystępne ceny dla użytkowników końcowych;

C. mając na uwadze, że podstawowe cele polityki spójności UE to spójność gospodarcza, społeczna i terytorialna regionów Europy osiągnięta dzięki inwestycjom we wzrost i zatrudnienie;

D. mając na uwadze, że inwestycje podejmowane w ramach polityki spójności w dziedzinie energii powinny przyczynić się do realizacji celów obu obszarów polityki;

E.  mając na uwadze, że polityki te powinny promować rozwój oraz tworzenie miejsc pracy na szczeblu lokalnym we wszystkich regionach, zapewniając jednocześnie trwałe źródła energii i gwarantując bezpieczeństwo dostaw energii w całej UE;

F.  mając na uwadze, że rynki energii Unii Europejskiej wykraczają w coraz większym stopniu poza granice państw członkowskich i że tendencja ta nasili się jeszcze w przyszłości;

G.  mając na uwadze, że zgodnie z pierwotnym wnioskiem Komisji co najmniej 80% zasobów EFRR w bardziej rozwiniętych regionach oraz 50% w słabiej rozwiniętych regionach ma być przeznaczone na „gospodarkę niskoemisyjną”;

 

H. mając na uwadze, że w ramach tego obszaru tematycznego należy przeznaczyć co najmniej 20% i 6% środków – co stanowi znaczną kwotę – odpowiednio na efektywność energetyczną i odnawialne źródła energii;

I.   mając na uwadze, że ceny energii znacznie wzrosły w ostatnich latach i osiągnęły nienotowany dotychczas poziom, co sprawia, że przemysł europejski znajduje się obecnie w bardzo trudnej sytuacji;

J.   mając na uwadze, że minimalna kwota dla projektu kwalifikowalnego w ramach programu ELENA wynosi 50 mln EUR, zaś dla programu Inteligentna Energia dla Europy minimalna kwota wynosi ponad 6 mln EUR, czyli więcej niż koszt wielu projektów realizowanych w społecznościach małych i wiejskich;

K. mając na uwadze, że w planie działania w zakresie energii do roku 2050 uznano, iż odnawialne źródła energii odegrają główną rolę w przyszłej polityce energetycznej;

Podejście ogólne

 

1.  z zadowoleniem przyjmuje ogólne podejście polegające na powiązaniu polityki spójności z celami strategii „Europa 2020” i inicjatywami przewodnimi, aby poczynić postępy na drodze do inteligentnego i zrównoważonego wzrostu gospodarczego, sprzyjającego włączeniu społecznemu oraz wspierać przejście w kierunku gospodarki niskoemisyjnej i energooszczędnej we wszystkich sektorach; zwraca ponadto uwagę na znaczenie funduszy strukturalnych i Funduszu Spójności dla osiągnięcia celów krótko- i długoterminowych w duchu solidarności między państwami członkowskimi, o którym mowa w traktacie lizbońskim, oraz dla walki z ubóstwem energetycznym w najmniej rozwiniętych regionach UE i gospodarstwach domowych znajdujących się w najtrudniejszej sytuacji;

2.  z uwagi na negatywny wpływ obecnego kryzysu, przejawiający się w rosnących różnicach na poziomie lokalnym i regionalnym w Europie, podkreśla potrzebę silnego wsparcia UE na rzecz spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej;

3.  uważa, że europejskie projekty energetyczne mogłyby przyczynić się do rozwoju regionalnego oraz zacieśnienia współpracy transgranicznej dzięki udzielaniu regionom pomocy w zwiększaniu ich potencjału w zakresie zarządzania zasobami energetycznymi; uważa, że inwestycje w niskoemisyjne i odnawialne źródła energii, efektywność energetyczną i inne środki mogą wesprzeć rozwój regionalny i zatrudnienie;

 

 

4.  zwraca uwagę na potrzebę rozróżnienia, z jednej strony między celami polityki spójności, które przyczyniają się do realizacji celów strategii „UE 2020”, a z drugiej bardziej dalekosiężnymi celami polityki energetycznej UE, które również mają wpływ na kraje kwalifikujące się do otrzymania wsparcia z Funduszu Spójności; podkreśla, że Fundusz Spójności może być wykorzystany jako dodatkowe źródło finansowania projektów energetycznych, tylko jeżeli projekty te spełniają założenia polityki spójności;

5.  uważa, że regiony europejskie powinny wspierać inteligentny, zrównoważony i sprzyjający włączeniu społecznemu wzrost, który uwzględnia cechy charakterystyczne i warunki lokalne, umożliwiając regionom Europy wystarczającą elastyczność w wyborze źródeł energii odnawialnej najlepiej dostosowanych do lokalnych i regionalnych warunków i zasobów, w celu urzeczywistnienia celów strategii „UE 2020” oraz uważa, że UE powinna zacząć mierzyć cele europejskiej polityki energetycznej w skali ogólnounijnej;

6.  wzywa do zwiększenia wydajności w wykorzystywaniu odnawialnych źródeł energii w obrębie UE przez dążenie do stworzenia ogólnounijnego systemu zachęt w odniesieniu do odnawialnych źródeł energii, co umożliwi stosowanie określonych rodzajów energii odnawialnej w tych regionach UE, gdzie są one najwydajniejsze, co wiąże się z niższymi kosztami ich promowania i efektywniejszym przydziałem środków finansowych;

7.  zaleca, by wziąć pod uwagę fakt, że europejskie rynki energii są zorganizowane w ugrupowania regionalne, i uważa, że należy w dalszym ciągu poświęcać dużo uwagi specyfice rynków krajowych i regionalnych, aby zapewnić właściwe stosowanie przepisów ustawodawczych;

8.  uważa, że Unia Europejska powinna podjąć jak najszybciej działania w celu zapewnienia bezpieczeństwa energii w przyszłości oraz ochrony własnych interesów w tej dziedzinie; dlatego też powinna ona wywierać dodatkowe naciski na przedstawicieli lokalnych i regionalnych, aby przestrzegali oni wytycznych UE; uważa, że jednocześnie należy im udzielić znacznego wsparcia finansowego na opracowanie projektów;

9.  podkreśla, że prognozowany wzrost cen energii może sprawić, że mieszkańcy słabiej rozwiniętych regionów UE znajdą się w szczególnie niekorzystnej sytuacji; zwraca się zatem o uwzględnienie tej kwestii podczas planowania polityki spójności, a także wzywa państwa członkowskie do podjęcia dodatkowych działań z myślą o ograniczeniu negatywnego wpływu, zwłaszcza na chronionych konsumentów;

Budowanie zdolności

10. podkreśla, że obecne cele dotyczące klimatu i energii, jak również wszelkie przyszłe cele energetyczne po 2020 r. powinny opierać się na sprawiedliwym podziale obciążeń pomiędzy regionami europejskimi i umożliwiać im przyszły i niezbędny rozwój;

 

11. podkreśla, że biurokracja i brak jasności proceduralnej utrudniły dostęp do funduszy strukturalnych i Funduszu Spójności oraz zniechęciły podmioty, które najbardziej potrzebują tych funduszy, do ubiegania się o nie; opowiada się zatem za uproszczeniem zasad i procedur, zniesieniem obciążeń administracyjnych i zwiększoną elastycznością w alokowaniu tych środków, zarówno na szczeblu UE, jak i na poziomie krajowym; uważa, że uproszczenie przyczyni się do sprawnego przydziału funduszy, wyższego poziomu ich wykorzystania, zmniejszenia liczby błędów i skrócenia okresów płatności oraz umożliwi najuboższym państwom członkowskim i regionom pełne skorzystanie z instrumentów finansowych mających na celu zmniejszenie dysproporcji między państwami i regionami; jest zdania, że trzeba osiągnąć równowagę między uproszczeniem a stabilnością zasad i procedur;

 

12. podkreśla znaczenie zwiększania zdolności administracyjnych – jednak bez zwiększania obciążeń administracyjnych – w państwach członkowskich, na szczeblu regionalnym i lokalnym, a także pośród zainteresowanych podmiotów w celu pełnego i skutecznego wykorzystania środków przyznanych na projekty energetyczne (w tym w obszarach wydajności energetycznej i energii odnawialnej) w ramach polityki spójności, aby przezwyciężać przeszkody na drodze ku skutecznej synergii pomiędzy funduszami strukturalnymi a innymi funduszami oraz w celu wspierania skutecznego opracowywania polityki i jej wdrażania; wzywa państwa członkowskie do podejmowania dalszych wysiłków w celu przyciągnięcia i utrzymania wykwalifikowanej kadry zarządzającej funduszami UE;

13. w odniesieniu do projektów energetycznych na wielką skalę zwraca uwagę na ewentualne braki w zakresie możliwości różnych władz regionalnych i lokalnych, mogące w poważny sposób zaszkodzić wdrożeniu projektów; uważa zatem nie tylko, że JESSICA, ELENA i IEE-MLEI powinny zostać wzmocnione, ale również że do 2018 r. wszelkie przydziały środków na tematyczną koncentrację gospodarki niskoemisyjnej w ramach polityki spójności powinny zostać poddane przeglądowi pod względem ich stopnia absorpcji oraz że należy je w razie konieczności dostosować najpóźniej w ramach ewentualnego ogólnego przeglądu WRF;

 

14. z zadowoleniem przyjmuje wprowadzenie europejskiego partnerstwa innowacyjnego – inteligentne miasta i wspólnoty – oraz wzywa zainteresowanych partnerów zaangażowanych w proces planowania na rzecz zrównoważonego rozwoju miast do większych wysiłków na rzecz promowania i pełniejszego czerpania z korzyści, jakie mogą oferować inicjatywy JESSICA i ELENA pod względem inwestycji w zrównoważoną energię na poziomie lokalnym, z myślą o pomaganiu miastom i regionom w realizacji rentownych projektów inwestycyjnych w dziedzinie efektywności energetycznej, czystej energii spalania i odnawialnych źródeł energii oraz zrównoważonego transportu miejskiego;

 

15. podkreśla znaczenie przeprowadzania regularnych przeglądów przydziału środków z Funduszu Spójności na projekty energetyczne, aby zwiększyć poziom wykorzystania środków i ukierunkować finansowanie na programy, które wykazały się wysokim poziomem wykorzystania środków, wartością dodaną i skutecznością;

16. wprawdzie popiera nowe instrumenty finansowe (pożyczki, gwarancje kredytowe i kapitał własny), podkreśla jednak, że powinny one mieć charakter dodatkowy w stosunku do bezpośrednich dotacji i współfinansowania projektów energetycznych, a nie je zastępować;

17. zwraca uwagę państw członkowskich i Komisji na fakt, że miasta, zwłaszcza małe i średnie miejscowości oraz wspólnoty wiejskie powinny kwalifikować się do bezpośredniej pomocy finansowej na rzecz efektywności energetycznej i projektów modernizacji, a także ochrony międzyregionalnej i transgranicznej, ponieważ możliwe jest, że brak im odpowiednich zdolności administracyjnych do pełnego wykorzystania innych instrumentów finansowych; w związku z powyższym wskazuje Komisji na konieczność opracowania strategii na rzecz efektywności energetycznej z myślą o małych społecznościach;

18. jest zdania, że należy wspierać inicjatywy promujące lokalne i regionalne zdolności w zakresie oszczędności energii, między innymi dzięki inwestycjom z tytułu EFRR i EFS;

 

19. wzywa Komisję do stworzenia ogólnounijnego programu współpracy w oparciu o doświadczenia z programu partnerskiego, tak aby pogłębić współpracę między regionami o wysokim poziomie wykorzystania środków z funduszy UE a regionami o niskim poziomie ich wykorzystania oraz ułatwić rozpowszechnianie sprawdzonych wzorców postępowania;

Umowy o partnerstwie

20. zauważa, że dla prawidłowego wdrożenia projektów należy zasięgać opinii władz lokalnych i regionalnych na temat umów o partnerstwie, tak aby naprawdę miały one możliwość wpływu na cele projektów, przeznaczenie wydatków i ich wdrożenie; domaga się w związku z tym wzmacniania tej zasady partnerstwa;

21. popiera zatem wielopoziomowe zarządzanie i zdecentralizowane podejście do polityki energetycznej i efektywności energetycznej, łącznie z, między innymi, Porozumieniem Burmistrzów i dalszym rozwojem inicjatywy „Inteligentne Miasta” a także propagowanie najlepszych rozwiązań na szczeblu regionalnym i lokalnym za pośrednictwem kampanii informacyjnych;

22. zwraca uwagę, że ustalenia dotyczące finansowania polityki spójności powinny gwarantować pełne uwzględnienie różnic gospodarczych, społecznych i terytorialnych między regionami; w tym względzie podkreśla rolę regionów położonych przy zewnętrznych granicach Unii Europejskiej;

23. uważa, że choć rozporządzenie w sprawie wspólnych przepisów zapewnia ogólne przeznaczenie i inne cele tematyczne, środki te należy stosować w sposób elastyczny w ramach umów o partnerstwie, aby pozwolić państwom członkowskim i ich regionom na podążanie najskuteczniejszymi dla nich drogami ku realizacji celów strategii „UE 2020” i celów polityki spójności;

 

24. zwraca uwagę na potrzebę stosowania szerokich kryteriów oceny projektów energetycznych zgłaszanych do finansowania w ramach polityki spójności; odnotowuje zwłaszcza, że różne warunki geograficzne oznaczają, że nie można stosować do wszystkich regionów jednolitej polityki energetycznej;

Wdrożenie i wskazówki dotyczące polityki

25. zauważa, że pomimo iż państwa członkowskie zmieniają swoje koszyki energetyczne zgodnie z celami UE w zakresie klimatu, wiele regionów wciąż zależy od paliw kopalnych; uważa zatem, że należy zachęcić wszystkie te regiony do korzystania ze źródeł energii kompatybilnych z celami inteligentnego, trwałego i sprzyjającego włączeniu społecznemu wzrostu, w tym tych o przejściowym charakterze, o ile dowiedzie się, że przy ich pozyskiwaniu lub wykorzystywaniu nie występują efekty uboczne lub negatywne skutki dla terytoriów i ludności;

26. podkreśla potrzebę rozważnego doboru lokalnych źródeł generacji energii w taki sposób, by zapewnić ich możliwie najlepsze komponowanie się z krajobrazem regionu;

27. uważa, że niezbędne są spójne przepisy obowiązujące na szczeblu unijnym, jak również mechanizm zapewniający organom dostęp do informacji z całego terytorium Unii w celu pełnego zrozumienia przemian dokonujących się na rynku energii;

28. uważa, że polityka spójności odgrywa kluczową rolę w wykorzystaniu potencjału innowacji, badań naukowych i rozwoju, tak by przyszłe wyzwania w dziedzinie energii mogły zostać potraktowane jako szansa na ożywienie potęgi gospodarczej Unii;

29. popiera wykorzystanie funduszy polityki spójności i polityki energetycznej na projekty transgraniczne z partnerskimi krajami trzecimi oraz na połączenie sieci krajowych; podkreśla, że regiony graniczne powinny zostać w jak największym stopniu włączone do systemu UE, aby zapewnić trwały rozwój po obu stronach granic; podkreśla, że takie finansowanie powinno podlegać unijnym zasadom dotyczącym rynku energii, w tym trzeciemu pakietowi energetycznemu;

 

30. z zadowoleniem przyjmuje nowy wniosek w sprawie instrumentu „Łącząc Europę” jako instrumentu dodatkowego i uzupełniającego w kontekście polityki spójności, którego celem jest zaspokojenie istotnej potrzeby inwestycji w modernizację i rozbudowę europejskiej infrastruktury energetycznej, przyczyniając się w ten sposób do osiągnięcia celów strategii „Europa 2020”; wzywa Komisję do maksymalnego zwiększenia stopnia koordynacji między funduszami strukturalnymi a Funduszem Spójności z jednej strony, a instrumentem „Łącząc Europę” z drugiej;

31. zachęca do opracowania strategii transgranicznych w zakresie efektywnej produkcji, dystrybucji i zużycia energii w ramach celu „Europejska współpraca terytorialna” i w ramach instrumentu „Łącząc Europę”; podkreśla znaczenie dostosowania przepisów europejskich dotyczących zarządców infrastruktury energetycznej do kontekstu transgranicznego;

32. uważa, że fundusze polityki spójności powinny być udostępniane na usystematyzowane informowanie władz lokalnych i regionalnych, MŚP i osób indywidualnych z zakresu krajowych systemów odnawialnych źródeł energii; zauważa, że jest to szczególnie konieczne w tych państwach członkowskich, w których przyjęto system świadectwa pochodzenia, mogący sprzyjać jedynie projektom energetycznym na szeroką skalę;

33. postuluje pełne wykorzystanie synergii środków publicznych i prywatnych w finansowaniu projektów energetycznych;

34. popiera zmianę unijnego rozporządzenia o VAT (2006/112/WE), aby umożliwić obniżenie stawki VAT stosowanej do projektów regionalnych, lokalnych i transgranicznych, których celem jest zwiększenie efektywności energetycznej, oraz do zakupu towarów o najwyższej klasie efektywności energetycznej zgodnie z dyrektywą 2010/30/UE;

35. uważa, że wykluczenie projektów, które mogłyby wejść w zakres dyrektywy 2003/87/WE, ze wsparcia z EFRR i Funduszu Spójności będzie miało prawdopodobnie nieproporcjonalny wpływ na słabiej rozwinięte regiony i opóźni ich przejście do grupy regionów o niskiej emisji; zwraca się do Komisji o dalsze wyjaśnienie i zdefiniowanie, które sektory energii nie kwalifikowałyby się do finansowania w ramach polityki spójności, i o wycofanie tego wyłączenia z projektów realizowanych w regionach objętych celem konwergencji;

36. zwraca uwagę, że systemy lokalnego ogrzewania i elektrociepłownie są szeroko rozpowszechnione zwłaszcza w Europie Środkowej i Wschodniej; uważa, że ich modernizacja i modernizacja ich sieci dystrybucji oraz w razie konieczności utworzenie nowych wysokosprawnych instalacji miałyby pozytywny wpływ na środowisko, a zatem należy je wspierać i promować w ramach polityki spójności;

Efektywność energetyczna, odnawialne źródła energii i infrastruktura

37. zgadza się, że efektywność energetyczna ma podstawowe znaczenie dla celów UE w zakresie energii i powinna być promowana przede wszystkim w ramach struktury koncentracji tematycznej i programów operacyjnych; uważa, że środki UE powinny wspierać efektywność energetyczną na etapie produkcji energii, dystrybucji i zużycia; stwierdza, że choć obecne finansowanie energii w ramach polityki spójności koncentruje się w dużej mierze na odnawialnych źródłach energii, należy osiągnąć lepszą równowagę, w ramach której większą część środków przeznaczać się będzie na projekty z zakresu efektywności energetycznej;

38. za szczególnie ważne uważa dokonywanie inwestycji na rzecz efektywności energetycznej i odnawialnych źródeł energii, zwłaszcza w sektorze mieszkaniowym;

39. uważa, że dzięki przemyślanemu wykorzystaniu funduszy wspólnotowych w następnym okresie planowania 2014-2020 możliwe będzie osiągnięcie celu 20% odnoszącego się do efektywności energetycznej, a pośrednio także celów zapewnienia równowagi i konkurencyjności w Unii Europejskiej; podkreśla, że zmniejszenie zużycia energii poprzez poprawę efektywności energetycznej jest najtrwalszym sposobem ograniczenia uzależnienia od paliw kopalnych, oraz że w ten sposób można osiągnąć redukcję blisko 25% przywozu energii;

 

40. podkreśla wagę polityki spójności oraz przeznaczonych na nią środków finansowych dla pełnego rozwoju infrastruktury i sieci przesyłu oraz infrastruktury magazynowania energii (ze szczególnym naciskiem na inteligentne sieci i dystrybucję) między państwami członkowskimi i wszystkimi regionami UE, łącznie z tymi najbardziej oddalonymi, dla finalizacji i funkcjonowania wewnętrznego rynku energetycznego, dla zagwarantowania przystępnych cenowo, bezpiecznych i zrównoważonych dostaw energii oraz dla osiągnięcia celu konwergencji wśród regionów UE, biorąc pod uwagę szczególne potrzeby obywateli UE w każdym państwie członkowskim; podkreśla, że żaden z regionów państw członkowskich nie powinien zostać odizolowany od europejskiej sieci gazowej i elektrycznej po roku 2015, ani cierpieć z powodu nieodpowiedniego połączenia z siecią energetyczną;

41. podkreśla konieczność rozwijania zintegrowanych i wzajemnie połączonych systemów energetycznych oraz inteligentnych sieci dystrybucji i przesyłu elektryczności i gazu na szczeblu lokalnym i regionalnym, wraz z instalacjami do magazynowania; uważa, że koncentracja tematyczna w zakresie energii powinna wspierać tworzenie i modernizację sieci dla odnawialnych źródeł energii, tj. trwałej produkcji biogazu;

42. biorąc pod uwagę potrzeby regionalne, jest zdania, że finansowanie odnawialnych źródeł energii powinno skupić się głównie na lokalnej dystrybucji wyprodukowanej energii elektrycznej/wyprodukowanego paliwa oraz na niewielkich projektach z zakresu odnawialnych źródeł energii; zauważa, że projekty na szeroką skalę z zakresu odnawialnych źródeł energii często albo koncentrują się na przekazywaniu energii poza region jej produkcji, albo okazuje się, że sieci lokalne nie mają zdolności wchłonięcia tej energii nieciągłej;

43. zwraca uwagę, że polityka spójności powinna przyczyniać się do równoważenia przepływu energii ponad granicami państw członkowskich, aby uniknąć ewentualnego zagrożenia wyłączeniem prądu (np. dzięki transformatorom);

44. odnotowuje potrzebę efektywności energetycznej i rozwoju odnawialnych źródeł energii na obszarach wiejskich; podkreśla rosnący potencjał w zakresie oszczędności energii w wiejskich gospodarstwach domowych, który może wymagać innowacyjnych sposobów finansowania, jako że te społeczności nie mają odpowiednich instytucji finansowych mogących wspierać takie projekty; popiera dążenie do ułatwienia dostępu do nowych technologii na obszarach wiejskich, zwłaszcza w zakresie mikrogeneracji;

45. wzywa Komisję do dopilnowania, by polityka energetyczna była dostosowana do obszarów wiejskich, podchodząc w bardziej kompleksowy i skoordynowany sposób do wyzwań i możliwości, przed jakimi stoją obszary wiejskie, jeśli chodzi o wykorzystywanie i produkcję energii;

46. podkreśla, że z oczywistych powodów finansowych sieć gazu ziemnego nigdy nie obejmie niektórych obszarów wiejskich w UE, a zatem gaz płynny i skroplony gaz ziemny mogłyby wspierać odnawialne źródła energii na tych obszarach nieobjętych siecią, zapewniając te same korzyści środowiskowe co gaz ziemny.

47. zwraca uwagę, że wciąż niewykorzystany potencjał efektywności energetycznej leży w sektorach budownictwa i transportu, gdzie inwestycje w ocieplanie budynków oraz energooszczędny transport publiczny są szansą na zwiększenie zatrudnienia w odnośnych sektorach; uważa, że należy ustanowić wieloletnie cele w tym zakresie;

48. zauważa nierówności w zrównoważonym wykorzystaniu zasobów pomiędzy poszczególnymi państwami członkowskimi; kładzie nacisk na możliwość uzyskania ekonomii skali dzięki współpracy transgranicznej w zakresie zrównoważonego korzystania z zasobów i racjonalizacji zużycia energii; uważa, że należy zwiększyć działania wspierające efektywną gospodarkę zasobami oraz recykling surowców; podkreśla ryzyko ucieczki emisji gazów cieplarnianych i jej wpływ na rozwój regionalny oraz spójność społeczną i w związku z tym uważa, że należy znaleźć równowagę między urzeczywistnianiem naszych celów w zakresie klimatu a koniecznością zapewnienia bezpieczeństwa energetycznego regionów europejskich, które jest niezbędne dla zrównoważonego i konkurencyjnego wzrostu;

 

49. podkreśla znaczną przewagę, jaką ma wykorzystanie funduszy strukturalnych i Funduszu Spójności we wdrażaniu sieci informacyjnych i komunikacyjnych potrzebnych do rozwoju bezpiecznej i trwałej inteligentnej sieci energetycznej w UE;

Konkurencyjność, miejsca pracy oraz zwalczanie ubóstwa energetycznego

50. podkreśla, że inwestycje w infrastrukturę energetyczną, energooszczędne budownictwo i transport mają bezpośrednie przełożenie na tworzenie nowych miejsc pracy;

51. nawołuje do wymiany najlepszych praktyk w skali UE, aby monitorować wpływ przyjmowanych polityk energetycznych na występowanie zjawiska ubóstwa energetycznego;

 

52. podkreśla potrzebę rozwiązania problemu fragmentacji rynku energii w UE dzięki usunięciu przeszkód i słabych punktów w odpowiednich ramach regulacyjnych oraz w systemie dostępu do publicznych i prywatnych funduszy potrzebnych do opracowania i wdrożenia projektów;

53. zobowiązuje przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji oraz Komitetowi Regionów.

8.11.2012

OPINIA Komisji Przemysłu, Badań Naukowych i Energii

dla Komisji Rozwoju Regionalnego

w sprawie roli polityki spójności UE i jej podmiotów we wdrażaniu nowej europejskiej polityki energetycznej

( 2012/2099 (INI) )

Sprawozdawca komisji opiniodawczej: Ioan Enciu

 

WSKAZÓWKI

Komisja Przemysłu, Badań Naukowych i Energii zwraca się do Komisji Rozwoju Regionalnego, właściwej dla tej sprawy, o uwzględnienie w końcowym tekście projektu rezolucji następujących wskazówek:

1.  z zadowoleniem przyjmuje ogólne podejście polegające na powiązaniu polityki spójności z celami strategii „Europa 2020” i jej inicjatywami przewodnimi, aby poczynić postępy na drodze do inteligentnego i zrównoważonego wzrostu gospodarczego, sprzyjającego włączeniu społecznemu oraz wspierać przejście w kierunku gospodarki niskoemisyjnej i energooszczędnej we wszystkich sektorach; zwraca ponadto uwagę na znaczenie funduszy strukturalnych i Funduszu Spójności dla osiągnięcia celów krótko- idługoterminowych zgodnie z duchem solidarności między państwami członkowskimi, o którym mowa w traktacie lizbońskim, oraz dla walki z ubóstwem energetycznym w najmniej rozwiniętych regionach UE i gospodarstwach domowych znajdujących się w najtrudniejszej sytuacji;

2.  uważa, że cel polityki spójności polegający na europejskiej współpracy terytorialnej, a także strategie makroregionalne mogą zwiększyć możliwości współpracy w ramach projektów transgranicznych, w celu stworzenia skutecznych i inteligentnych połączeń źródeł energii lokalnej i regionalnej z wielkimi sieciami energetycznymi; zwraca zatem uwagę na potrzebę skutecznej współpracy regionalnej przy określaniu priorytetów w zakresie infrastruktury regionalnej i wdrażaniu projektów użyteczności publicznej; podkreśla potrzebę współpracy władz miejskich i regionów na szczeblu krajowym i europejskim, co może się przyczynić do likwidacji tzw. wysp energetycznych, do tworzenia wewnętrznego rynku energii i wdrażania przedsięwzięć z zakresu infrastruktury energetycznej; wzywa Komisję do stworzenia ogólnounijnego programu współpracy w oparciu o doświadczenia z programu partnerskiego, tak aby pogłębić współpracę między regionami o wysokim poziomie wykorzystania środków z funduszy UE a regionami o niskim poziomie ich wykorzystania oraz ułatwić rozpowszechnianie sprawdzonych wzorców postępowania;

3.  podkreśla, że biurokracja i brak jasności proceduralnej utrudniły dostęp do funduszy strukturalnych i Funduszu Spójności oraz zniechęciły podmioty, które najbardziej potrzebują tych funduszy, do ubiegania się o nie; opowiada się zatem za uproszczeniem zasad i procedur, zniesieniem obciążeń administracyjnych i zwiększoną elastycznością w alokowaniu tych środków, zarówno na szczeblu UE, jak i na poziomie krajowym; uważa, że uproszczenie przyczyni się do sprawnego przydziału funduszy, wyższego poziomu ich wykorzystania, zmniejszenia liczby błędów i skrócenia okresów płatności oraz umożliwi najuboższym państwom członkowskim i regionom pełne skorzystanie z instrumentów finansowych mających na celu zmniejszenie dysproporcji między państwami i regionami; jest zdania, że trzeba osiągnąć równowagę między uproszczeniem, a stabilnością zasad i procedur;

4.  podkreśla potrzebę rozwiązania problemu fragmentacji rynku energii w UE dzięki usunięciu przeszkód i słabych punktów w odpowiednich ramach regulacyjnych oraz w systemie dostępu do publicznych i prywatnych funduszy potrzebnych do opracowania i wdrożenia projektów;

5.  zwraca uwagę na potrzebę rozróżnienia, z jednej strony między celami polityki spójności, które przyczyniają się do realizacji celów strategii UE 2020, a z drugiej bardziej dalekosiężnymi celami polityki energetycznej UE, które również mają wpływ na kraje kwalifikujące się do otrzymania wsparcia z Funduszu Spójności; podkreśla, że Fundusz Spójności może być wykorzystany jako dodatkowe źródło finansowania projektów energetycznych, tylko jeżeli projekty te spełniają założenia polityki spójności;

6.  z zadowoleniem przyjmuje wprowadzenie europejskiego partnerstwa innowacyjnego – inteligentne miasta i wspólnoty – oraz wzywa zainteresowanych partnerów zaangażowanych w proces planowania na rzecz zrównoważonego rozwoju miast do większych wysiłków na rzecz promowania i pełniejszego czerpania z korzyści, jakie mogą oferować inicjatywy JESSICA i ELENA pod względem inwestycji w zrównoważoną energię na poziomie lokalnym, z myślą o pomaganiu miastom i regionom w realizacji rentownych projektów inwestycyjnych w dziedzinie efektywności energetycznej, czystej energii spalania i odnawialnych źródeł energii oraz zrównoważonego transportu miejskiego;

7.  podkreśla wagę polityki spójności oraz przeznaczonych na nią środków finansowych dla pełnego rozwoju infrastruktury i sieci przesyłu oraz infrastruktury magazynowania energii (ze szczególnym naciskiem na inteligentne sieci i dystrybucję) między państwami członkowskimi i wszystkimi regionami UE, łącznie z tymi najbardziej oddalonymi, dla finalizacji i funkcjonowania wewnętrznego rynku energetycznego, dla zagwarantowania przystępnych cenowo, bezpiecznych i zrównoważonych dostaw energii oraz dla osiągnięcia celu konwergencji wśród regionów UE, biorąc pod uwagę szczególne potrzeby obywateli UE w każdym państwie członkowskim; podkreśla, że żaden z regionów państw członkowskich nie powinien zostać odizolowany od europejskiej sieci gazowej i elektrycznej po roku 2015, ani cierpieć z powodu nieodpowiedniego połączenia z siecią energetyczną;

8.  zauważa, że wykorzystanie funduszy strukturalnych i Funduszu Spójności na rzecz programów finansujących wydajność energetyczną i projekty dotyczące energii odnawialnej dotychczas kończyło się sukcesem i przyczyniło się do ociągnięcia celów polityki UE;

9.  uznaje, że możliwość korzystania z funduszy strukturalnych, Funduszu Spójności i innych instrumentów finansowych i instrumentów pomocy finansowej w celu finansowana działań na rzecz efektywności energetycznej oraz wykorzystywania energii odnawialnej w szczególności w sektorze mieszkaniowym jest szczególnie ważna; apeluje zatem do Komisji i państw członkowskich, aby ustanowiły innowacyjne mechanizmy finansowe oraz ułatwiły wykorzystanie ww. funduszy dla potrzeb finansowania projektów w dziedzinie budynków wydajnych energetycznie oraz wytwarzania i przesyłu energii, na szczeblu lokalnym i regionalnym, dzięki zachętom, dotacjom i pożyczkom, oraz wzywa Komisję i państwa członkowskie do rozpowszechnienia zrozumiałych i przystępnych informacji na temat dostępnych instrumentów finansowych, zachęt, dotacji i kredytów służących wspieraniu projektów w zakresie usług związanych z efektywnością energetyczną.; podkreśla, że aby zwiększyć wydajność energetyczną nowych i istniejących budynków mieszkalnych oraz zwiększyć wykorzystanie odnawialnych źródeł energii, działania planowane w ramach funduszy strukturalnych powinny również pojawić się w regionalnych planach operacyjnych państw członkowskich, co zagwarantuje, że ostateczne decyzje będą podejmowane na szczeblu regionalnym;

10. podkreśla znaczenie włączenia wymiaru odnawialnych źródeł energii i wydajności energetycznej do strategii badań i innowacji na rzecz inteligentnej specjalizacji, jaką państwa członkowskie i regiony będą musiały ułożyć, aby móc korzystać z funduszy na innowacje w ramach przyszłej polityki spójności; zauważa, że organy i zainteresowane podmioty na poziomie regionalnym i lokalnym mają do odegrania kluczową rolę w zakresie wprowadzania najpotrzebniejszych innowacji w sektorze energii, jeśli UE chce osiągnąć swoje cele dotyczące wykorzystania odnawialnych źródeł energii i wydajności energetycznej;

11. Podkreśla fakt, że polityka spójności oraz przyznane na nią fundusze powinny być skuteczniej realizowane w oparciu o zasadę proporcjonalności, opłacalności i odpowiedzialności; popiera zatem wykorzystanie instrumentów finansowych jako dźwigni dla inwestycji w sektorze prywatnym, w szczególności w celu realizacji dużych projektów z zakresu infrastruktury energetycznej, wydajności energetycznej i energii odnawialnej;

12. podkreśla znaczenie przeprowadzania regularnych przeglądów przydziału środków z Funduszu Spójności na projekty energetyczne, aby zwiększyć poziom wykorzystania środków i ukierunkować finansowanie na programy, które wykazały się wysokim poziomem wykorzystania środków, wartością dodaną i skutecznością;

13. podkreśla znaczną przewagę, jaką ma wykorzystanie funduszy strukturalnych i Funduszu Spójności dla wdrażania sieci informacyjnych i komunikacyjnych potrzebnych do rozwoju bezpiecznej i trwałej inteligentnej sieci energetycznej w UE;

14. podziela opinię Komisji dotyczącą wspierania i zwiększania wykorzystania instrumentów finansowych w ramach polityki spójności, pamiętając o obecnych brakach finansowych i zapotrzebowaniu UE na środki na realizację strategii 2020; uważa, że instrumenty te mogą stanowić skuteczny i wydajny system wsparcia dla inwestycji w projekty potencjalnie efektywne ekonomicznie oraz stworzyć efekt dźwigni przez zmobilizowanie dodatkowych publicznych i prywatnych współinwestycji w celu uporania się z nieprawidłowościami na rynku w sektorze energii i zminimalizowania zakłóceń na rynku; uważa, że instrumenty finansowe powinny być dostosowane do konkretnych potrzeb regionów i docelowych odbiorców, co znacznie ułatwi dostęp do finansowania z korzyścią dla szerokiego spektrum podmiotów społeczno-gospodarczych na miejscu;

15. podkreśla znaczenie zwiększania zdolności administracyjnych – jednak bez zwiększania obciążeń administracyjnych – w państwach członkowskich, na szczeblu regionalnym i lokalnym, a także pośród zainteresowanych podmiotów w celu pełnego i skutecznego wykorzystania środków przyznanych na projekty energetyczne (w tym w obszarach wydajności energetycznej i energii odnawialnej) w ramach polityki spójności, aby przezwyciężać przeszkody na drodze ku skutecznej synergii pomiędzy funduszami strukturalnymi a innymi funduszami oraz w celu wspierania skutecznego opracowywania polityki i jej wdrażania; wzywa państwa członkowskie do podejmowania dalszych wysiłków w celu przyciągnięcia i utrzymania wykwalifikowanej kadry zarządzającej funduszami UE;

16. z zadowoleniem przyjmuje nowy wniosek w sprawie instrumentu „Łącząc Europę” jako instrumentu dodatkowego i uzupełniającego w kontekście polityki spójności, którego celem jest zaspokojenie istotnej potrzeby inwestycji w modernizacje i rozbudowę europejskiej infrastruktury energetycznej, przyczyniając się w ten sposób do osiągnięcia celów strategii Europa 2020; wzywa Komisję do maksymalnego zwiększenia stopnia koordynacji między funduszami strukturalnymi a Funduszem Spójności z jednej strony, a instrumentem „Łącząc Europę” z drugiej.

 

WYNIK GŁOSOWANIA KOŃCOWEGO W KOMISJI

Data przyjęcia

5.11.2012

 

 

 

Wynik głosowania końcowego

+:

–:

0:

43

1

2

Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

Gabriele Albertini, Josefa Andrés Barea, Jean-Pierre Audy, Ivo Belet, Jan Březina, Giles Chichester, Jürgen Creutzmann, Pilar del Castillo Vera, Christian Ehler, Vicky Ford, Adam Gierek, Fiona Hall, Jacky Hénin, Kent Johansson, Romana Jordan, Krišjānis Kariņš, Béla Kovács, Angelika Niebler, Jaroslav Paška, Aldo Patriciello, Vittorio Prodi, Miloslav Ransdorf, Herbert Reul, Michèle Rivasi, Amalia Sartori, Salvador Sedó i Alabart, Francisco Sosa Wagner, Britta Thomsen, Evžen Tošenovský, Catherine Trautmann, Claude Turmes, Marita Ulvskog, Adina-Ioana Vălean, Alejo Vidal-Quadras

Zastępca(y) obecny(i) podczas głosowania końcowego

Yves Cochet, Ioan Enciu, Roger Helmer, Jolanta Emilia Hibner, Gunnar Hökmark, Yannick Jadot, Werner Langen, Zofija Mazej Kukovič, Franck Proust, Silvia-Adriana Ţicău

Zastępca(y) (art. 187 ust. 2) obecny(i) podczas głosowania końcowego

Phil Bennion, Christian Engström

 

 

WYNIK GŁOSOWANIA KOŃCOWEGO W KOMISJI

Data przyjęcia

18.12.2012

 

 

 

Wynik głosowania końcowego

+:

–:

0:

22

17

2

Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

François Alfonsi, Luís Paulo Alves, Charalampos Angourakis, Victor Boştinaru, John Bufton, Nikos Chrysogelos, Tamás Deutsch, Rosa Estaràs Ferragut, Danuta Maria Hübner, María Irigoyen Pérez, Seán Kelly, Mojca Kleva Kekuš, Constanze Angela Krehl, Jacek Olgierd Kurski, Petru Constantin Luhan, Ramona Nicole Mănescu, Vladimír Maňka, Iosif Matula, Erminia Mazzoni, Miroslav Mikolášik, Ana Miranda, Jan Olbrycht, Wojciech Michał Olejniczak, Younous Omarjee, Markus Pieper, Georgios Stavrakakis, Csanád Szegedi, Nuno Teixeira, Lambert van Nistelrooij, Justina Vitkauskaite, Oldřich Vlasák, Joachim Zeller, Elżbieta Katarzyna Łukacijewska

Zastępca(y) obecny(i) podczas głosowania końcowego

Ivars Godmanis, Karin Kadenbach, Evgeni Kirilov, Lena Kolarska-Bobińska, Maurice Ponga, Elisabeth Schroedter, Derek Vaughan

Zastępca(y) (art. 187 ust. 2) obecny(i) podczas głosowania końcowego

Olle Ludvigsson