dwar il-proposta għal regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jemenda r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 55/2008 li jintroduċi l-preferenzi awtonomi għall-kummerċ għar-Repubblika tal-Moldova

(COM(2014)0542 – C8‑0128/2014 – 2014/0250(COD))

(Proċedura leġiżlattiva ordinarja: l-ewwel qari)

Il-Parlament Ewropew,

–       wara li kkunsidra l-proposta tal-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill (COM(2014)0542),

–       wara li kkunsidra l-Artikolu 294(2) u l-Artikoli 207(2) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, skont liema artikoli l-Kummissjoni ppreżentat il-proposta lill-Parlament (C8‑0128/2014),

–       wara li kkunsidra l-Artikolu 294(3) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea,

–       wara li kkunsidra l-impenn meħud mir-rappreżentant tal-Kunsill, permezz tal-ittra ta' ..., li japprova l-pożizzjoni tal-Parlament Ewropew, skont l-Artikolu 294(4) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea,

–       wara li kkunsidra l-Artikolu 59 tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu,

–       wara li kkunsidra r-rapport tal-Kumitat għall-Kummerċ Internazzjonali u l-opinjoni tal-Kumitat għall-Agrikoltura u l-Iżvilupp Rurali (A8-0053/2014),

1.      Jadotta l-pożizzjoni tiegħu fl-ewwel qari billi jinkorpora l-proposta tal-Kummissjoni;

2.      Jitlob lill-Kummissjoni biex terġa' tirreferi l-kwistjoni lill-Parlament jekk ikollha l-ħsieb li temenda l-proposta b'mod sustanzjali jew li tibdilha b'test ġdid;

3.      Jagħti istruzzjonijiet lill-President tiegħu biex jgħaddi l-pożizzjoni tal-Parlament lill-Kunsill u lill-Kummissjoni kif ukoll lill-parlamenti nazzjonali.

Il-preferenzi awtonomi għall-kummerċ għar-Repubblika tal-Moldova (minn hawn 'il quddiem "Moldova") oriġinarjament kienu introdotti mill-UE permezz tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 55/2008 tal-21 ta' Jannar 2008 ("Regolament dwar il-preferenzi awtonomi għall-kummerċ"). Il-konċessjoni ta' tali preferenzi kienet prevista fl-ambitu tal-Pjan ta' Azzjoni tal-Politika Ewropea tal-Viċinat tal-2005 u kienet suġġetta għal titjib sostanzjali min-naħa tal-Moldova fir-rigward tas-sistema ta' kontrolli u taċ-ċertifikazzjoni ta' oġġetti tagħha. Il-Moldova onorat l-impenji tagħha billi rriformat il-leġiżlazzjoni tagħha fil-qasam tad-dwana u poġġietha fil-prattika amministrattiva, b'mod sodisfaċenti, sal-2007.

Għalhekk minn Jannar 2008 l-preferenzi awtonomi għall-kummerċ tal-UE ngħataw lill-Moldova għal perjodu sal-31 ta' Diċembru 2015.

Il-preferenzi awtonomi għall-kummerċ ħadu post il-preferenzi SĠP+ li l-UE kienet tat lill-Moldova fil-kuntest tal-iskema SĠP tal-UE. Meta mqabbel mal-preferenzi SĠP+, ir-Regolament dwar il-preferenzi awtonomi għall-kummerċ neħħa d-dazji kollha li kien għad fadal għall-prodotti industrijali tal-Moldova u tejjeb l-aċċess lejn is-suq tal-UE għall-prodotti agrikoli tal-Moldova. B'konsegwenza ta' dan, il-prodotti kollha li joriġinaw mill-Moldova ngħataw aċċess liberu għas-suq tal-UE, ħlief lil ċerti prodotti agrikoli mniżżla fl-Anness I tar-Regolament dwar il-preferenzi awtonomi għall-kummerċ (prinċipalment laħam taċ-ċanga u tal-majjal, tjur, prodotti tal-ħalib, qamħirrun, xgħir, zokkor).

F'dawn l-aħħar snin l-UE u l-Moldova intensifikaw ir-relazzjonijiet politiċi u ekonomiċi tagħhom partikolarment bis-saħħa tal-konklużjoni tal-Ftehim ta' Assoċjazzjoni. Il-Ftehim, iffirmat fis-27 ta' Ġunju 2014, jinkludi kapitolu dwar il-kummerċ li se jwassal għall-ħolqien ta' żona ta' kummerċ ħieles approfondita u komprensiva (DCFTA) bejn il-Partijiet. Id-DCFTA ilha applikata b'mod provviżorju mill-1 ta' Settembru 2014 u bis-saħħa tagħha l-Moldova se tkompli żżid l-aċċess tagħha għas-suq tal-UE partikolarment permezz tal-approssimazzjoni mal-liġijiet u mal-istandards rilevanti tal-UE. Huwa importanti li jiġi osservat li l-preferenzi awtonomi għall-kummerċ tal-UE huma supplementari u komplementari għar-reġim ta' liberalizzazzjoni tal-oġġetti fid-DCFTA.

Bis-saħħa tal-intensifikazzjoni tar-relazzjonijiet ekonomiċi u politiċi bejn l-UE u l-Moldova, mill-21 ta' Lulju 2014 ir-Russja imponiet projbizzjoni fuq il-prodotti agrikoli mill-Moldova minħabba raġunijiet politiċi. Tali projbizzjoni qiegħda tagħmel ħsara lill-ekonomija tal-Moldova b'mod konsiderevoli. L-agrikoltura tirrappreżenta madwar 40 % tal-ekonomija tal-Moldova. B'mod partikolari, is-settur ortikolu tagħha għandu importanza fundamentali billi joffri impjieg lil bejn wieħed u ieħor 250 000 ruħ (jiġifieri madwar 10 % tal-popolazzjoni attiva), li qegħdin jgħixu, prevalentement, f'żoni rurali u jaħdmu raba' ta' daqs minn medju sa żgħir. Barra minn hekk, il-livelli tal-esportazzjoni ta' prodotti ortikoli naqsu f'dawn l-aħħar snin u kwalunkwe tnaqqis ulterjuri sinifikanti jkollu effett negattiv sproporzjonat kemm fuq l-ekonomija kif ukoll fuq is-soċjetà kollha. Bil-għan li jfittxu aktar assistenza u sostenn f'din il-konġuttura kritika, l-awtoritajiet tal-Moldova rrikorrew lejn l-UE u talbuha sostenn biex jonqos l-impatt ekonomiku tal-projbizzjoni Russa, partikolarment għall-prodotti l-aktar importanti għall-produtturi tal-frott: tuffieħ, għajnbaqar u għeneb tal-mejda.

B'konsegwenza ta' dan, bħala att ta' solidarjetà, il-Kummissjoni pproponiet li temenda r-Regolament dwar il-preferenzi awtonomi għall-kummerċ billi tintroduċi tliet kwoti tariffarji ġodda bla dazju għat-tuffieħ frisk (40 000 tunnellata), għall-għeneb tal-mejda frisk u għall-għajnbaqar frisk (10 000 tunnellata) skont ir-Regolament dwar il-preferenzi awtonomi għall-kummerċ, barra mill-kwoti tariffarji proposti fl-ambitu tad-DCFTA. Il-preferenzi proposti joffru xi vantaġġi u assistenza immedjata lill-ekonomija tal-Moldova filwaqt li jħallu impatt ferm limitat fuq is-suq tal-UE. Il-kwoti tariffarji huma retroattivi mill-1 ta' Awwissu 2014, fid-dawl tal-quċċata staġjonali tal-produzzjoni ta' dawn it-tliet prodotti, iżda se japplikaw biss sa tmiem l-2015, meta jiskadi t-terminu għar-reġim tal-preferenzi awtonomi għall-kummerċ.

Il-kwoti tariffarji bla dazju għat-tliet prodotti kkonċernati huma limitat ħafna f'termini ta' volum meta mqabbla mal-produzzjoni rilevanti tal-UE (0,4 % għat-tuffieħ, 0,7 % għall-għajnbaqar u 0,6 % għall-għeneb tal-mejda). Anki meta nqisu l-effett kombinat tal-preferenzi awtonomi għall-kummerċ u tad-DCFTA, dawn il-perċentwali jibqgħu baxxi ħafna, u jkunu jittrattaw segmenti tas-suq differenti minn dawk tal-produzzjoni tal-UE.

Aktar fl-ispeċifiku, fid-dawl tal-qrubija kulturali u ġeografika, tal-aspetti li jixxiebhu fis-swieq agrikoli tagħhom f'termini ta' imballaġġar u pppakkjar tal-prodotti, kif ukoll tas-sitwazzjoni attwali tas-suq, huwa ferm probabbli li l-maġġor parti tal-volumi supplementari tat-tliet prodotti kkonċernati li se jidħlu fl-UE se jkunu assorbiti mis-suq Rumen. Pereżempju, skont it-tbassir tal-World Apple and Pear Association (WAPA), għal dak li għandu x'jaqsam mat-tuffieħ, ir-Rumanija din is-sena se tirreġistra tnaqqis tal-produzzjoni ta' 22 % b'segwitu għal andament dekrexxenti matul dawn l-aħħar ħames snin

http://www.wapa-association.org/docs/2014/European_apple_and_pear_crop_forecast_2014_-_Summary.pdf

Skont il-Kummissjoni, l-importazzjonijiet totali mill-Moldova lejn l-UE fl-2013 kienu jikkostitwixxu 0,1 % tal-importazzjonijiet totali fl-UE. Billi madwar 90 % tal-importazzjonijiet kollha mir-Repubblika tal-Moldova jidħlu fl-UE mingħajr dazju, l-importazzjonijiet tat-tuffieħ frisk, għajnbaqar frisk u għeneb tal-mejda frisk taħt prezz tad-dħul mill-Moldova rrappreżenta inqas minn 0,01 % tal-importazzjonijiet totali tal-UE fid-dinja ta' dawn il-prodotti. It-telf ta' dħul ta' tariffa korrispondenti se għalhekk ikollu impatt traskurabbli fuq il-baġit tal-UE.

Fl-aħħar nett, il-proposta tintegra wkoll l-emendi għall-kodiċijiet NM ta' ċerti prodotti (spelt, qamħ komuni u meslin u xgħir) indikati fl-Anness tar-Regolament dwar il-preferenzi awtonomi għall-kummerċ, sabiex ikunu riflessi l-modifiki introdotti fl-Anness I tar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 2658/87 tat-23 ta' Lulju 1987 dwar in-nomenklatura tat-tariffa u l-istatistika u dwar it-Tariffa Doganali Komuni bir-Regolament ta' Implimentazzjoni tal-Kummissjoni (UE) Nru 1001/2013. Dan l-adegwament huwa ta' natura purament teknika.

Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet ta' hawn fuq, ir-rapporteur jipproponi li l-Parlament Ewropew japprova l-proposta tal-Kummissjoni mingħajr emendi.